Sociaal–Economische Raad van Vlaanderen (SERV)

De Economische Raad voor Vlaanderen (ERV) (1952-1970): een vanuit de basis ontstane economische drukkingsgroep met beleidsimpact

Al kort na de Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer was op nationaal niveau een heel netwerk aan sociaaleconomische overleginstellingen opgericht, met onder meer de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven (CRB) en de Nationale Arbeidsraad (NAR). In 1949 werd op het Algemeen Vlaams Congres voor het eerst de idee gelanceerd om ook op Vlaams niveau een gemengd overlegorgaan (met werkgevers- en werknemersorganisaties) op te richten en dit naar analogie met de reeds vlak voor de oorlog gelanceerde Waalse Economische Raad (Conseil Economique Wallon, CEW). Begin jaren 1950 was de economische Economie Dit artikel gaat over de relatie tussen economie en Vlaamse beweging. Daarmee beoogt deze tekst geen economische geschiedenis te schetsen van wat we vandaag Vlaanderen noemen. Integendee... Lees meer toestand van Vlaanderen weinig hoopgevend. De Waalse industrie domineerde vooralsnog de Belgische economie en Vlaanderen werd geteisterd door een torenhoge structurele werkloosheid. De Vlaamse economie had nood aan investering en vernieuwing en dus aan een orgaan dat druk kon uitoefenen op het (toen nog louter) nationaal economisch beleid, met als doel dit beleid meer regionaal te oriënteren. 

Op 14 februari 1952  startte de econoom Leo Charels Charels, Leo De econoom Leo Charels (1908-1998) nam in 1952 het initiatief voor de oprichting van Economische Raad voor Vlaanderen. Lees meer met de organisatie van een reeks ontmoetingen tussen topfiguren uit  de werkgevers- en werknemerswereld. Charels was ervan overtuigd dat een Vlaamse economische raad een belangrijke functie zou vervullen bij de ontwikkeling van een ‘Vlaamse economische ruimte’, een begrip dat kort na de Tweede Wereldoorlog niet meer was dan een droombeeld van enkele door Lodewijk de Raet De Raet, Lodewijk Lodewijk de Raet (1870-1914) was een econoom en ambtenaar die in belangrijke mate bijdroeg aan de theorievorming over de Vlaamse beweging en deze van een sociaaleconomisch denkraam voorza... Lees meer geïnspireerde Vlaamse industriëlen, maar dat in de loop van de jaren 1950 concrete vormen zou aannemen. De grondleggers van de ERV wilden zich distantiëren van elk politiek engagement en de ERV moest zich verheffen boven de ‘Vlaamse kwestie’, die sinds de commotie rond de repressie Repressie Lees meer en de koningskwestie Koningskwestie Constitutioneel, politiek en maatschappelijk vraagstuk rond de persoon en de houding van koning Leopold III tijdens de Tweede Wereldoorlog. Lees meer weer aan de orde van de dag was in het toenmalig maatschappelijk en politiek leven.

De Economische Raad voor Vlaanderen (ERV) werd uiteindelijk officieel geïnstalleerd op 17 december 1952. Samen met de provinciale economische raden – waarin lokale sociale partners, industriëlen, zakenlui en politici zetelden – vormde de ERV een wijdvertakt en lokaal verankerd netwerk van regionaal-economische drukkingsgroepen. De ERV telde drie samenstellende organen: de Raad (vanaf 1958: Algemene Vergadering), het Uitvoerend Comité (vanaf 1958: het Bestuurscomité) en het Secretariaat. De Raad was samengesteld uit de vijf provinciegouverneurs, tussen de 37 en 54 ‘gewone’ leden (afgevaardigden van ABVV, ACW, ACLVB, VEV, NCMV, LVV, BB) en tussen de acht en 25 ‘gecoöpteerde’ leden. Onder de gecoöpteerde leden bevonden zich professoren, de burgemeesters van de Vlaamse provinciehoofdsteden, en de directeurs van de provinciale economische raden. Gewone leden en gecoöpteerde leden werden telkens voor vijf jaar verkozen. Het Uitvoerend Comité bestond uit de voorzitter, de vice-voorzitter, tussen de acht en 24 leden die niet noodzakelijk ook in de Raad zetelden, de provinciegouverneurs en vanaf 1967 twee bestendig gedeputeerden per provincie.

