Toussaint, Jozef

Persoon
Romain Vanlandschoot (2023, aanvulling), Romain Vanlandschoot (1998, aanvulling)

Jozef Toussaint (1807-1895) was de auteur van één van de vroegste publieke protesten tegen de verfransingspolitiek van de regering. Hij werd volksvertegenwoordiger en ijverde in die functie voor de versteviging van het Nederlands in het middelbaar onderwijs.

Volledige voornaam
Joseph Ferdinand
Geboorte
Meulebeke, 31 maart 1807
Overlijden
Elsene, 7 februari 1895
Suggestie
Citeren
Leestijd: 4 minuten

Jozef Toussaint was de zoon van een veldwachter van Franse afkomst. In de laat-Nederlandse tijd werkte Toussaint als gemeentesecretaris van Koolskamp en kende in die hoedanigheid goed zijn collega uit Aarsele, Constant van den Berghe Van den Berghe, Constant Constant van den Berghe (1808-1895) pleitte als arrondissementscommissaris van Roeselare-Tielt voor de versterking van het Nederlands in de eerste wet op het middelbaar onderwijs (1 juni ... Lees meer . Bij de Belgische Revolutie Belgische Revolutie Belgische Revolutie De Belgische Revolutie is de naam van de opstand van 1830-1831 in de zuidelijke provincies van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden van koning Willem I. De opstand leidde tot de splits... Lees meer week Toussaint uit naar Brussel, waar hij op 15 oktober 1830 in een republikeinse club de Vlaamse taalrechten verdedigde. In pamfletten eiste hij onder meer algemeen stemrecht en verzette hij zich tegen staatscentralisatie. In 1831 evolueerde hij van het volkse republicanisme van Louis de Potter naar het sociaal utopisme van de Saint-Simoniens.

Toussaint was de auteur van een van de vroegste publieke protesten tegen de verfransingspolitiek van de regering. Het ging om een ingezonden brief gepubliceerd op 5 november 1830 in l'Emancipation en later overgenomen in het Antwerpsch Nieuwsblad, Den Postryder van Antwerpen, en Den Vaderlander Den Vaderlander Den Vaderlander Den Vaderlander (1829-1854) was de Nederlandstalige, volkse uitgave van het Franstalige katholieke Gentse blad Le Catholique des Pays-Bas, die zich richtte op de Vlaamse plattelandsbevolk... Lees meer (Gent). In dit laatste blad publiceerde hij op 10 juli 1832 ook nog een ‘Oproep tot de Vlaamsche Jongelingen’. Dit stuk werd in de historiografie aanvankelijk aan Philip M. Blommaert Blommaert, Philip M. Blommaert, Philip M. Jurist en letterkundige Philip M. Blommaert (1808-1871) was liberaal gemeenteraadslid en schepen in Gent en gedeputeerde van de provinciale staten van Oost-Vlaanderen. Samen met Ferdinand... Lees meer toegeschreven. Het bevatte in de eerste plaats ideeën over volksemancipatie (in Saint-Simonistische geest), maar het mag aanzien worden als een verhevigde versie van Toussaints in het Frans gestelde klacht ten tijde van de taalmaatregelen van het Voorlopig Bewind.

Toussaint was geschokt door de sociale ellende van de lagere klassen. Aan hun primaire noden en behoeften moest in strikte distributieve rechtvaardigheid voldaan worden. En dat was een taak voor bewuste Vlaamse intellectuelen, die deze sociale problematiek moesten beseffen en zo meewerken aan de 'verheffing' van dit ongeletterde Vlaamse proletariaat. Als liberaal adept van Charles Rogier Rogier, Charles Rogier, Charles Charles Rogier (1800-1885) was een liberale politicus die meermaals een functie als minister of regeringsleider bekleedde. In zijn streven naar een sterke, geünificeerde en op termijn een... Lees meer werd Toussaint volksvertegenwoordiger voor Tielt (1840-1850) en ijverde in die functie voor de versteviging van het Nederlands in het middelbaar onderwijs Middelbaar onderwijs Middelbaar onderwijs De geschiedenis van het middelbaar onderwijs is nauw verweven met die van de Vlaamse beweging. Tot diep in de 20ste eeuw bleef de middelbare school een grotendeels Franstalig bastion van ... Lees meer (de wet van 1 juni 1850). Hij publiceerde zijn pleidooien vanaf 1848 in het gematigd liberaal en Vlaamsgezind blad De Thieltenaer van zijn vriend Constant van den Berghe. Na zijn korte parlementaire loopbaan werd hij notaris in Elsene.

