Vrij Vlaanderen
Vrij Vlaanderen (1917-1918) was een katholieke activistische vereniging in Brussel.
Vrij Vlaanderen was een Brusselse katholieke activistische vereniging, die in mei 1917 werd opgericht door Jacob Lambrichts
Lambrichts, Jacob Jacob Lambrichts (1873-1951) was tijdens de Eerste Wereldoorlog een voorman van het Brusselse activisme. Hij was een prominent lid van de Raad van Vlaanderen en maakte in maart 1917 mee d... Lees meer met de medewerking van Ariël de Jaegher, Jozef de Smedt en Victor Mertens Mertens, Victor Victor Mertens (1888-1958) was tijdens de Eerste Wereldoorlog betrokken bij het activisme in Brussel. Lees meer . Naar eigen zeggen telde de organisatie in Brussel ongeveer 250 en in Denderleeuw omstreeks 230 leden.
Lambrichts, een in Nederlands Limburg geboren en later tot Belg genaturaliseerde Duitser, was al vroeg bereid om samen te werken met de Duitse bezetter, maar werd daarin niet gevolgd door de Katholieke Vlaamsche Bond van Brussel, waarvan hij voorzitter was. Toen de pluralistische Vereeniging van Vrienden der Vlaamsche Zaak
Vereeniging van Vrienden der Vlaamsche Zaak De Vereeniging van Vrienden der Vlaamsche zaak was een besloten groep van een beperkt aantal Vlaamsgezinden, die, zonder in de openbaarheid te treden, het activisme in Brussel hebben geve... Lees meer , waar hij eveneens het voorzitterschap bekleedde, ophield te bestaan, bracht de voormalige kloosterling en Brusselse atheneumleraar Lambrichts zijn katholieke achterban samen in Vrij Vlaanderen.
Enerzijds wilde de nieuwe vereniging weerwerk bieden tegen het Belgisch patriottisme van aartsbisschop Désiré Mercier
Mercier, Désiré Désiré Mercier (1851-1926) was van 1906 tot 1926 de kardinaal-aartsbisschop van het aartsÂbisdom Mechelen. Hij was een vurig propagandist van het Belgisch patriottisme en leefde tijdens ... Lees meer . Anderzijds werden op die manier de directieven gevolgd van de bezettingsautoriteiten, die de activisten er vanaf 1917 toe aanzetten om zich levensbeschouwelijk te organiseren en te profileren, in de hoop zo meer aanhang te verwerven.
Dertien leden van Vrij Vlaanderen waren lid van de eerste Raad van Vlaanderen
Raad van Vlaanderen (1917-1918) De Raad van Vlaanderen (1917-1918) was een activistisch marionettenparlement tijdens de Eerste Wereldoorlog, dat onderdeel was van de Duitse plannen om in Vlaanderen een blijvende invloed... Lees meer . De vereniging ijverde voor een autonoom en soeverein Vlaanderen, al werd niet geëxpliciteerd wat daaronder concreet diende te worden verstaan.
Literatuur
— A.L. Faingnaert, Verraad of zelfverdediging?, 1933.
— H. J. Elias, 25 jaar Vlaamse Beweging 1914-1939, 1969, dl. I.
— A. van Herreweghen, Bijdrage tot de studie van het Vlaamse aktivisme: 2. Aktivisme in Brussel, 1914-1918, KU Leuven, licentiaatsverhandeling, 1972.
— D. Vanacker, Het aktivistisch avontuur, 1991.
— L. Vandeweyer, Kiezen tussen Kardinaal en Kaiser. Vlaamse katholieke activisten tijdens de Eerste Wereldoorlog, in: Trajecta, 1996, nr. 2, pp. 134-155.
Nico Van Campenhout (2026), Luc Vandeweyer (1998). Vrij Vlaanderen. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2026. https://devb.be/id/org-006425.