Elke organisatie werd vertegenwoordigd door personaliteiten (vaak ook de kopstukken van de organisatie) die in de praktijk weinig of geen verantwoording moesten afleggen aan hun achterban. Uiteraard vertegenwoordigden ze ook organisaties, maar ze hadden de vrijheid om een eigen koers te varen en eigen opinies te verdedigen. Dit is een groot verschil met de latere SERV, waarin de vertegenwoordigers (niet langer automatisch de kopstukken) van de organisaties niet uit eigen naam spreken, maar moeten verzekerd zijn van de steun door hun achterban. In de ERV gold een tweejaarlijks wisselend voorzitterschap tussen de Vlaamse provinciegouverneurs. Pas vanaf 1958 werd een officieel secretariaat geïnstalleerd, met aan het hoofd een algemeen secretaris (toen oprichter Leo Charels).

Het doel van de ERV werd in de statuten omschreven als: ‘Studie, bevordering en oplossing der problemen van algemeen belang met het oog op de economische ontwikkeling van het Vlaamse land’. Het belang van deze raad voor de naoorlogse economische ontwikkeling van Vlaanderen mag niet onderschat worden. De ERV kon, ondanks haar privaatrechtelijk statuut (in 1958 werd het een vereniging zonder winstoogmerk), wel degelijk optreden als representatieve verdediger van de Vlaamse economische belangen in het beleidsvormingsproces. Zo kon de raad via informele en formele contacten heel wat regionaal-economische beleidsinitiatieven forceren. Ook kon ze via talrijke ‘memoranda’ druk uitoefenen op sleutelmomenten in de regeringsvorming of tijdens de parlementaire behandeling van cruciale wetsontwerpen en -voorstellen, zoals deze in aanloop naar de goedkeuring van de toen baanbrekende regionale expansiewet van 1959. Deze wet had als doel het bevorderen van de economische toestand in bepaalde sociaaleconomisch achtergestelde en tanende streken, de zogenaamde ‘ontwikkelingsgebieden’. De regionale expansiewet werd in 1966 en 1970 aangepast, toen niet met de ERV, maar wel met opvolger de GERV als belangrijke stem in het debat.

Waar de Economische Raden nog informele privaatrechtelijke drukkingsgroepen waren, kregen de Gewestelijke Economische Raden met de Kaderwet van 1970 wél een publiekrechtelijk statuut en werden zij door de overheid erkend als volwaardige beleidsinstrumenten in het regionale expansiebeleid.

De Gewestelijke Economische Raad voor Vlaanderen (GERV) (1970-1985): een officieel adviesorgaan

De Kaderwet van 15 juli 1970 regelde de planning en de economische decentralisering, twee beleidsconcepten die in die periode concreet vorm kregen. In deze wet werd onder meer voorzien in de oprichting van een Planbureau, van Gewestelijke Ontwikkelingsmaatschappijen Gewestelijke Ontwikkelingsmaatschappijen (GOM) Lees meer (GOM’s) (in de praktijk werden dit in Vlaanderen meestal de opvolgers van de provinciale economische raden) en van Gewestelijke Economische Raden (GER’en). Er werd gekozen voor de oprichting van drie Gewestelijke Economische Raden (één voor Vlaanderen, één voor Wallonië en één voor Brabant). Deze zouden zich bezighouden met de studie van de economische problemen in hun gebied en kregen een belangrijke rol bij het opstellen van het regionale luik van de vijfjaarlijkse Plannen.

In de praktijk zouden de reeds bestaande economische raden – de ERV voor Vlaanderen en de CEW voor Wallonië – worden omgevormd tot gewestelijke economische raden (voor Brabant zou een nieuwe GER worden opgericht) en zo een publiekrechtelijk statuut krijgen. Deze raden kregen een adviserende bevoegdheid en een ‘algemene bevoegdheid tot aanbeveling’, waarmee ze – in tegenstelling tot de voorgaande, louter als drukkingsgroep beschouwde, economische raden – een wettelijk verankerde rol kregen in het regionaal-economisch beleid. Hiermee werd het regionaal overleg voor het eerst door de overheid erkend.

