Van Loo, Pol
Pol van Loo (1813-1866) was vanaf de jaren 1840 actief in het Vlaemsch Gezelschap en De Tael is gansch het Volk. Hij werkte mee aan het antirepublikeinse blad De Draek en was hoofdredacteur van Het Werkverbond. Na een veroordeling in 1861 vluchtte Van Loo naar Frankrijk, waar hij in 1866 overleed.
Gaëtan Regniers (2025), Servaas De Fruyt (2023). Van Loo, Pol. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2025. https://devb.be/id/per-016363.
Pol van Loo was vanaf de jaren 1840 lid van rederijkerskamer De Fonteine
De Fonteine De Fonteine is een rederijkerskamer, de volledige aanduiding luidt: Koninklijke Soevereine Hoofdkamer van Retorica De Fonteine, gevestigd te Gent. Lees meer en auteur van vaudevilles zoals De Vryburger van Gent en De Verliefde Wapenbroeder. Enkele jaren later sloot hij zich aan bij het Vlaemsch Gezelschap Vlaemsch Gezelschap Het Vlaemsch Gezelschap was een culturele en politieke kring, in maart 1846 in Gent opgericht door Frans Rens, Ferdinand Augustijn Snellaert, Philip Marie Blommaert en Jacob Frans Hereman... Lees meer (1846) en De Tael is gansch het Volk
De Tael is gansch het Volk De Tael is gansch het Volk (1836) was een Gents letterkundig genootschap, dat een prominente rol speelde in de literaire Vlaamse beweging van de 19de eeuw. Eind jaren 1860 ging De Tael ge... Lees meer (1848). Samen met Eduard Michels en Hippoliet van Peene
Van Peene, Hippoliet Hippoliet van Peene (1811-1864) was een huisarts en toneelauteur. Hij schreef de tekst voor De Vlaamse Leeuw, dat later het Vlaamse volkslied zou worden. Met zijn vele oorsponkelijk theat... Lees meer richt hij het antirepublikeinse weekblad De Draek (1848) op. Van Loo schreef er onder meer over de arbeiderskwestie en kantte zich tegen leden van de Société Huet Société Huet De Société Huet was een progressieve denkgroep (1846-1851) in Gent onder de leiding van de Franse filosoof en hoogleraar François Huet (1814-1869). Lees meer , die een republikeinse revolutie bepleitten.
Begin jaren 1850 werkte Van Loo als klerk in een spinnerij. Toen de Gentse textielpatroons zich in 1857 fel verzetten tegen een vrijhandelsakkoord met het Verenigd Koninkrijk, was Van Loo voorzitter van het comité van een grote arbeidersmeeting. In de nasleep van deze meeting werden de Broederlijke Maetschappij der Wevers van Gent en de Maatschappij der Noodlijdende Broeders (spinners) opgericht, de eerste vakverenigingen van fabrieksarbeiders in België. Van Loo werd de secretaris en boekhouders van de spinnersvereniging, en was er de rechterhand van Franciscus Bilen
Bilen, Franciscus Franciscus Bilen (1819-1881) behoorde tot de strekking binnen het vroege socialisme die democratische gebondenheid, Vlaamsgezindheid en antiklerikalisme met elkaar verbond. Hij ijverde on... Lees meer . Als gevolg van zijn rol in de arbeidersbeweging werd Van Loo in de spinnerij ontslagen. Bij de oprichting van Het Werkverbond Het Werkverbond Het Werkverbond was een federatie van Gentse arbeidersverenigingen, die een gelijknamig weekblad (1860-1862) uitgaf, waarin gepleit werd voor het samengaan van liberale en katholieke voor... Lees meer in 1860 werd hij de hoofdredacteur van deze eerste Nederlandstalige krant voor een Vlaams arbeiderspubliek. In het blad pleitte Van Loo voor een nieuwe, brede Vlaamse politieke formatie, los van de katholieke en liberale bewegingen.
Toen de Gentse journalist in 1861 in Het Werkverbond misstanden in de stedelijke administratie aanklaagde, werd hij hiervoor veroordeeld door het Hof van assisen. Van Loo weigerde het vonnis te aanvaarden en vermeed een arrestatie door te vluchten naar Frankrijk. Hij werkte er als meestergast in een textielfabriek en schreef (onuitgegeven) theaterstukken. Via zijn advocaat Karel van Acker Van Acker, Karel Karel van Acker (1830-1912) was een sociaal voelende en Vlaamsgezinde advocaat, die mee aan de basis lag van de Vlaamse Conferentie der Balie, zich engageerde in de arbeidersbeweging en e... Lees meer , ook lid van het Vlaemsch Gezelschap, probeerde Van Loo in contact te blijven met zijn Gentse vriendenkring. Hij ondernam nog enkele pogingen om een nieuw blad te lanceren, maar zonder succes: van zijn blad De Werkmansstem verscheen echter slechts één nummer. Nadien werkte Van Loo nog mee aan enkele volksbulletins, daarna verdween hij uit het openbare leven.
Na zijn overlijden in Frankrijk organiseerde de arbeidersbeweging in 1866 een herdenkingsdienst.
Literatuur
— L. Wils, Het oudste Gentse arbeidersblad: Het Werkverbond, 1860-1862, in: De Gids op maatschappelijk gebied, jg. 51, 1960, pp. 779-789.
— M. Reynebeau, Het Vlaemsch Verbond als politiek experiment (Gent 1861-1862), in: Bijdragen en mededelingen betreffende de geschiedenis der Nederlanden, jg. 96, 1981, nr. 3, pp. 491-508.
— G. Deneckere, Sire, het volk mort: sociaal protest in België, 1831-1918, Antwerpen, 1997.
— G. Regniers, “Werklieden van alle standen, laat u niet meer gebruiken als ellendige werktuigen”. Pol Van Loo (1813-1866), flamingant en militant, in: Handelingen der Maatschappij voor Geschiedenis en Oudheidkunde te Gent, vol. LXXVI, 2023, pp. 155–184.
Gaëtan Regniers (2025), Servaas De Fruyt (2023). Van Loo, Pol. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2025. https://devb.be/id/per-016363.