Frederic Vosté (1883-1949) was hoogleraar theologie en Bijbelexegese in Rome. Tijdens de Eerste Wereldoorlog fungeerde hij als tussenpersoon tussen enerzijds Cyriel Verschaeve en de Frontbeweging en anderzijds de Heilige Stoel.

Pseudoniem
Frits van de Rots
Geboorte
Brugge, 3 mei 1883
Overlijden
Rome, 24 februari 1949
Suggestie
Citeren
Leestijd: 6 minuten

Frederic Vosté kreeg op de zondagsschool catechese van de seminaristen Cyriel Verschaeve Verschaeve, Cyriel Verschaeve, Cyriel Cyriel Verschaeve (1874-1949) was een West-Vlaamse priester, literair auteur, kunstbeschouwer en publicist, die bekend werd als icoon van de Frontbeweging en het opkomende Vlaams-national... Lees meer en Robrecht de Smet De Smet, Robrecht Robrecht de Smet (1875-1937) was een West-Vlaamse priester en kapelaan. Hij evolueerde in radicale anti-Belgische en autoritaire richting en was betrokken bij het Verbond van Vlaamsche Na... Lees meer , die hem opmerkten vanwege zijn intelligentie. Na enkele jaren humaniora te hebben doorlopen aan het Sint-Leocollege te Brugge trok hij – met financiële steun van De Smet en Verschaeve – naar de apostolische school die de dominicanen uitbaatten in Lier. In september 1900 trad hij in de orde der predikbroeders en legde een jaar later zijn eerste professie af. Na een filosofisch-theologische opleiding aan het dominicaanse studiehuis te Leuven werd hij in 1906 priester gewijd. Aan de Leuvense universiteit mocht hij lessen volgen in Bijbelexegese en Hebreeuws, Arabisch en Syrisch; studies die hij van 1909 tot 1911 zou voortzetten aan de École biblique te Jeruzalem. Na het behalen van zijn licentiaat werd hij naar Rome gezonden om er les te geven aan het pas door de dominicanen opgerichte Collegio Angelico en een doctoraat te maken (dat hij uiteindelijk pas behaalde in 1921).

Tijdens de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer volgde de pater de evolutie van de Frontbeweging Frontbeweging Frontbeweging Aan het IJzerfront manifesteerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog flamingantisch verzet tegen de taaltoestanden in het leger. Naarmate het zich meer en meer organiseerde en groeide, vo... Lees meer op de voet. Uit zijn correspondentie blijkt dat hij in de loop van 1917 – onder invloed van Verschaeve en De Smet – radicaliseerde en voorstander was van de bestuurlijke scheiding of zelfs volledige splitsing van België België België Geen Vlaamse beweging zonder België. Het is ook onmogelijk om België te begrijpen zonder de geschiedenis van de Vlaamse beweging erbij te betrekken. Tussen het ontstaan van een culturele ... Lees meer en een ‘zedelijke toenadering’ van Vlaanderen tot Nederland Nederland Nederland is met Vlaanderen verbonden door de economische infrastructuur, de taal en de geschiedenis. Vanaf eind 18de eeuw kreeg die verbondenheid in taal en cultuur op uiteenlopende mani... Lees meer . Te Rome ontving Vosté verschillende aanhangers en afgezanten van de Frontbeweging, zoals Gustaaf Lambrecht, Karel van der Espt Vander Espt, Karel Karel van der Espt (1891-1938) was priester en docent aan het Amerikaans college in Leuven. Samen met Berten Pil en Odiel Spruytte werkte hij een katholiek Vlaams-nationalisme uit. ... Lees meer en Carlos van Sante Van Sante, Carlos Carlos van Sante (1896-1947) was een Vlaamse dominicaan, die deel uitmaakte van het radicaal Vlaamsgezinde en pro-activistische milieu rond kapelaan Cyriel Verschaeve. Tijdens de Eerste ... Lees meer , en probeerde hun grieven mee kenbaar te maken onder de curiekardinalen. Vooral bij de Nederlandse prelaat Willem van Rossum Van Rossum, Willem Willem Marinus van Rossum (1854-1932) was een Nederlands rooms-katholiek geestelijke, redemptorist en curiekardinaal die in 1917-1918 bij de Heilige Stoel bemiddelde ten gunste van de Fro... Lees meer , met wie de dominicaan een goed contact onderhield, vonden ze een luisterend oor. De paus bereikten ze echter niet. Vosté maakte bovendien al snel duidelijk dat hij die faciliterende rol enkel achter de schermen wilde spelen. Korte tijd nadat hij aan Van Sante in Rome onderdak had geboden, in januari-februari 1918, schreef hij aan Verschaeve dat hij als professor te veel in het oog liep en enkel in de allergrootste discretie en als ‘privaat persoon’ nog een rol wilde spelen. Deze terugtrekking werd definitief na Van Sante’s desertie in mei 1918. Vosté deed hierover zijn beklag bij Verschaeve, blijkbaar zonder ervan op de hoogte te zijn dat de jonge brancardier precies op diens aansturen had gehandeld.