In Vlaanderen werd de GERV plechtig geïnstalleerd op 13 oktober 1971 in de Hallen te Kortrijk. De GERV bestond uit vier organen: de Raad, het Bureau, het Adviescomité en het Secretariaat. De Raad telde met zijn 60 rechtstreeks benoemde leden drie keer meer leden dan de latere SERV-Raad. Voor de politieke vertegenwoordigers werd de verdeelsleutel bepaald door de verkiezingsuitslagen: 18 leden kwamen uit de wetgevende kamers en 12 uit de provinciale raden. Voor de sociale partners kwamen 15 leden uit de werkgeversorganisaties en 15 uit de werknemersorganisaties. Daarnaast zetelden nog tien gecoöpteerde leden in de Raad. In lijn met de verminderde invloed die men eind jaren 1960 aan de provincies wilde geven moesten de provinciegouverneurs, in tegenstelling tot hun voorzittersrol in de ERV, flink aan invloed inboeten in de GERV en zetelden ze slechts met raadgevende stem in de Raad. Het Bureau van de GERV bestond uit de voorzitter, tien politieke mandatarissen en tien vertegenwoordigers van de sociaaleconomische organisaties. Het Adviescomité, ten slotte, bestond uit de voorzitter, de vier ondervoorzitters, vier leden aangeduid door het Bureau en de secretaris-generaal en de adjunct-secretaris-generaal met raadgevende stem.

In de GERV werd gekozen voor een vaste voorzitter om de continuïteit te verzekeren. Andries Kinsbergen, toenmalig gouverneur van Antwerpen werd in 1971 als voorzitter aangeduid, onder andere om de belangrijke rol die de provinciegouverneurs bekleedden in de ERV tijdelijk door te trekken. Het voorzitterschap van de GERV was in tijd beperkt. Artikel 11 van de Kaderwet bepaalde dat een mandaat bij de GERV, dus ook dat van voorzitter, vier jaar duurde. Bij de hernieuwing van de samenstelling in 1976 gaf Kinsbergen de fakkel over aan Willy D’havé, toenmalig voorzitter van het ACW. Hiermee eindigde definitief het voorzitterschap van de provinciegouverneurs. In de GERV is het secretariaat een centrale rol gaan bekleden, met een secretaris-generaal en een adjunct-secretaris-generaal, om en bij de 40 personeelsleden en met verschillende werkgroepen.

Over de verdeelsleutel voor de tien politieke mandaten in het Bureau raakten de fracties het moeilijker eens. Deze discussie was tekenend voor het toenmalige tijdskader, waarin de vrijzinnigen en pluralisten binnen de socialistische en liberale stromingen in het vooruitzicht van de regionalisering vreesden voor minorisering binnen het overwegend katholieke Vlaanderen. Pas twee jaar later, in 1973, zou het Cultuurpact Cultuurpact Lees meer de evenredigheidsregel ter bescherming van ideologische minderheden installeren. Uiteindelijk werd voor de samenstelling van het GERV-Bureau dan toch geopteerd voor het proportionaliteitsbeginsel: de Christelijke Volkspartij Christelijke Volkspartij (CVP) Lees meer (CVP) kreeg vijf politieke mandatarissen, de Belgische Socialistische Partij Belgische Socialistische Partij (BSP) Lees meer (BSP) en de Volksunie Volksunie (VU) Tussen 1954 en 2001 bepaalde de Volksunie (VU) als Vlaams-nationalistische partij mee de politieke evolutie in België, van unitaire staat tot federaal koninkrijk. Ze groeide uit tot de tw... Lees meer (VU) elk twee en de Partij voor Vrijheid en Vooruitgang Partij voor Vrijheid en Vooruitgang (PVV) Lees meer (PVV) één.