Werken

– Discours sur le Sénat héréditaire et le véto du chef de l'état, suivi d'une pétition au Congrès National sur le Sénat, december 1830.
– A.M. Enfantin (open afscheidsbrief aan de leider van de Saint-Simoniens), 12 februari 1832.
– Le nombre des propriétaires fonciers diminue chaque jour dans les campagnes flamandes. Explication de ce fait, 1857.

Literatuur

– J.R. Leconte, La Réunion Centrale. Club patriotique, révolutionnaire et républicaine 1830, in: Miscellanea Leo van der Essen, Leuven, 2, 1947, p. 957-961.
– J. Kuypers, De Vlaamse Beweging. Een socialistisch standpunt, Antwerpen, 1960.
– H.J. Elias, Geschiedenis van de Vlaamse gedachte, Antwerpen, 2, 1964 (1971), p. 26-27.
– J. Geldhof, Een orangistisch rivaal voor Alexander Rodenbach. Jozef Ferdinand Toussaint, in: Album Jozef Delbaere, Rumbeke, 1968.
– J. Huyghebaert, De jonge Constant van den Berghe van 1807 tot 1847. “Iveraer van volksgeluk”, in: De Roede van Tielt, 2; nr. 2, december 1971, p. 4-21.
– Id., De oproep “Aen de Vlaemsche Jongelingen” van J.F. Toussaint 1832, in: Biekorf, 76, 1975-1976, nr. 3-4, p. 81-89.
– A. Deprez, Julie Du Bosch, Jan Frans Willems en het Saint-Simonisme, in: Wetenschappelijke tijdingen, 48, nr. 3, juli-september 1981, p. 145-162.
– L. Demedts, Taalpolitiek in de 19de eeuw. De Toussaints te Meulebeke, in: De Roede van Tielt, 13, nr. 4, december 1982, p. 155-162.
– J. Bartier, Naissance du socialisme en Belgique. Le Saint-Simonisme, Brussel, 1985, p. 24.
– R. Vanlandschoot, Ideologische minderheden in de regio Tielt 1830-1835, in: De Roede van Tielt, 28, nr. 1, maart 1989, p. 2-23.
– H. Gaus, A. Gendebien en de organisatie van de Belgische revolutie van 1830, Gent, 2007.
– R. Vanlandschoot, De lange negentiende, in: J. Billiet e.a. De geschiedenis van Tielt. Een nieuwe kijk op een rijk verleden, Tielt, 2009, p. 198, 199, 200, 201, 205, 213, 215, 216, 217.
– E. Witte, Het verloren Koninkrijk. Het harde verzet van de Belgische Orangisten tegen de revolutie 1828-1850, Antwerpen, 2014.
– R. Vanlandschoot, Jozef Ferdinand Toussaint van Meulebeke in het hart van de Belgische revolutie. Réunion Centrale 30 oktober 1830, in: Biekorf, 115, nr. 1, maart 2015, p. 47-65.
– Id., Jozef Ferdinand Toussaint (1807-1895), ijveraar voor de Vlaamse taal. 15 oktober 1830, in: Wetenschappelijke tijdingen, 74, nr. 4, december 2015, p. 16-37.

Suggestie
Citeren

1975: Jozef Huyghebaert (pdf)

1998: Romain Vanlandschoot (pdf)

2023: Romain Vanlandschoot

Inhoudstafel