Na de oorlog leende Vosté zijn pen aan de pas door zijn vriend Frans van Cauwelaert Van Cauwelaert, Frans Van Cauwelaert, Frans Frans van Cauwelaert (1880-1961) was een Vlaamsgezinde katholieke politicus, die een hoofdrol speelde in de vernederlandsing van het openbare leven in Vlaanderen. Van Cauwelaert lag in 19... Lees meer opgerichte krant De Standaard De Standaard (1914-) De Standaard (1914-) Het eerste nummer van het dagblad De Standaard verscheen op 4 december 1918. De krant was gedurende vele decennia hét blad bij uitstek van de katholieke Vlaamse beweging in al haar varian... Lees meer . Onder het pseudoniem Frits van de Rots – een verwijzing naar zijn doopnaam en naar zijn woonplaats: de stad van Petrus, de rots op wie Christus zijn kerk had willen bouwen – zond hij enkele jaren kopij in over Rome. Toen Armand Wullus Wullus, Armand Wullus, Armand Armand Wullus (1893-1969) publiceerde na de Eerste Wereldoorlog als tegenstander uitgebreid over de Flamenpolitik en het activisme. Lees meer in zijn boek Flamenpolitik (1921) Vosté’s correspondentie met Verschaeve en Van Sante tijdens de oorlogsjaren naar buiten bracht, kwam de pater even in het oog van de storm terecht. Onder meer in Le Soir werd hij op de korrel genomen. De toenmalige magister van de orde, de Nederlander Ludovicus Theissling, maande hem aan zich buiten alle politieke kwesties te houden, maar behield wel zijn vertrouwen in hem. Naast zijn academische opdracht kreeg Vosté in de loop van de jaren 1920 en 1930 verschillende aanstellingen als raadgever van Vaticaanse instanties, met als hoogtepunt zijn benoeming in 1939 als secretaris van de Pauselijke Bijbelcommissie. In deze functie had hij een hand in het verschijnen van de encycliek Divino afflante Spiritu (1943), die een grotere openheid liet voor het gebruik van de historische kritiek in het exegetisch onderzoek. Hij werd ook kerkelijk adviseur van de Belgische ambassade bij de Heilige Stoel.

Intussen was Vosté bij Van Sante – die in 1919 was ingetreden bij de Nederlandse dominicanen –volledig uit de gratie gevallen. Van Sante bedeelde zijn voormalig geestelijk leidsman met het epitheton ‘die ons om de eere der wereld zou verraden’. Ook Dirk Vansina Vansina, Dirk Vansina, Dirk Dirk Vansina (1894-1967) was een schrijver en schilder. Hij was betrokken bij meerdere tijdschriften, Het Vlaamsche Volkstooneel en de kunstenaarbeweging De Pelgrim. Hij schreef veel en b... Lees meer gewaagt in zijn Verschaeve getuigt (1955) van Vosté’s ‘kleinmoedigheid’, omdat deze uit vrees voor zijn kerkelijk-academische carrière tijdens het interbellum zijn stem niet meer durfde te verheffen voor de Vlaamse zaak. De waarheid is dat Vosté hiertoe niet alleen geen handelingsruimte meer kreeg, maar dat hij ook zijn politieke koers had gewijzigd. Hij was nog steeds voorstander van Vlaamse emancipatie, maar binnen een Belgisch kader – waarmee hij meer op de lijn van Van Cauwelaert zat. Deze koerswijziging zorgde herhaaldelijk voor fricties met Verschaeve, al bleven ze tot aan de Tweede Wereldoorlog vriendschappelijke contacten onderhouden en gaf de pater exegetisch advies aan de kapelaan toen deze werkte aan zijn Elijah (1936) en zijn Jezus-boek (1939); hij hielp overigens ook Robrecht de Smet De Smet, Robrecht Robrecht de Smet (1875-1937) was een West-Vlaamse priester en kapelaan. Hij evolueerde in radicale anti-Belgische en autoritaire richting en was betrokken bij het Verbond van Vlaamsche Na... Lees meer bij diens psalmenvertaling. Met Lodewijk Dosfel Dosfel, Lodewijk Dosfel, Lodewijk Lodewijk Dosfel (1881–1925) was een jurist die in de Vlaamse beweging bekendheid verwierf door zijn engagement in de Vlaamse katholieke studentenbeweging en in de campagne voor Vlaamse ta... Lees meer en mede-dominicaan Jules Callewaert Callewaert, Jules Callewaert, Jules Dominicaan Jules Laurentius Callewaert (1886-1964) verwierf bekendheid als flamingantisch predikant. Zijn sympathie voor het VNV deed hem aan het begin van de Tweede Wereldoorlog de colla... Lees meer stond hij eveneens op vertrouwelijke voet. In een brief aan nuntius Clemente Micara in 1945 omschreef Vosté zichzelf als ‘Belge, fidèlement attaché à ma patrie’, wat gelezen kan worden als een finale bezegeling van de scheiding der wegen met Verschaeve. Na een kortstondige ziekte overleed de pater, zesenzestig jaar oud, op 24 februari 1949 te Rome.

