Volksverheffing

Organisatie

Volksverheffing was een aanvankelijk daensistische koepelorganisatie van diverse coöperatieven in Aalst, die – net als het daensisme zelf – in de jaren 1920 werden geïncorporeerd in het Vlaams-nationalisme.

Alternatieve naam
SM Volksverheffing
Oprichting
25 november 1909
Stopzetting
17 maart 1967
Leestijd: 2 minuten

De Samenwerkende Maatschappij Volksverheffing werd op 25 november 1909 in Aalst opgericht door de daensistische Daensistische beweging Daensistische beweging Daensistische beweging is de verzamelnaam voor een geheel van feiten, opvattingen, organisaties, personen en strijdmiddelen die tijdens de late 19de en de vroege 20ste eeuw een onderdeel... Lees meer Christene Volkspartij Christene Volkspartij Christene Volkspartij De Christene Volkspartij (1893-1919) was de eerste daensistische politieke partij. Lees meer en vestigde zich kort daarna in een pand met dezelfde naam in deze stad. Volksverheffing was een koepelvereniging van coöperatieven, waaronder in de jaren 1920 een bakkerij, een beenhouwerij, een drukkerij, een kolenhandel, een apotheek en een spaarkas ressorteerden. In 1922 werd de drukkerij van de in 1918 overleden Pieter Daens Daens, Pieter Daens, Pieter Drukker Pieter Daens (1842-1918) was als broer van Adolf Daens nauw betrokken bij de daensistische beweging. Als kamerlid steunde hij de vernederlandsing van de Gentse universiteit. ... Lees meer aangekocht en gemoderniseerd. In 1928 nam Volksverheffing een nieuw gebouw in gebruik, dat een herberg, een vergaderzaal, een bibliotheek, een toneelzaal, een apotheek, een drukkerij, een bakkerij, een uitgeverij en kantoren van de mutualiteit en de vakbond omvatte.

Ondertussen werd het daensisme geleidelijk geïntegreerd in de zich stilaan vormende Vlaams-nationalistische zuil, die onder meer een netwerk van Vlaamsche Huizen Vlaamse Huizen Vlaamse Huizen Lees meer uitbouwde. Het lokaal van Volksverheffing fungeerde in de jaren 1930 als Aalsterse poot van deze organisatiestructuur en groeide uit tot het zenuwcentrum van het sinds de oprichting van het Vlaams Nationaal Verbond Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (1933-1945) was een rechts-radicale Vlaams-nationalistische partij die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse nationaalsocialistis... Lees meer (VNV) in 1933 geünificeerde Vlaams-nationalisme in Aalst en omgeving. In 1937 bestond het bestuur van de Maatschappij uit onder meer Bert d'Haese D'Haese, Bert D'Haese, Bert Bert D’Haese (1889-1982) was tijdens de Eerste Wereldoorlog betrokken bij het activisme en engageerde zich tijdens het interbellum in het Vlaams-nationalisme. Na de Tweede Wereldoorlog wa... Lees meer , Ernest van den Berghe Van den Berghe, Ernest (1897-1995) Van den Berghe, Ernest (1897-1995) Ernest van den Berghe (1897-1995) speelde een belangrijke rol in het Aalsterse Vlaams-nationalisme en trad op als nationaal algemeen secretaris van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV).... Lees meer en Valéry Louis, terwijl Jozef Cool Cool, Jozef Cool, Jozef Jozef Cool (1890-1977) was tijdens het interbellum gemeenteraadslid en provincieraadslid voor de Christene Volkspartij/Vlaamsche Front en het VNV. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij b... Lees meer onder meer beheerder was van het Verbond der Vlaamsche Huizen. Er werden in die periode ook buiten Aalst afdelingen van Volksverheffing opgericht, maar tegelijk kreeg de organisatie te maken met financiële problemen.

Bij het begin van de Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer liepen de gebouwen van Volksverheffing ernstige schade op. Door de nauwe betrokkenheid bij de collaboratie Collaboratie Collaboratie Collaboratie verwijst naar de samenwerking met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, in casu van het Vlaams-nationalisme en een deel van de Vlaamse beweging. Lees meer van het VNV moest de organisatie na de bevrijding alle activiteiten stopzetten. Het pand van Volksverheffing werd vanaf 1949 door de plaatselijke communistische partij als partijhoofdkwartier gebruikt en in 1957 aangekocht en gesloopt door het Aalsterse stadsbestuur. Op de vroegere locatie van het in 1967 officieel ontbonden Volksverheffing werd cultureel centrum De Werf gebouwd.

Literatuur

– M. van de Perre, Redt en helpt u zelven en elkander of hoe de daensistische beweging de sociale problemen bestreed, 1997.
– Volksverheffing, in: F. van Campenhout, Daens en het daensistische gedachtegoed. Hernieuwd Lexicon van de Daensistische Beweging, 2006, pp. 209-210.

Suggestie
Citeren

1998: Nico Wouters (pdf)

2024: Nico Van Campenhout

Databanken

Inhoudstafel