Verhaeghe, Oscar

Doorliep de humaniora aan het college te Tielt (1896-1902) en kwam er voor het eerst in contact met leraar Cyriel Verschaeve Verschaeve, Cyriel Cyriel Verschaeve (1874-1949) was een West-Vlaamse priester, literair auteur, kunstbeschouwer en publicist, die bekend werd als icoon van de Frontbeweging en het opkomende Vlaams-national... Lees meer . Na zijn priesterwijding werd Verhaeghe leraar aan het college te Menen (1908), daarna in de retorica van het Klein Seminarie van Roeselare Klein Seminarie van Roeselaere In het Klein Seminarie van Roeselare, opgericht in 1806, liepen tal van belangrijke figuren uit de Vlaamse beweging school of gaven er les (Gezelle, Verriest, Rodenbach). In 1875 ontstond... Lees meer (1909). Op 24 augustus 1924 werd hij kapelaan in Roeselare, op 10 april 1934 pastoor in Bulskamp en op 30 mei 1945 in Eernegem, waar hij als emeritus (4 juli 1953) ook zou overlijden.

Verhaeghe publiceerde verschillende opstellen over de letterkunde. Uit die opstellen bleek zijn voorkeur voor de romantische generatie en zijn afkeer van de modernen. Vooral de Zeesymphonieën van Verschaeve kregen bij hem een bijzondere plaats. Hij correspondeerde veelvuldig over deze gedichtencyclus met zijn oud-leraar en presenteerde deze aan zijn eigen leerlingen als de grondslag van de Vlaams-nationale poëtica. Tegelijkertijd zette hij samen met Edmond Verhamme Verhamme, Edmond Edmond Verhamme was leraar, principaal en inspecteur. Hij ijverde voor de vernederlandsing van het onderwijs. Lees meer het werk van Robrecht de Smet De Smet, Robrecht Robrecht de Smet (1875-1937) was een West-Vlaamse priester en kapelaan. Hij evolueerde in radicale anti-Belgische en autoritaire richting en was betrokken bij het Verbond van Vlaamsche Na... Lees meer verder. Hij ijverde voor een beschaafde uitspraak bij de West-Vlaamse scholieren en voor het aanscherpen van hun Nederlands taalgevoel. Met De Smet en Verschaeve zijn meteen ook de namen gevallen van diegenen die de grootste invloed op Verhaeghe hebben gehad.

Vanaf december 1905 begon Verhaeghe in De Vlaamsche Vlagge De Vlaamsche Vlagge (1875-1933) De Vlaamsche Vlagge (1875-1933) was een West-Vlaams scholieren- en studententijdschrift onder wisselende redactie van seminaristen, universiteitsstudenten en priester-leraars. Het ademde ... Lees meer te publiceren. De Bisschoppelijke Onderrichtingen (1906) besprak hij in dit tijdschrift met een zekere waardering omdat ze een stap vooruit betekenden voor de vernederlandsing van het middelbaar onderwijs Middelbaar onderwijs De geschiedenis van het middelbaar onderwijs is nauw verweven met die van de Vlaamse beweging. Tot diep in de 20ste eeuw bleef de middelbare school een grotendeels Franstalig bastion van ... Lees meer , maar ze werden door hem ook bekritiseerd wegens hun afwijzing van een Nederlandstalig hoger onderwijs. Hij apprecieerde ook het pleidooi van de bisschoppen voor zuiver Nederlands, waarin hij een aansporing zag om in taalopzicht nauwer bij Nederland aan te sluiten. Verhaeghe zou zelf in het tijdschrift geregeld een grotere taaleenheid met Nederland bepleiten. In 1913 werd hij hoofdredacteur van De Vlaamsche Vlagge. Samen met Jules Faes Faes, Jules Jules Faes (1882-1945) werkte als student en priester mee aan De Vlaamsche Vlagge. Lees meer (eveneens oud-leerling van Verschaeve te Tielt) stuurde hij het blad resoluut in een nieuwe richting. De Vlaamsche Vlagge stelde dat de taalstrijd het hoofddoel van de V.B. was, zolang de vernederlandsing van het onderwijs niet was bereikt, en deed beroep op romantische maar harde strijdvaardigheid om dat doel te bereiken.

