Van Steenkiste, Eugeen
Koen Rotsaert (1998). Van Steenkiste, Eugeen. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 1998. https://devb.be/id/per-014024.
Volgde middelbaar onderwijs te Brugge en te Kortrijk en promoveerde in 1866 tot dokter in de geneeskunde, chirurgie en verloskunde aan de Leuvense universiteit. Van november 1867 tot februari 1868 diende hij als vrijwillige arts bij de pauselijke zoeaven. Hij beantwoordde hiermee aan de vraag naar een Vlaamssprekende geneesheer voor de Romeinse hospitalen. Daarna vestigde hij zich definitief te Brugge en bouwde er een succesvolle medische loopbaan op. Hij werd er in 1899 hoofdgeneesheer van het Sint-Janshospitaal.
Van Steenkiste steunde de opkomst van het Vlaamse cultuurleven te Brugge. In zijn huis werd in 1874 de Gilde van Sinte Luitgaarde Gilde van Sinte Luitgaarde De Gilde van Sinte Luitgaarde was een in Brugge opgerichte culturele vereniging die vanaf 1874 de rechten van het West-Vlaams verdedigde en een aanval tegen het taalparticularisme trachtt... Lees meer opgericht. Hij werd ook medestichter van de Brugse Davidsfonds
Davidsfonds (DF) Het Davidsfonds is een katholieke Vlaamse cultuurvereniging, die werd opgericht in januari 1875. Lees meer afdeling (1875) en van Guido Gezelle
Gezelle, Guido Guido Gezelle (1830-1899) was een Vlaamse priester die de Vlaamse volkstaal verdedigde binnen het algemeen Nederlands. Hij verwierf grote bekendheid als lyrisch dichter van religieuze nat... Lees meer s Biekorf
Biekorf Biekorf is een West-Vlaams tijdschrift dat in 1890 werd opgericht door flaminganten uit het milieu van Dietsche Biehalle. In het begin was het een leesblad gericht op taal. Biekorf bestee... Lees meer (1889). Verder was hij actief lid van de Vlaamsche Broederbond Vlaamsche Broederbond De Vlaamsche Broederbond was een Brugse Vlaamsgezinde vereniging, in 1862 opgericht door Emiel Moyson, die de ambitie had om Vlaamsgezinden over de partijgrenzen heen te verenigen. Ze spe... Lees meer die de V.B. en de Vlaamse cultuur op het lokale vlak stimuleerde, en van de Breidelcommissie die in 1887 op de Brugse markt het standbeeld van Jan Breidel en Pieter de Coninck
Breidel en De Coninck Jan Breidel en Pieter de Coninck waren volksleiders in de vroege 14de eeuw. Door de Vlaamse beweging werden ze later vereerd als helden van de vrijheidsstrijd en het Vlaamse verzet tegen ... Lees meer liet oprichten en plechtig onthullen.
Dokter Van Steenkiste onderhield levendige contacten met de West-Vlaamse studenten die te Leuven in de frontlijn van de Vlaamse studentenbeweging stonden onder meer met Emiel de Visschere De Visschere, Emiel Emiel de Visschere (1861-1910) engageerde zich tijdens zijn Leuvense studietijd in de katholieke Vlaamsgezinde scholieren- en studentenbeweging. Nadat hij zich in Brugge als advocaat had ... Lees meer en Julius Vanneste Vanneste, Julius De Vlaams- en sociaalvoelende advocaat Julius Vanneste (1863-1915) kandideerde in Brugge herhaaldelijk op daensistische verkiezingslijsten. Hij zette zich ook in voor de vernederlandsing ... Lees meer en hij werd aangezien als hun voorman in de V.B. Zo werd hij erehoofdman van de in 1886 gestichte West-Vlaamschen Oud-Hoogstudentenbond. Ook voor de Brugse scholierenbeweging was Van Steenkiste een inspirerend voorbeeld. Als bestuurslid van de Landdagbeweging Landdagbeweging De Landdagbeweging, die zich ontwikkelde vanaf de vroege jaren 1860, vormde tot aan de Eerste Wereldoorlog de aanzet tot een reeks al dan niet succesvolle initiatieven tot samenwerking va... Lees meer organiseerde hij in 1887 de Vlaamse Landdag te Brugge. In 1891 sloot hij aan bij het Nationaal Vlaamsch Verbond Nationaal Vlaamsch Verbond (NVV) Het Nationaal Vlaamsch Verbond was een vereniging waarin vrijzinnige en katholieke flaminganten van 1891 tot 1914 samenwerkten. Lees meer en het jaar daarop bij de Vlaamsche Volksaard. Daarnaast was Van Steenkiste de stichter van het Westvlaams Gouwverbond van de Vlaamsche Katholieke Landsbond Vlaamsche Katholieke Landsbond Lees meer (1891).
