Bocqué, Victor
Victor Bocqué (1888-1953) ontwikkelde zich van een Vlaamsgezinde daensist met een activistisch verleden tot een prominent VNV-lid in Aalst. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij er burgemeester.
An Rydant (2025), Reinoud D'haese (1998). Bocqué, Victor. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2025. https://devb.be/id/per-000866.
Victor Bocqué was de zoon van Felix Bocqué, kleermaker-handelaar, daensist
Daensistische beweging Daensistische beweging is de verzamelnaam voor een geheel van feiten, opvattingen, organisaties, personen en strijdmiddelen die tijdens de late 19de en de vroege 20ste eeuw een onderdeel... Lees meer en medeoprichter van de SM Volksverheffing
Volksverheffing Volksverheffing was een aanvankelijk daensistische koepelorganisatie van diverse coöperatieven in Aalst, die – net als het daensisme zelf – in de jaren 1920 werden geïncorporeerd in het V... Lees meer .
Bocqué jr. was al op jonge leeftijd actief als propagandist voor de Christene Volkspartij
Christene Volkspartij De Christene Volkspartij (1893-1919) was de eerste daensistische politieke partij. Lees meer en werd een van de leiders van de Jong Daensisten. Omstreeks 1910 was hij medestichter en eerste secretaris van de Kristendemokratische Bond van het arrondissement Aalst. In augustus 1917 sloten de Jong Daensisten zich in groep aan bij het activisme
Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer . Bocqué werd bestuurslid van de activistische kring Ontwaakt en redactielid van het weekblad De Nieuwe Tijd
De Nieuwe Tijd (1917-1918) De Nieuwe Tijd (1917-1918) was tijdens de Eerste Wereldoorlog het blad van de Antwerpse minderheidssocialisten. Het pleitte voor Vlaams zelfbestuur en wilde met steun van het Duitse beze... Lees meer .
Van de Christene Volkspartij naar het VNV
Na de Eerste Wereldoorlog speelde Bocqué samen met onder anderen Jan-Baptist de Neve
De Neve, Jan-Baptist Jan-Baptist de Neve (1870-1942) was betrokken bij de daensistische beweging. In Aalst was hij tijdens het interbellum gemeenteraadslid en schepen. Voor het VNV was hij senator. Lees meer , Hilaire Gravez
Gravez, Hilaire Hilaire Gravez (1889-1974) was een Vlaams-nationalistische politicus en arts, die tijdens de Eerste Wereldoorlog een prominente rol speelde in de Frontbeweging. Tijdens de jaren 1930 koos... Lees meer en Jan de Beul in het arrondissement Aalst een belangrijke rol in de toenadering tussen de daensisten en de Fronters. In 1919 leidde dat tot een succesvol verkiezingskartel in Oost-Vlaanderen met 3 verkozenen en vier jaar later kwam het tot een akkoord om de Christene Volkspartij en Het Vlaamsche Front
Het Vlaamsche Front (Frontpartij) Het Vlaamsche Front was een Vlaams-nationalistische partij, die werd opgericht in 1919 en ook bekend stond onder de couranter gebruikte officieuze benaming Frontpartij. Gesticht als een ... Lees meer tot één organisatie te versmelten. Die fusiepartij was echter geen lang leven beschoren. Bocqué was betrokken bij de uitbouw van een Aalsterse Vlaams-nationalistische zuil van sociaal-economische instellingen. Zo was hij beheerder van de nv Vlaamsche- Spaar en Leenbank en de Drukkerij Volksverheffing die Vlaams-nationalistische bladen uitgaf.
Bocqué stapte samen met het gros van de Aaalsterse Vlaams-nationalisten in 1933 over naar het nieuw opgerichte Vlaamsch Nationaal Verbond. Hoewel het VNV, Rex en de Katholieke Vlaamsche Volkspartij
Katholieke Vlaamsche Volkspartij (KVV) De Katholieke Vlaamsche Volkspartij was de Vlaamse vleugel van het Blok der Katholieken van België, opgericht op 11 oktober 1936 met als Franstalige tegenhanger de Parti catholique social... Lees meer met een concentratielijst naar de gemeenteverkiezingen van 1938 trokken, hadden ze één zetel te kort en belandde de partij op de oppositiebanken. Dat gold ook voor Victor Bocqué, die op de 8ste plaats 155 voorkeurstemmen verzamelde. Hij was daarmee allerminst een stemmenkanon, want van de 23 kandidaten op zijn lijst, hadden er slechts 4 minder stemmen behaald.
Tweede Wereldoorlog en nasleep
Tijdens de bezetting werd het Aalsterse rood-blauwe stadsbestuur onder druk van bezetter afgezet. Burgemeester Nichels werd gedwongen ontslag te nemen. Ook twee schepenen werden afgezet en onmiddellijk vervangen door een VNV’er en een KVV’er. Bocqué werd al op 18 oktober 1940 tot burgemeester benoemd en bleef in functie tot het einde van de bezetting.
Oorlogsburgemeester
Oorlogsburgemeesters De term ‘oorlogsburgemeesters’ verwijst naar de collaborerende burgemeesters die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden benoemd en de hoeksteen vormden van de machtsgreep van het Vlaamsch ... Lees meer Bocqué werd op 4 december 1947 door het Krijgshof veroordeeld tot 1 jaar gevangenisstraf, vanwege zijn lidmaatschap van zowel het VNV als de Duitsch-Vlaamse Arbeidersgemeenschap
Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap (DeVlag) De Duitsch-Vlaamsche Arbeidersgemeenschap (DeVlag) (1935-1945) was vóór de Tweede Wereldoorlog een organisatie van Vlaamse en Duitse studenten. Tijdens de oorlog ontpopte de DeVlag zich ... Lees meer (DeVlag) en de samenwerking met de Duitse bezetter. In beroep werd hij vrijgesproken.
In zijn thuisstad werd na de oorlog zijn rol tijdens de bezetting herleid tot die van een goed menende burgervader. Op voordracht van een socialistische schepen werd in 1982 een straat naar hem vernoemd.
Literatuur
— Verkiezingsuitslagen, in: De Volksstem, 19 oktober 1938, p.1.
— R. d'Haese, De overgang van Daensisme naar Vlaams-nationalisme in het arrondissement Aalst 1914-1925, RUG, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1976.
— B. van Rossem, Het Vlaams Nationaal Verbond in het arrondissement Aalst 1933-1940, RUG, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1981.
— Bocqué heeft dan toch zijn straat, in: Nieuwe Gazet van Aalst, 24 december 1982, p. 5.
— J. en B. Ghysens, De Duitse bezetting te Aalst 1940-1944. Reconstructie van een collaboratie, 1983.
— A. Himpe, De Beweging in Huis. Vlaamse Huizen tijdens het Interbellum, (Bijdragen Museum van de Vlaamse Sociale Strijd, nr. 8, 1992).
— B. de Wever, Greep naar de macht. Vlaams-nationalisme en Nieuwe Orde. Het VNV 1933-1945,1994.
— N. Wouters, Oorlogsburgemeesters 40-44. Lokaal bestuur en collaboratie in België, Tielt, 2004.
An Rydant (2025), Reinoud D'haese (1998). Bocqué, Victor. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2025. https://devb.be/id/per-000866.