Deze keuze voor een belangrijke politieke vertegenwoordiging moet worden gesitueerd binnen het ruimere staatshervormingsproces, waarbij de regio’s nog niet over een eigen politiek niveau beschikten. Deze raden waren dus de enige organen waarbinnen politici samen en met de sociale partners konden overleggen over regionale thema’s. Later zou in de rechtsopvolger van de GERV, de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV,°1985), de politieke vertegenwoordiging worden afgeschaft.

De ambities van alle Gewestelijke Economische Raden (ook die van Wallonië en Brussel) in het uitwerken van de economische decentralisering waren groot, maar elk legde eigen klemtonen. Op Vlaams niveau probeerden de sociale partners via de Gewestelijke Economische Raad voor Vlaanderen (GERV) zwaar te wegen op een Vlaams tewerkstellingsbeleid. Gedurende de vijftienjarige werking van de GERV zou het thema tewerkstelling steeds een centrale plaats innemen op de GERV-agenda. Naast de eisen voor volledige tewerkstelling en een regionaal georiënteerd tewerkstellingsbeleid formuleerden de sociale partners binnen de GERV in januari 1975 een baanbrekende beleidsvisie, die tot op de dag van vandaag algemeen aanvaard wordt, namelijk deze van een ‘actief werkgelegenheidsbeleid’. Het was de overkoepelende terminologie voor allerhande directe overheidsinterventies die erop gericht waren werklozen aan de slag te krijgen, zoals het inperken van de loonkosten voor werkgevers en het inrichten van beroepsopleidingen. In de jaren 1990 werd dit dé leidraad voor de beleidsmakers.

Algauw klonk echter steeds luidere kritiek op het gebrek aan efficiëntie van de GERV. De GERV werd door sommigen beschouwd als louter een studiedienst, als een logge instelling of als een praatbarak zonder dynamiek. Een hervorming drong zich op tegen begin jaren 1980, maar was geen evidente keuze in een periode van tanende neocorporatieve besluitvorming. Het overleg zat op het federale niveau in het slop en het neoliberale gedachtegoed won terrein. Toch kon de toen kersverse Vlaamse Executieve Vlaamse Executieve Lees meer niet voorbij aan het feit dat de GERV een aangepast juridisch kader moest krijgen. De materies die werden geregeld door de nationale oprichtingswet van de GERV, de ‘Kaderwet van 1970’, werden na de staatshervorming Staatshervorming Tussen 1970 en vandaag werden zes staatshervormingen doorgevoerd die België omvormden van een unitaire in een federale staat met drie gewesten, het Vlaamse, het Waalse en het Brussels Hoo... Lees meer van 1980 immers gewestbevoegdheid. Een aangepast Vlaams decretaal kader was dus broodnodig.

De Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV) (1985-heden): een volwaardige actor in het Vlaams besluitvormingsproces

Naarmate de Vlaamse economische ruimte verder vorm kreeg en vanaf begin jaren 1980 politiek-institutioneel verankerd werd in een Vlaams Gewest met een eigen parlement en regering, kreeg de rol van de Vlaamse sociale partners een andere invulling. Het Vlaams overleg kwam in functie te staan van de uitbouw van het autonome Vlaamse beleidsniveau waarin economische én sociale bevoegdheden in de beleidspraktijk moesten worden omgezet.

De SERV ontstond in 1985 vanuit een dubbele noodzaak. Enerzijds was er de behoefte tot de vorming van een eigen Vlaams beleidsinstrumentarium. Anderzijds voldeed de logge sterk gepolitiseerde structuur van de GERV niet langer. Toch moest de SERV-idee geleidelijk rijpen in de geesten. De oprichting van de SERV vond plaats binnen een context van in die periode sterk opkomend neoliberalisme, dat de rol van de sociale partners in het besluitvormingsproces drastisch wilde inperken. De uitbouw van een volwaardige Vlaamse overlegstructuur midden jaren 1980 kan dus in zekere zin paradoxaal genoemd worden.

