Verryck, Ernest
Ernest Verryck (1900-1974) was een Brusselse theaterondernemer. Van 1929 tot 1959 was hij directeur van de volksschouwburg Folies-Bergère en stichter van het ‘Hoofdstedelijk Lyrisch Toneel’.
Ciel Vroman (2023). Verryck, Ernest. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-016413.
Ernest Verryck werd op 11 augustus 1900 in Schaarbeek geboren als zoon van horlogemaker François Verryck en Marie Kindermans. Op achttienjarige leeftijd ging hij aan de slag als de assistent van zijn oom en peter Ernest Kindermans (1875-1932), die van de activist Lodewijk Peerenboom
Peerenboom, Lodewijk Lodewijk Peerenboom (1872-1937) richtte in 1909 in Brussel mee het Vlaams Huis aan de Grote Markt op. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was hij betrokken bij het activisme. Daarna was hij li... Lees meer in 1917 de gelegenheid had gekregen om als directeur de schouwburg Folies-Bergère
Folies-Bergère De Folies-Bergère was oorspronkelijk een Franstalig operettetheater en later een Vlaamse volksschouwburg gelegen aan de Kruisvaartenstraat in Brussel. Er werden vooral Nederlandstalige op... Lees meer tot een Vlaams operettetheater uit te bouwen (zie Toneel
Toneel Het Vlaamse toneel onderhield vanaf zijn ontstaan in de 19de eeuw een complexe en gelaagde verhouding met de Vlaamse beweging. Van een belangrijk emancipatorisch instrument en voorwerp va... Lees meer ). Twaalf jaar later, in oktober 1929, nam Verryck de gerenoveerde schouwburg over van zijn oom. Er waren namelijk meningsverschillen ontstaan tussen hen en Kindermans wilde zich op de bouw van zijn nieuwe Brusselse Luna Theater focussen. De amper dertigjarige Verryck werd daarmee de jongste Brusselse theaterdirecteur van dat moment. Zijn oom Kindermans begon met de bouw van het Luna Theater aan het Saincteletteplein in 1929, maar door de crisis werd de bouw uitgesteld. In 1932 overleed Kindermans. Zijn vrouw nam zijn Antwerpse theaters en het pas geopende Brusselse theater noodgedwongen over en kon daarbij rekenen op de hulp van Verryck.
In de jaren dertig bouwde Verryck de Folies-Bergère verder uit tot een gevestigde waarde in het Brusselse culturele leven met operettes, revues en cabaret in het Nederlands en Brussels dialect (zie Brussel Brussel In de geschiedenis van de Vlaamse beweging speelde Brussel een unieke rol vanwege haar hoofdstedelijke functies, economische aantrekkingskracht en als symbool van verfransing, die zich v... Lees meer ). Hoewel enkel Nederlandstalige stukken op de programmatie stonden, trok hij met spektakelrevues ook het verfranste publiek naar zijn schouwburg. In 1931 haalde hij de operette-producties van de Folies-Bergère naar Antwerpen, maar hij hield het daar na één seizoen voor bekeken.
Verrycks carrière bleef niet onopgemerkt en in 1938 werd hij benoemd tot ridder in de Kroonorde en later ook tot ridder in de Leopoldsorde. Zijn 25-jarige jubileum in de theaterwereld werd in 1943 omwille van de oorlog slechts in besloten kring gevierd in de Folies-Bergère. In 1955 vierde hij zijn 25-jarig jubileum als directeur van de Folies-Bergère en werd hij door zijn Belgische collega’s geroemd om zijn verdienstelijke carrière, ook tijdens oorlogs- en crisisjaren. In oktober 1951 stichtte Verryck het Hoofdstedelijk Lyrisch Toneel met steun van de gemeente Sint-Joost-ten-Node en de provincie Brabant. Dat gezelschap bracht uitsluitend Nederlandstalige voorstellingen, waaronder operettes en komedies. Van 1955 tot 1960 was hij eveneens voorzitter van de Federatie van Belgische Theaterdirecteurs.
In 1959 gaf Verryck zijn directeursfunctie bij de Folies-Bergère op en in 1961 verliet hij de verlieslatende schouwburg. Na zijn vertrek speelde de Folies-Bergère opnieuw Franstalige stukken. In de jaren zestig was Verryck nog kort aan de slag als directeur van het Théâtre de la Gaité en het Koninklijk Circus te Brussel. Hij overleed op 18 augustus 1974 in Brugge.
Archief
– Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB): Archief van de Folies-Bergère - Ernest Verryck [BE AMVB 217]
Literatuur
– In Memoriam: Ernest Verryck, in: Teaterjaarboek voor het Nederlandstalig landsdeel van België, jg. 8, 1973-1974, VII.
– M. Lemaitre, De Folies Bergère. Wie weet het nog?, in: De Brusselse Post, jg. 29, 1979, nr. 2, pp. 13-14.
– A. Peerenboom, Drie generaties Vlaamse strijders in Brussel, 1986.
– Hoofdstedelijk Lyrisch Toneel, Brussel, in: R. Boon e.a., Toneel en Theaterleven te Brussel na 1830, 1993, p. 147.
– M. Calsius, Het archief van de Folies-Bergère – Ernest Verryck, in: Arduin, jg. 3, 2009, nr. 6, pp. 27-33.
Ciel Vroman (2023). Verryck, Ernest. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-016413.