Van 1878 tot 1913 was Van Steenkiste voorzitter van de Katholieke Burgersgilde, de Vlaamse vleugel van de Brugse Katholieke partij. Toen in dat midden de democratischgezinde kring der Vrije Vlamingen ontstond die onder meer het radicale blad De Klauwaert (1887-1900) De Klauwaert (1887-1900) De Klauwaert (1887-1900) was een Brugs maandblad met radicaal Vlaamsgezinde standpunten, dat het taalbeleid in katholieke instellingen bekritiseerde en een belangrijke rol speelde in de ... Lees meer uitgaf, was Van Steenkiste er een van de belangrijkste leden. In dat milieu groeide ook de belangstelling voor de Aalsterse priester Adolf Daens
Daens, Adolf Priester Adolf Daens (1839-1907) was de grondlegger en het boegbeeld van de daensistische beweging en van de Christene Volkspartij. Lees meer en de opkomende Christene Volkspartij
Christene Volkspartij De Christene Volkspartij (1893-1919) was de eerste daensistische politieke partij. Lees meer . Aanvankelijk steunde Van Steenkiste de Aalsterse priester, maar toen deze in conflict kwam met de kerkelijke overheid, distantieerde hij zich van hem en van zijn beweging. Hij verzocht toen ook de christen-democraten ontslag te nemen uit de Burgersgilde. Toch bracht het daensistische blad De Volkseeuw
De Volkseeuw (1910-1921) De Volkseeuw was een daensistisch weekblad dat verscheen van 1910 tot 1914 en van 1919 tot 1921. Tot 1920 – toen hij zich uit de politiek terugtrok – was het de spreekbuis van Florimond F... Lees meer hulde aan Van Steenkiste naar aanleiding van zijn overlijden.
Eveneens van 1878 tot aan zijn dood was Eugeen Van Steenkiste lid van de Brugse gemeenteraad voor de Katholieke partij. Niet zelden kwam hij omwille van zijn flamingantisme in conflict met de Fransgezinde partijleiding en met zijn Franstalige partijgenoten in de Brugse raad. Zijn belangrijkste politieke actie betrof immers de vernederlandsing van de gemeentelijke administratie. Een van zijn verwezenlijkingen was dat van 1885 af de akten van de burgerlijke stand in het Nederlands werden opgesteld. Van meet af aan sprak hij ook uitsluitend Nederlands in de gemeenteraad.
Archief
– Stedelijk Museum Ieper: Archief van Eugeen Van Steenkiste [BE/190160/1]
– Stadsarchief Kortrijk: Archief van Eugeen Van Steenkiste [BE/729865/52]
Literatuur
– R. van Eenoo, Een bijdrage tot de geschiedenis van de arbeidersbeweging te Brugge 1864-1914 (IUCHG, Verhandelingen IV, 1959).
– L. Schepens, 'Eugeen Van Steenkiste', in NBW, III, 1968.
– J. Godderis, De pauselijke zouaven, 1978.
– K. Rotsaert, Het Daensisme in West-Vlaanderen, 1989.
Koen Rotsaert (1998). Van Steenkiste, Eugeen. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 1998. https://devb.be/id/per-014024.
Redactiegeschiedenis
Redactiegeschiedenis
1998: Koen Rotsaert (pdf)