Vriendenband

Oprichting en activiteiten

In het voorjaar van 1959 werd in Herk-de-Stad onder impuls van VU-pionier Clement Colemont Colemont, Clement Landbouwingenieur Clem Colemont (1920-1974) was een van de stichters van de Volksunie in Limburg, secretaris van het provinciaal bestuur en organisator van de partij. Lees meer de Sint-Lutgartkring opgericht met als doel het ‘christelijk Vlaams culturele ontspanningsleven bevorderen’ en de ‘Vlaamse problemen, zowel op cultureel als sociaal als economisch gebied’ onder de aandacht te brengen. De kring profileerde zich naar buiten toe als een niet-partijgebonden culturele vereniging; veel Vlaams-nationalisten durfden in de directe naoorlogse periode immers niet meer openlijk voor hun politieke mening uitkomen. Algauw ontwikkelde de kring zich echter tot een soort culturele mantelorganisatie van de Volksunie (VU) Volksunie (VU) Tussen 1954 en 2001 bepaalde de Volksunie (VU) als Vlaams-nationalistische partij mee de politieke evolutie in België, van unitaire staat tot federaal koninkrijk. Ze groeide uit tot de tw... Lees meer .

Marcel Forier en Rik Raskin traden achtereenvolgens op als voorzitter van de organisatie, maar de werkelijke drijvende krachten achter de vereniging waren Colemont en vooral secretaris Urbaan de Bruyn. Tot de activiteiten van de Sint-Lutgartkring behoorden onder meer het inrichten van een jaarlijkse 11 juli-viering, het opzetten van diverse dansfeesten, debatavonden en spreekbeurten, het organiseren van vervoer naar Vlaams-nationale manifestaties en het uitgeven van het maandblad Vriendenband.

Vernieuwing in de jaren 60

Om een breder publiek aan te trekken werd de kring in 1962 op initiatief van Colemont vernieuwd. De uitgesproken katholieke benaming van de kring werd vervangen door het neutrale Vriendenband en er werd een provinciale structuur opgezet, met Flor Wulms als voorzitter en De Bruyn als provinciaal secretaris. Met de hulp van nieuwe krachten zoals Gustaaf Begas, Renaat Vanheusden Vanheusden, Renaat Renaat Vanheusden (1933-2025), technisch ingenieur van beroep, was Volksunie-gemeenteraadslid in Hasselt, medeoprichter van het Vlaams Blok (VB) en medeoprichter van het Nationalistisch V... Lees meer en Urbaan Driljeux werd de werking geleidelijk aan uitgebreid, met naast een kern in Herk-de-Stad ook actieve afdelingen in onder meer Sint-Truiden, Lanaken, Beringen en Hasselt. Jongeren waren een belangrijke doelgroep. Onder de leden bevonden zich dan ook heel wat scholieren en studenten. Het totale aantal leden steeg van iets meer dan 100 in 1961 naar een kleine 350 in 1963. De oplage van het maandblad schommelde tussen de 200 en 500 exemplaren. Van een echte provinciale doorbraak was echter nooit sprake.

De banden van de vereniging met de VU werden, zeker vanaf 1962, steeds hechter en ook openlijker geëtaleerd. Vrijwel alle bestuursleden van Vriendenband waren ondertussen actief in de Limburgse VU, met Colemont zelfs als provinciaal secretaris van de partij en De Bruyn als provinciaal verantwoordelijke voor propaganda. Met de opbrengsten van de populaire dansfeesten werd de kas van de VU gespijsd en jonge leden van Vriendenband werden op regelmatige basis ingezet bij colportage-, kalk- en plakacties.

Einde van de werking

De vereniging is vooral van belang omdat ze de Vlaams-nationalistische krachten in het zuiden van Limburg, die waren uiteengeslagen door de oorlog, opnieuw hielp hergroeperen en partijpolitiek heroriënteren. Met de uiteindelijke doorbraak van de VU in Limburg en de uitbouw van een sterke partijwerking in de tweede helft van de jaren 1960 verminderde stilaan de noodzaak van de VU-mantelorganisatie. In de loop van 1967 viel de werking definitief stil.