Werken

Voor Vosté’s bibliografie over onderwerpen gerelateerd aan Bijbel en oriëntalistiek, zie Scripta Biblica et Orientalistica Rev.mi P. I.-M. Vosté, in: Angelicum, jg. 20, 1943, pp. 1-3, 4-15 en B. M. Paściak, Bibliographia biblica et orientalistica R.mi P. I.-M. Vosté. Additamentum, in: Angelicum, jg. 26, 1949, pp. 174-178.

Literatuur

— Rudiger [= Armand Wullus], Flamenpolitik, 1921.
— P. G. Duncker, In memoriam Patris Vosté, in: Angelicum, jg. 26, 1949, pp. 192-198.
— In Memoriam Pater Vosté, in: De Nieuwe Gids, 16 maart 1949.
— A. Dumon, Notities over kapelaan R.H. de Smet, in: Huldeboek Robrecht H. de Smet, naar aanleiding van de Akademische zitting gehouden te Tielt op 12 november 1967, 1968, pp. 32-85.
— In memoriam Adm. Rev. P. Mag. Fr. I. M. Vosté O.P., Provinciae S. Rosae in Belgio, in: Analecta Sacri Ordinis Fratrum Praedicatorum, jg. 57, 1949, dln. I-III, pp. 50-52.
— R. T. Murphy, The Very Rev. James Vosté O.P. In memoriam, in: The Catholic Biblical Quarterly, jg. 11, 1949, nr. 2, pp. 121-125.
— G. Ryckmans, Nécrologie: Jacques Marie Vosté, 1883-1949, in: Le Muséon, jg. 62, 1949, pp. 195-198.
— J.B. Valvekens, Bij het overlijden van pater Vosté, in: Gazet van Antwerpen, 9 maart 1949.
— D. Vansina, Verschaeve getuigt, 1955.
— R. Vanlandschoot, Het drama van Cyriel Verschaeve en Robrecht de Smet. 11 november 1918-30 september 1925, in: Verschaeviana, 1970, dl. I/afl. 1, pp. 58-99.
— P. J. A. Nuyens, Vosté, Frederik Maria Alphonse, in: Nationaal Biografisch Woordenboek, dl. 7, 1977, kol. 1021-1024.
— C. Verschaeve, Oorlogsindrukken, geannoteerd door D. Vanacker en R. Vanlandschoot, 1996.
— R. Vanlandschoot, Kapelaan Verschaeve. Biografie, 1998.
— L. Wils, Frans Van Cauwelaert. Politieke biografie, 2017.
— F.-J. Verdoodt, Roma locuta, causa finita?, in: Wetenschappelijke Tijdingen jg. 77, 2018, nr. 3, pp. 253-268.
— A. Milh, Bruine en witte paters. Franciscanen, kapucijnen en dominicanen en de collaboratie tijdens de Tweede Wereldoorlog in Vlaanderen, Katholieke Universiteit Leuven, ongepubliceerde doctoraatsthesis, 2020.

Suggestie
Citeren

1975: Romain Vanlandschoot (pdf)

1998: Filip Boudrez (pdf)

2026: Anton Milh

Inhoudstafel