Toch hadden de Vlaamse hoofdrolspelers allen hun eigen redenen om de SERV op te richten: de werkgevers in het Vlaams Economisch Verbond Vlaams Economisch Verbond (VEV) Het Vlaams Economisch Verbond (VEV) is een Vlaamsgezinde belangengroep en patronale organisatie, die werd opgericht in 1926. Tijdens het interbellum zette het VEV zich in voor algemeen ec... Lees meer (VEV) zagen in de uitbouw van een Vlaams overlegniveau een kans om zich te profileren tegenover het nationale VBO. Als ze niet konden wegen op het nationale beleid, dan zouden ze dat wel kunnen op het Vlaamse beleid. De vakbonden op hun beurt zagen zich midden jaren 1980 eveneens geplaatst voor een tanend overleg op nationaal niveau en besloten volop de regionale kaart te trekken. De Vlaamse politieke wereld beschouwde een volwaardige Vlaamse overlegstructuur dan weer als een belangrijke hefboom in de uitbouw van een ‘eigen’ Vlaams sociaaleconomisch beleid.

De SERV werd opgericht bij decreet van 27 juni 1985 en plechtig geïnstalleerd op 27 september van datzelfde jaar. Deze advies- en overleginstelling bestaat uit drie organen: de Raad, het (al dan niet uitgebreid) Dagelijks Bestuur en het Secretariaat. De Raad telt twintig leden en evenveel plaatsvervangers; tien van de representatieve Vlaamse werkgeversorganisaties (dit zijn anno 2024 Boerenbond Belgische Boerenbond (BB) De Boerenbond is een beroepsorganisatie van en voor landbouwers die tot ver in de 20ste eeuw sterke banden had met de Kerk en de katholieke partij, zich van meet af sterk engageerde in de... Lees meer , Unizo, Verso en Voka) en tien van de representatieve Vlaamse werknemersorganisaties (dit zijn anno 2024 ABVV, ACLVB en ACV). De verdeelsleutel wordt bepaald door de resultaten van de vierjaarlijkse sociale verkiezingen. Het Dagelijks Bestuur bestaat uit telkens een vertegenwoordiger van de vier grootste Vlaamse sociale partners: ABVV, ACV, Unizo en Voka. Het ACLVB en de Boerenbond zetelen dus enkel in de Raad.

Vanaf 1987 werd het Dagelijks Bestuur van de SERV soms uitgebreid met het ACLVB en de Boerenbond. Dit ‘Uitgebreid Dagelijks Bestuur’ verdrong na verloop van tijd het dagelijks bestuur. In de SERV wordt het mandaat van voorzitter en ondervoorzitter van de Raad en van het Dagelijks Bestuur elk jaar afwisselend bekleed door een afgevaardigde van respectievelijk werkgevers- en werknemerszijde. Ze kunnen nooit allebei tegelijkertijd uit werknemers- of werkgevershoek komen. De Raad en het Dagelijks Bestuur van de SERV kunnen terugvallen op de kennis en de ervaring van het Secretariaat, dat wordt geleid door een secretaris-generaal en een adjunct-secretaris-generaal, die beiden met raadgevende stem zetelen in de Raad en in het Dagelijks Bestuur. Het Secretariaat beschikt ook over een studiedienst met universitair geschoolden die elk op hun domein experts zijn. Voor het onderzoek van bijzondere vraagstukken kan de SERV tijdelijke of permanente werkgroepen oprichten, waarin ook externe deskundigen worden opgenomen.

Aanvankelijk werden ook zeven ‘toegevoegde’ leden met sociaaleconomische expertise, maar zonder politiek mandaat, aangeduid door de toenmalige Vlaamse Raad, voorloper van het huidig Vlaams Parlement Vlaams Parlement Het Vlaams Parlement is de parlementaire vergadering van de Vlaamse deelstaat in het federale België. Zijn geschiedenis kent drie grote fasen: de periode van de Cultuurraad voor de Neder... Lees meer . Men kwam dus tot een soort tussenvorm, waarbij er leden gekozen werden op basis van hun politieke voorkeur, eerder dan op basis van een politiek mandaat. In 1996 gingen ook zij er echter weer uit en verdwenen de laatste sporen van politieke vertegenwoordiging in de SERV, geheel in de geest van het decreet op de SERV van 1985, dat er al grotendeels een gedepolitiseerd advies- en overlegorgaan van had gemaakt.

