Teichmann, Constance
Constance Teichmann (1824-1896) was een welgestelde, ondernemende vrouw, die zich vanuit haar christelijke overtuiging inzette voor armen- en ziekenzorg en als muzikant Vlaamse kunstenaars en musici financieel ondersteunde.
Karl Scheerlinck (2023), Nele Bracke (1998). Teichmann, Constance. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-011653.
Constance Teichmann was de ongehuwde dochter van Théodore Teichmann, de gouverneur van de provincie Antwerpen, afkomstig uit een welgestelde Nederlandse protestantse familie en actief in het Antwerpse culturele leven. Constance, die een Franstalige opvoeding genoot, hield er geen uitgesproken Vlaamsgezinde overtuiging op na.
Vanuit een diepgelovige katholieke overtuiging wendde ze haar financiële middelen aan voor armen- en ziekenzorg, wat dan weer haar vriendin Wilhelmina Telghuys (Mère Jeanne) en nicht Marie-Elisabeth Belpaire
Belpaire, Marie-Elisabeth Marie-Elisabeth Belpaire (1853-1948) was een welgestelde Vlaamsgezinde auteur die verschillende projecten realiseerde ter promotie van de literatuur (zoals het tijdschrift Dietsche Warand... Lees meer tot voorbeeld strekte. Van haar verschillende caritatieve ondernemingen is de oprichting van het kinderziekenhuis Louise-Marie (1846) het meest bekend. Teichmann was er dagelijks als ziekenverzorger in de weer. Artistieke en sociale doelen werden aan elkaar gekoppeld. Zo gebeurde de fondsenwerving onder meer via concerten van Dames de la Charité, een liefdadigheidsgenootschap dat door haar en haar drie zussen was opgezet (1844). Haar engagement, op eigen levensgevaar, tijdens opeenvolgende cholera-epidemieën (1853, 1859, 1866) verleende haar het aureool van ‘Antwerpens Goede Engel’. Als vrijwilliger voor het Rode Kruis trok ze in het kader van de Frans-Pruissische oorlog in 1870 naar Saarbrücken.
Teichmann was muzikaal onderlegd, speelde orgel en piano, en trad op als sopraan tijdens liefdadigheidsconcerten. Daarnaast verwierf ze faam als beschermster van Vlaamse kunstenaars. Zo konden Hendrik Conscience
Conscience, Hendrik Hendrik Conscience (1812-1883) was de eerste auteur die het in België aandurfde een roman in het Nederlands te schrijven en te publiceren. Zijn oeuvre van zo’n 65 romans, dat ook een bred... Lees meer , August Snieders
Snieders, August August Snieders (1825-1904) was een Nederlands-Belgische journalist en letterkundige. Hij was meer dan vijftig jaar lang hoofdredacteur van Het Handelsblad van Antwerpen en was daarnaast ... Lees meer , Prudens Van Duyse
Van Duyse, Prudens Lees meer , Emiel Wambach
Wambach, Emile Dirigent en componist Emile Wambach (1854-1924) speelde een belangrijke rol in het Antwerpse Nederlandstalige muziekleven. Zo was hij directeur van het Koninklijk Vlaams Conservatorium.... Lees meer en Eugeen Zetternam
Diricksens, Joos (pseudoniem Eugeen Zetternam) Joos J. Diricksens (1826-1855), beter bekend onder zijn pseudoniem Eugeen Zetternam, was een Antwerpse letterkundige en huisschilder. Hij staat bekend om zijn sociaal geëngageerde romans ... Lees meer , alsook zijn gezin, op haar materiële steun rekenen. Ze spande zich bovendien in voor de aanstelling van Peter Benoit
Benoit, Peter Peter Benoit (1834-1901) was een Vlaamsgezinde componist en muziekpedagoog. Lees meer (die ze haar ‘broeder’ noemde) als hoofd van de Antwerpse Vlaamsche Muziekschool en later van Edgar Tinel
Tinel, Edgar Edgar Tinel (1854-1912) was een componist die zich met zijn liederen aanvankelijk binnen de Vlaamse beweging situeerde, maar later uitsluitend nog religieuze muziek componeerde. Hij verdi... Lees meer als directeur van het Lemmensinstituut te Mechelen.
Na Teichmanns dood wijdden Belpaire, August van Cauwelaert
Van Cauwelaert, August De Vlaamsgezinde katholiek August van Cauwelaert (1885-1945), die professioneel aan de slag was als advocaat en rechter, was ook literair actief als dichter en essayist. Hij was betrokken... Lees meer en Cyriel Verschaeve
Verschaeve, Cyriel Cyriel Verschaeve (1874-1949) was een West-Vlaamse priester, literair auteur, kunstbeschouwer en publicist, die bekend werd als icoon van de Frontbeweging en het opkomende Vlaams-national... Lees meer publicaties aan haar leven en werden vanuit de Vlaamse beweging enkele herdenkingsplechtigheden gehouden. Belpaire richtte in 1910 de Constance Teichmannbond op, een Nederlandstalige vrouwenvereniging die zich inzette voor de opvoeding en de politieke rechten van de vrouw. De vereniging had, net als het tijdschrift Omhoog!, dat zich in 1912-1914 en van 1916 tot 1921 het blad van de Constance Teichmannbond noemde, een Vlaams, maar geen flamingantisch Flamingant Flamingantisme is een term die met verschillende betekenissen wordt toegekend aan actoren binnen de Vlaamse beweging en het Vlaams nationalisme. Lees meer karakter.
Archief
– Letterenhuis: Archief van familie Belpaire - Teichmann [isad:lh:188426]
Literatuur
– M.E. Belpaire, Constance Teichmann, 1908.
– P. Tinel, Edgar Tinel, le récit de sa vie et l'exégèse de ses oeuvres de 1854 à 1886, 1923.
– C. Vandekerckhove, Leven en werken van Constance Teichmann, 1973.
– G. Schmook, Ce pauvre Zetternam, in: Verslagen en mededelingen van de Koninklijke Academie voor taal- en letterkunde (nieuwe reeks), 1982, pp. 195-226.
– H. Baeck-Schilders, Constance Teichmann (1824-1896) en het Antwerpse muziekleven, in: Jaarboek van de Provinciale Commissie voor Geschiedenis en Volkskunde, 18, 2006-2007, pp. 68-104.
– K. Scheerlinck, Mère Jeanne. Stichteres van de Zusters Dienstmaagden van de Heilige Harten van Jezus en Maria. Haar geestelijk en materieel erfgoed, 2007.
– K. Suenens, Humble Women, Powerful Nuns. A Female Struggle for Autonomy in a Men’s Church, 2020.
– H. van Beeck, R. Vanderheyden en K. Scheerlinck, Constance Teichmann. Devote Diva. Antwerpen 1824-1896, 2024.
Karl Scheerlinck (2023), Nele Bracke (1998). Teichmann, Constance. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-011653.