Van Caeckenberghe, Jozef

Persoon

Jozef van Caeckenberghe (1895-1983) was een Antwerpse arts, die betrokken was bij de Vlaamse Wetenschappelijke Congressen en het Algemeen Vlaamsch Geneesheerenverbond. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij een medestichter en leidende figuur van de collaborerende Orde der Geneesheren, een engagement waarvoor hij naderhand werd veroordeeld.

Pseudoniem
Rasper
Asper
V.C.
Geboorte
Antwerpen (stad), 30 juli 1895
Overlijden
Gent, 28 augustus 1983
Suggestie
Citeren
Leestijd: 3 minuten

Jozef van Caeckenberghe beëindigde in juli 1915 de Latijns-Griekse humaniora aan het Sint-Jan Berchmanscollege in Antwerpen. Verder studeren was door de oorlogsomstandigheden onmogelijk, met als gevolg dat Van Caeckenberghe, eveneens in Antwerpen, een aantal vrije cursussen aan het Hoger Handelsgesticht Sint-Ignatius en scheikunde en elektriciteit aan de Hogere Nijverheidsschool volgde. Hij werd er voorzitter van het Katholiek Vlaamsch Studentenverbond Katholiek Vlaamsch Studentenverbond Het Katholiek Vlaamsch Studentenverbond (1890-1892) was de tweede kortstondige nationale overkoepeling van de katholieke Vlaamse studentenbeweging. Lees meer (KVS). Met Jan Albert Goris Goris, Jan-Albert Goris, Jan-Albert Jan-Albert Goris (1899-1984) was een veelzijdig schrijver, ambtenaar en diplomaat. Als literator maakte hij naam onder het pseudoniem Marnix Gijsen. Hij debuteerde als expressionistisch d... Lees meer schreef hij in 1916 een reeks opstellen waarin de taaltoestanden in het Sint-Ignatiusgesticht van de jezuïeten in Antwerpen aan de kaak werden gesteld. Ze verschenen eerst in het activistische Activisme Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer en door de Duitse bezetter gefinancierde dagblad Het Vlaamsche Nieuws Het Vlaamsche Nieuws Het Vlaamsche Nieuws Het Vlaamsche Nieuws was een Antwerps Duits-activistisch persorgaan, dat eerst onder de naam Vlaamsche Gazet – Het Laatste Nieuws verscheen. Het werd het belangrijkste activistische perso... Lees meer . Van Caeckenberghe gebruikte de pseudoniemen Rasper, Asper en V.C. In 1917 werden deze gebundeld in de brochure Studenten oordeelt!. In een heruitgave van de brochure onder de titel Een noodkreet! voegden ze nog een motie toe tot de vernederlandsing van het Sint-Ignatiusinstituut.

Als secretaris van het in 1916 opgerichte Nationaal Vlaamsch Studentenverbond Nationaal Vlaamsch Studentenverbond (NVS) Nationaal Vlaamsch Studentenverbond (NVS) Het Nationaal Vlaamsch Studentenverbond (NVS), dat in 1916 werd opgericht in Utrecht, was een vereniging voor en door uitgeweken Vlaamse studenten met als voornemen aan de Rijksuniversite... Lees meer (NVS) voerde Van Caeckenberghe propaganda voor de vernederlandsing van de Gentse universiteit. Toen in het kader van de Duitse Flamenpolitik Flamenpolitik Flamenpolitik Met het begrip ‘Flamenpolitik’ wordt verwezen naar de politiek die de Duitse bezetter voerde ten aanzien van de Vlaamse beweging tijdens de Eerste en de Tweede Wereldoorlog. Sommige aute... Lees meer deze vernederlandsing er op 24 oktober 1916 kwam, trok hij naar Gent en studeerde er twee jaar natuurwetenschappen ter voorbereiding op zijn geneeskundige studies. In Gent werd hij lid van het Gentsch Studentencorps (GSC) Hou ende Trou Gentsch Studentencorps Hou ende Trou (GSC) Gentsch Studentencorps Hou ende Trou (GSC) Hou ende Trou – officieel het Gentsch Studentencorps Hou ende Trou (GSC) – was de overkoepelende studentenvereniging aan de door de Duitse bezetter vernederlandste Gentse universiteit (19... Lees meer en werkte mee aan het tijdschrift Aula Aula (1916-1918) Aula (1916-1918) Aula was het studententijdschrift aan de tussen 1916 en 1918 vernederlandste Gentse universiteit. Lees meer . Op 15 september 1918 organiseerde hij samen met jurist en overtuigd activist Robert van Genechten Van Genechten, Bob Van Genechten, Bob Robert van Genechten (1895-1945) was een advocaat, docent en publicist. Hij was actief in het Vlaamsgezinde studentenleven en trad toe tot het activisme. Hij week uit naar Utrecht en groe... Lees meer in Antwerpen een studentencongres, waar hij propaganda voerde voor deze ‘ Von Bissinguniversiteit Von Bissinguniversiteit Lees meer ' en de pas vernederlandste Hoogere Handelsschool van Antwerpen.