Het decreet van 1985 gaf de SERV een dubbele adviesfunctie: verplicht adviseren bij alle voorontwerpen van decreet met een sociaaleconomische dimensie én de mogelijkheid tot eigen initiatief in de vorm van standpunten. Aangelegenheden met ‘een sociaaleconomische dimensie’ werden door de wetgever geconcretiseerd in de materies bedoeld in de artikelen 107quater en 59bis van de Grondwet. Het betrof hier respectievelijk de gewestmateries en de sociaaleconomische aspecten in verband met beroepsomscholing en -bijscholing, vorming, onderwijs en persoonsgebonden aangelegenheden. In de schoot van de SERV werd tevens de Stichting Technologie Vlaanderen (STV) ondergebracht, een centrum waarbinnen onderzoek werd en wordt verricht naar de maatschappelijke impact van technologische en organisatorische veranderingen in het bedrijfsleven Bedrijfsleven Onder impuls van intellectuelen, ondernemers en gesalarieerde kaders verkreeg de Vlaamse beweging een economische oriëntatie. De uitbouw van een Vlaams bedrijfsleven behelsde een politiek... Lees meer . Belangrijk was de bepaling dat een SERV-advies enkel bij consensus kon worden uitgebracht. Dit geeft de SERV-adviezen tot op vandaag een belangrijke beleidsimpact.

Het SERV-decreet van 1985 was ook op een ander vlak vrij baanbrekend. Het verplichtte de Vlaamse sociale partners tot het uitbrengen van een jaarlijks begrotingsadvies aan de Vlaamse regering Vlaamse Regering De Vlaamse regering is de uitvoerende macht van de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest, geïnstalleerd na de staatshervorming van 1980 en aanvankelijk aangeduid met de term 'executie... Lees meer . Dit advies beperkte zich niet tot een begrotingscontrole sensu stricto in de zin van een controle van het door de regering gevoerde ‘rekenwerk’. De opdracht van de SERV bestond erin mee vorm te geven aan het te voeren begrotingsbeleid, waarmee de Vlaamse Executieve de SERV als controleur in de voor haar beleid cruciale begrotingskeuken toeliet. Naast het verplichte begrotingsadvies kon de SERV ook op andere domeinen haar stempel drukken op het kersverse Vlaamse economische beleid. De SERV zou zo onder meer uiterst actief blijken in het arbeidsmarktbeleid, het economisch expansiebeleid, het mobiliteits- en havenbeleid en geleidelijk ook in het aan belang winnende milieu- en energiebeleid.

Onder impuls van Vlaams Minister van Economie Norbert de Batselier De Batselier, Norbert Norbert de Batselier (1947) was een Vlaamsgezinde socialistische politicus, die verschillende ministerposities bekleedde en van 1995 tot 2006 voorzitter was van het eerste rechtstreeks ve... Lees meer werd in 1990 het decreet op de SERV ingrijpend gewijzigd. Zo werden sectorale commissies opgericht, waardoor de louter interprofessionele overlegfunctie van de SERV werd uitgebreid met een sectorale poot. Daarnaast werden volgende commissies opgericht bij de SERV: de Vlaamse Overlegcommissie Vrouwen (VOV) met een waakhondfunctie betreffende de situatie van de vrouw in de maatschappij en de Vlaamse Havencommissie (VHC) ter voorbereiding van het Vlaamse Havenbeleid. Ook het secretariaat van het tripartiete Vlaams Economisch en Sociaal Overlegcomité (VESOC) werd geïntegreerd in de SERV-structuur. Dit comité was tekenend voor het Vlaams sociaaleconomisch beleid en een buitenbeentje binnen de veelal bipartiet georganiseerde overlegstructuren. Binnen het VESOC kwamen werkgevers, werknemers en de Vlaamse regering samen tot consensus. Via een protocol werd bepaald dat elke consensus die in het VESOC werd bereikt ook effectief zou worden uitgevoerd door de Vlaamse regering. Binnen de SERV vond het overleg enkel tussen werkgevers en werknemers plaats, dus zonder de overheid.

