Vlaamsch Verbond (1916-1917)

Het Vlaamsch Verbond was een poging om alle Antwerpse activisten te groeperen in een levensbeschouwelijk neutrale, overkoepelende organisatie. Na een voorbereiding van meer dan een jaar vond de officiële stichting plaats op 28 mei 1917. De organisatie mikte vooral op personen en groepen die zich niet thuis voelden in de militante Groeningerwachten Groeningerwachten De Groeningerwacht was een Vlaamsgezinde jongemannenvereniging, opgericht op 11 juli 1909 en ontbonden bij het einde van de Eerste Wereldoorlog. De organisatie stapte mee in het activisme... Lees meer . 

Onder anderen Karel Angermille Angermille, Karel Karel Angermille (1873-1938) was vóór 1914 actief in het Antwerpse vrijzinnig-liberale flamingantisme, speelde tijdens de Eerste Wereldoorlog een niet onbelangrijke rol in het activisme e... Lees meer , Arthur Claus Claus, Arthur Psychiater Arthur Claus (1861-1932) engageerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog in het activisme en aanvaardde een positie als hoogleraar aan de vernederlandste Gentse universiteit. ... Lees meer , Jozef de Keersmaecker De Keersmaecker, Jozef De gerenommeerde uroloog Jozef de Keersmaecker (1860-1931) engageerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog in het activisme. Hij aanvaardde een positie aan de Von Bissing-universiteit, maa... Lees meer , Flor Peeters Peeters, Flor (1855-1932) Lees meer , Marten Rudelsheim Rudelsheim, Marten Marten Rudelsheim (1873-1920) was een progressief-liberale flamingant die tijdens de Eerste Wereldoorlog koos voor het activisme. Lees meer , Lodewijk Sips Sips, Lodewijk Lodewijk Sips (1858-1922) was voorzitter van de Nederduitsche Bond en werkte mee aan Ons Recht. Tijdens de Eerste Wereldoorlog engageerde hij zich in het activisme. Lees meer , Robert van Roosbroeck Van Roosbroeck, Rob Robert van Roosbroeck (1898-1988) was een onderwijzer, publicist en historicus. Hij was betrokken bij het activisme en de collaboratie, onder andere als schepen van Antwerpen en lid van d... Lees meer , Jozef van Wetteren Van Wetteren, Jozef Jozef van Wetteren (1891-1946) lag tijdens de Eerste Wereldoorlog mee aan de basis van het activisme in Antwerpen. Na de oorlog week hij uit naar Nederland. Later was hij actief in het V... Lees meer en Herman Vos Vos, Herman Herman Vos (1889-1952) engageerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog in het activisme. Vanaf 1925 was hij parlementslid voor de Frontpartij. Toen het Vlaams-nationalisme zich in de jaren... Lees meer maakten deel uit van het bestuur.

Het Vlaamsch Verbond telde als grootste activistische organisatie van Antwerpen op zijn hoogtepunt 477 leden in de agglomeratie. Er werd ook aan ledenwerving gedaan buiten het Antwerpse, tot in Limburg Limburg Lees meer toe.

Het Vlaamsch Verbond verspreidde pamfletten en persmededelingen waarin vaak heftig werd gefulmineerd tegen de niet radicaal genoeg geachte vooroorlogse Vlaamse beweging. De organisatie, die voor het overige weinig van zich liet horen, propageerde ‘een vrij Vlaanderen in een vrij België’; met anderen woorden een federale Federalisme Sinds het begin van de 20ste eeuw behoort federalisme tot het programma van eerst de Waalse en vervolgens ook de Vlaamse beweging. Vanaf 1970 is de transformatie van België van unitaire t... Lees meer herinrichting van de Belgische staat.

Rond de jaarwisseling 1917-1918 droeg de Duitse bezetter de activistische verenigingen op om zich levensbeschouwelijk te profileren, met de bedoeling op die manier meer aanhang te winnen. Het Vlaamsch Verbond versplinterde vervolgens in een aantal activistische organisaties met een ideologisch-politieke kleur.