Na de Eerste Wereldoorlog werd Van Caeckenberghe wegens zijn activisme verwijderd van de Gentse universiteit en vatte hij noodgedwongen zijn studie in de geneeskunde aan in Bonn; hij studeerde er op 19 januari 1924 af. In de loop van datzelfde jaar keerde hij terug naar België, waar hij assistent werd van professor Frans Daels Daels, Frans Daels, Frans Frans Daels (1882-1974) vormde de spil van de Vlaamsgezinde organisaties aan het IJzerfront en groeide in het interbellum als voorzitter van het IJzerbedevaartcomité en voorvechter van N... Lees meer . Nadien bouwde hij een praktijk als huidarts uit. Tijdens het interbellum was Van Caeckenberghe als medestichter van Vereniging voor Wetenschap Vereniging voor Wetenschap (VvW) De Vereniging voor Wetenschap werd in 1935 opgericht met als doel de wetenschapsbeoefening in Vlaanderen te stimuleren. Vanaf 1981 werd de werking beperkt tot de wetenschappelijke studie ... Lees meer nauw betrokken bij diverse initiatieven in het kader van de Vlaamsche Wetenschappelijke Congressen Vlaamsche Wetenschappelijke Congressen Vlaamsche Wetenschappelijke Congressen De Vlaamsche Wetenschappelijke Congressen (1887-1942) ijverden in uiteenlopende vakgebieden voor een Nederlandstalige wetenschapsbeoefening in Vlaanderen. Lees meer (Bond voor Verpleegkunde en Sociale Geneeskunde, de Congressen voor Verpleegkunde en Sociale Geneeskunde, het Vlaamsch Geneeskundig Tijdschrift en het Tijdschrift voor Verpleegkunde, Vroedkunde en Sociale Geneeskunde). Hij werd lid van het Vlaamsgezinde Algemeen Vlaamsch Geneesherenverbond Vlaams Artsenverbond (VAV) Vlaams Artsenverbond (VAV) Het Vlaams Geneesheren Verbond (1922) was de beroepsvereniging van de Vlaams geneesheren. Het ijverde voor de vernederlandsing van de geneeskunde in Vlaanderen. Later werd geijverd voor ... Lees meer (AVGV), waarin hij een tijd lang de functie van voorzitter van de Gentse afdeling bekleedde. Gedurende de Tweede Wereldoorlog, in het kader van de Nieuwe Orde, werd een nieuwe Orde van Geneesheren opgericht en werd Van Caeckenberghe provinciaal leider voor Oost-Vlaanderen. Op 16 december 1947 werd hij vanwege dat engagement voor de Brusselse Krijgsraad tot twee jaar cel veroordeeld. Voor zijn veroordeling werd hij tijdelijk gedetineerd in het hechteniskamp van Lokeren Hechteniskamp Lokeren Hechteniskamp Lokeren Het hechteniskamp van Lokeren was een voormalig Duits gevangenkamp dat tussen september 1944 en oktober 1947 diende als interneringscentrum in het kader van de repressie. Lees meer . Daar hield hij een ongepubliceerd dagboek bij waarin hij de wantoestanden in het kamp, zoals de slechte hygiëne, ziekten en misbruik van de kampwachters, beschreef. Tot aan zijn dood in 1983 bleef hij actief in de Vereniging voor Wetenschap als lid van de raad van bestuur.

Archief

– ADVN | archief voor nationale bewegingen: Archief Jozef Van Caeckenberghe [AC 919]

Werken

– Hogeschool, in: De Standaard, 6 december 1980.
– met J.A. Goris, Studenten Oordeelt! Aan de Studenten van Sint-Ignatiusgesticht, s.l., september 1917.
– met J.A. Goris, Een Noodkreet! Aan de Studenten van Sint-Ignatiusgesticht, Borgerhout, 18 september 1917.

Literatuur

– D. Vanacker, De Eerste Vlaamse Hogeschool, in: De Gentenaar, 21 juni 1980.
– L. Vos, Bloei en ondergang van het AKVS, 1982, dl. I
– D. Vanacker, J. Van Caeckenberghe overleden, in: De Gentenaar, 31 augustus 1983.
– id., Het aktivistisch avontuur, 1991.
– L. Vandeweyer, Een geneesherenkorps tussen scalpel en Vlaamse Leeuw : de machtsstrijd van de communautair verdeelde artsenverenigingen, 1914-1945, in: Bijdragen tot de eigentijdse geschiedenis, 1997, nr. 2.
– K. van Acker, De Oorlogsorde der Geneesheren 1941-1944: beslechting van een broederstrijd, 2018.

Suggestie
Citeren

1998: Johan Van Bever (pdf)

2024: Denzel Vingerhoed

Databanken

Inhoudstafel