De belangrijkste wijziging van het SERV-decreet in 1996 was het schrappen van de zeven toegevoegde leden. Hierdoor verdween het laatste spoor van directe politieke inmenging, die zo typisch was geweest voor de GERV. Vanaf 2000 kreeg de Vlaamse politiek echter meer invloed op de sociaaleconomische advisering. De aanpassing van het advieslandschap met strategische adviesraden (SAR-decreet) en de moeilijke verhouding met de politiek noopten de SERV ertoe zich opnieuw uit te vinden en zich te profileren als een unieke instelling. Dat proces verliep niet zonder slag of stoot. Op 7 mei 2004 werd een nieuw SERV-decreet goedgekeurd dat het decreet van 1985 ophief. Opzet was de duidelijke profilering van de SERV als bipartiet overlegorgaan en dus het vrijwaren van haar specificiteit tussen de andere strategische adviesraden (SAR).

De SERV werd door dit decreet aangeduid als de belangrijkste strategische adviesraad voor de beleidsdomeinen die het economisch beleid, het tewerkstellingsbeleid en het toerisme omvatten. Ook de specifieke opdrachten die tussen 1985 en 2004 aan de SERV waren toegewezen en de ondertussen in de schoot van deze raad opgerichte structuren, werden in het decreet opgelijst: de sectorale commissies (SERV-decreet 1990), de Vlaamse Havencommissie (Havendecreet 1999), de beroepsprofielen (Eindtermendecreet 2002) en de ruimer opgevatte Commissie Diversiteit ter vervanging van de Vlaamse Overlegcommissie Vrouwen (SERV-decreet 2004). De Stichting Technologie Vlaanderen werd omgedoopt tot ‘STV-Innovatie en Arbeid’.

Het decreet van 2004 werd echter nog voor de bekrachtiging achterhaald door de feiten. Een actualisering van het SERV-decreet van 2004 drong zich op. Zo werd het SAR-decreet herwerkt (2006) en werden op 7 juli 2006 en 7 december 2007 respectievelijk de decreten met betrekking tot de oprichting van de Mobiliteitsraad van Vlaanderen (MORA) en de Strategische Adviesraad voor het Vlaamse Welzijns-, Gezondheids- en Gezinsbeleid (SAR WGG) goedgekeurd. Deze decreten regelden de integratie van deze adviesraden in de SERV-structuur. Belangrijkste doelstelling van de herwerking was absolute autonomie, waarbij het SAR-decreet geen bijkomende invloed meer zou hebben op de SERV-werking. Op 18 december 2008 werd het geactualiseerde SERV-decreet goedgekeurd door het Vlaams Parlement en in januari 2009 tenslotte ook bekrachtigd door de Vlaamse regering. De Vlaamse Luchthavencommissie (sinds november 2005 actief) en de strategische adviesraden die in de SERV-structuur werden geïntegreerd, namelijk de MORA en de SAR WGG, werden nu ook decretaal verankerd. De SERV werd nu als advies- én overlegorgaan sui generis ondergebracht bij de diensten van de Minister-President. In 2023 telde de studiedienst van de SERV meer dan 40 medewerkers en werden om en bij de 100 adviezen uitgebracht over tal van uiteenlopende sociaaleconomische thema’s zoals de staatshervorming, begroting, arbeidsmarktbeleid, energie- en klimaatbeleid, zorg en onderwijs. 

Ten tijde van de ERV en de GERV was ‘overleg’ een werkwoord om te komen tot een ‘advies’. Vanaf de oprichting van de SERV werden de ambities aangepast. Het Vlaams overleg moest de adviserende finaliteit overstijgen en een volwaardige positie in het besluitvormingsproces krijgen. Tot op vandaag resulteert dit overleg enkel in adviezen en niet in een vorm van Vlaamse CAO’s (Collectieve Arbeidsovereenkomsten), maar het debat hierover is zeker nog niet afgesloten.