In september 1913 nam hij deel aan het eerste nationaal congres van het katholiek middelbaar onderwijs in Bonne- Espérance, waar hij samen met Isidoor Bauwens Bauwens, Isidoor De Oost-Vlaamse arts Isidoor Bauwens (1855-1918) zette zich in voor de vernederlandsing van het hoger onderwijs en de wetenschapsbeoefening in Vlaanderen. Hij engageerde zich bovendien in... Lees meer en Jakob Muyldermans Muyldermans, Jakob Kanunnik Jakob Muyldermans (1855-1929) was een Vlaamse taal- en letterkundige en legeraalmoezenier. Hij pleitte voor onderwijs in de volkstaal zonder wettelijke dwang. Als raadsman van ka... Lees meer in het uitvoerend comité zat en waar hij zijn pleidooi voor algemeen Nederlands zou herhalen. Na de Eerste Wereldoorlog zou hij zich samen met Verhamme ontpoppen tot de toonaangevende flamingant Flamingant Flamingantisme is een term die met verschillende betekenissen wordt toegekend aan actoren binnen de Vlaamse beweging en het Vlaams nationalisme. Lees meer in het Franstalige bastion dat het Verbond van Katholiek Middelbaar Onderwijs toen nog was.

Ondertussen was Verhaeghe ook betrokken bij het Vlaamse cultuurleven. In Roeselare was hij onder meer bestuurslid van de Davidsfonds Davidsfonds (DF) Het Davidsfonds is een katholieke Vlaamse cultuurvereniging, die werd opgericht in januari 1875. Lees meer afdeling (1913) en medestichter van de Sint-Lutgardiskring voor meisjes. Van april 1919 tot juni 1921 was hij opnieuw hoofdredacteur van De Vlaamsche Vlagge binnen een groepje dat kon beschouwd worden als de voortzetting van de Swighenden Eede Swighenden Eede De Swighenden Eede was een geheim eedverbond van priesters en leken dat aan de basis lag van het flamingantische studententijdschrift De Vlaamsche Vlagge. Lees meer en waarvan Verschaeve, Hendrik Persyn Persyn, Hendrik Hendrik Persyn (1857-1933) raakte aan het college van Tielt geïnteresseerd in de blauwvoeterij. Hij engageerde zich in verschillende tijdschriften en genootschappen, waaronder Kwaepenninc... Lees meer , Leo Dumoulin Dumoulin, Leo Leo Dumoulin (1890-1942) was aalmoezenier tijdens de Eerste Wereldoorlog. Als overtuigd antibelgicist en Dietser werkte hij mee aan een aantal Vlaams-radicale bladen en schreef hij ook ee... Lees meer , Faes en Joris Lannoo Lannoo, Joris Joris Lannoo (1891-1971) was een prominente drukker en uitgever van katholieke flamingantische signatuur, die invloedrijke bladen als De Vlaamsche Vlagge en Gudrun publiceerde. Hij engage... Lees meer deel uitmaakten. Doordat Verhaeghe van 1920 af ook openlijk Onze Jeugd Onze Jeugd Onze Jeugd (1920-1933) was een idealistisch vormingstijdschrift voor de Vlaamse studerende jeugd, uitgegeven door de dominicanen. Met pater Callewaert als redacteur kwam het blad om zijn ... Lees meer steunde, werd de druk van de kerkelijke overheid op hem steeds groter. Na het verschijnen van de pauselijke brief van 1921, waarin de clerici werden opgeroepen om zich niet meer met taaltwisten in te laten, nam hij ontslag en liet hij De Vlaamsche Vlagge over aan Karel van der Espt Vander Espt, Karel Karel van der Espt (1891-1938) was priester en docent aan het Amerikaans college in Leuven. Samen met Berten Pil en Odiel Spruytte werkte hij een katholiek Vlaams-nationalisme uit. ... Lees meer . Op 24 augustus 1924 werd hij kapelaan, hoewel velen in hem de kandidaat- opvolger voor het superioraat zagen.

Zijn benoeming in 1934 in de Westhoek werd als een verwijdering aangevoeld. Dat belette hem niet op het Katholiek Congres van Mechelen (10-13 september 1936) een referaat te houden onder de titel: De gewenschte verhouding van priester tot leek in den opbouw van onze cultuur, waarin een kritische ondertoon klonk ten aanzien van een clerus die theologische en andere richtlijnen, voornamelijk op Vlaams gebied, te slaafs en vertekend doorgaf. Verhaeghe hield in 1937 te Leuven ook de tafelrede op het eredoctoraat van Verschaeve en werkte mee aan een kleine brochure gewijd aan drie West-Vlaamse Davidsfondsfiguren: Persyn, Achiel Denys Denys, Achiel Achiel Denys (1878-1933) was voor de Eerste Wereldoorlog één van de drijvende krachten achter de katholieke partij, maar nam er geleidelijk aan afstand van, omdat hij vond dat de partij d... Lees meer en Jerome Noterdaeme. Na 1945 bemoeide hij zich in Eernegem nog intens met de Davidsfondsafdeling aldaar.