Bosselaers, Remi

Persoon
Nico Van Campenhout (2026, aanvulling), Ludo Simons (1998, aanvulling)

Remi Bosselaers (1895-1985), leraar en vervolgens bediende bij de Boerenbond, koos tijdens de Eerste Wereldoorlog voor het activisme. Na de oorlog week hij uit naar Nederland.

Pseudoniem
L. van Heilsdag
Geboorte
Mechelen, 14 augustus 1895
Overlijden
Vught, 7 oktober 1985
Suggestie
Citeren
Leestijd: 4 minuten

Remi Bosselaers volgde middelbaar onderwijs aan het Klein Seminarie van Hoogstraten Klein Seminarie van Hoogstraten Het Klein Seminarie van Hoogstraten (1835) kende tot na de Tweede Wereldoorlog een prominente Vlaamsgezinde scholierenbeweging. Lees meer . Zoals heel wat medeleerlingen werd hij er onder de invloed van leraar Thaddeus Spaeninkx Spaeninkx, Thaddeus Priester Thaddeus Spaeninckx (1872-1947) promootte als leraar het ABN. Tijdens de Eerste Wereldoorlog sympathiseerde hij met het activisme. Daarna werd hij schooldirecteur in Baarle-Herto... Lees meer Vlaamsgezind. In de laatste jaren vóór de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer was hij er actief in een semi-clandestiene flamingantische scholierenkern.

De Eerste Wereldoorlog

Van 1915 tot 1917 was Bosselaers achtereenvolgens leraar Nederlands in Charleroi en bediende bij de Boerenbond Belgische Boerenbond (BB) Belgische Boerenbond (BB) De Boerenbond is een beroepsorganisatie van en voor landbouwers die tot ver in de 20ste eeuw sterke banden had met de Kerk en de katholieke partij, zich van meet af sterk engageerde in de... Lees meer in Leuven. Tijdens het academiejaar 1917-1918 studeerde hij rechten aan de door de Duitse bezetter vernederlandste Gentse universiteit Hoger onderwijs in Gent Hoger onderwijs in Gent Met de vernederlandsing in 1930 als hoogtepunt is de Gentse universiteit een belangrijk strijdpunt geweest in de Vlaamse beweging. Van het Latijn uit 1817 tot het Engels van vandaag: het ... Lees meer . Hij werkte mee aan de activistische Activisme Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer bladen Aula Aula (1916-1918) Aula (1916-1918) Aula was het studententijdschrift aan de tussen 1916 en 1918 vernederlandste Gentse universiteit. Lees meer , De Katholieke Vlaamsche Student De Katholieke Vlaamsche Student De Katholieke Vlaamsche Student De Katholieke Vlaamsche Student (1916 - Pasen 1918) was een activistisch studenten- en scholierentijdschrift voor de katholieke Vlaamse studentenbeweging. Het werd uitgegeven in Antwerpen... Lees meer en De Eendracht De Eendracht De Eendracht was een activistisch weekblad dat van september 1916 tot oktober 1918 werd uitgegeven door een redactie die banden had met het Katholieke Oud-Hoogstudentenverbond en de Bond ... Lees meer . Bosselaers propageerde het activisme - en in het bijzonder de vernederlandsing van de Gentse universiteit - ook in toespraken. Begin 1918 richtte hij samen met onder meer Hector Plancquaert Plancquaert, Hector Plancquaert, Hector Hector Plancquaert (1863-1953) was via zijn weekblad Het Recht een spilfiguur binnen de daensistische beweging. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was hij als radicale flamingant betrokken bi... Lees meer , Marcel Minnaert Minnaert, Marcel De vrijzinnige flamingant en Groot-Nederlander Marcel Minnaert (1893-1970) was ook een overtuigde links-radicaal en (atoom)pacifist. Vanaf het begin van de jaren 1920 tot zijn emeritaat a... Lees meer en Jan Wannyn Wannyn, Jan Lees meer de Nationalistische Bond Nationalistische Bond (NB) Nationalistische Bond (NB) De Nationalistische Bond was een activistische organisatie, die in Gent werd opgericht op 1 februari 1918 en onder de leiding stond van Jan Wannyn. Lees meer op, een Gentse activistische vereniging.

Bosselaers hekelde onder het pseudoniem Leo Van Heilsdag in twee artikels in De Katholieke Vlaamsche Student in felle bewoordingen de Franstalige dominantie in België en het Franstalig karakter van het openbaar leven in Vlaanderen, met name van het middelbaar Middelbaar onderwijs Middelbaar onderwijs De geschiedenis van het middelbaar onderwijs is nauw verweven met die van de Vlaamse beweging. Tot diep in de 20ste eeuw bleef de middelbare school een grotendeels Franstalig bastion van ... Lees meer en het universitair onderwijs Hoger onderwijs Hoger onderwijs De evolutie van het Vlaamse hoger onderwijs werd gekenmerkt door een moeizame vernederlandsingspolitiek, gaande van het vroegste verschijnen van Nederlandstalig onderwijs tot de integrale... Lees meer . Aan die situatie kon volgens hem enkel worden verholpen door een federale herinrichting van de Belgische staat. En alleen als Vlamingen aan de universiteit in het Nederlands werden opgeleid, konden zij later in hun professioneel leven bijdragen tot de intellectuele en sociale emancipatie van de bevolking in de Vlaamse provincies. De vernederlandsing van de Gentse universiteit vormde daartoe een essentiële aanzet en mocht niet worden teruggedraaid. Eén van Bosselaers’ artikelen werd bovendien uitgegeven als propagandabrochure onder de titel Doodgewone gevolgen en op meer dan honderdduizend exemplaren verspreid.

In 1918 bracht Bosselaers, eveneens onder eigen naam, de brochure Het onderwijs in de wijsbegeerte aan de hoogeschool te Gent uit, die werd uitgegeven door de Antwerpse katholieke activistische organisatie Per Crucem ad Lucem Per Crucem ad Lucem Per Crucem ad Lucem was een katholieke, activistische en pacifistische vereniging, opgericht in Antwerpen op 12 juli 1917. Ze bleef zeker bijeenkomen tot in 1928. De vereniging steunde de... Lees meer en gefinancierd door de Raad van Vlaanderen Raad van Vlaanderen (1917-1918) Raad van Vlaanderen (1917-1918) De Raad van Vlaanderen (1917-1918) was een activistisch marionettenparlement tijdens de Eerste Wereldoorlog, dat onderdeel was van de Duitse plannen om in Vlaanderen een blijvende invloed... Lees meer . Hij betoogde dat katholieke kandidaat-studenten en hun ouders zich niet moesten laten afschrikken door het feit dat een aantal hoogleraren die aan de Gentse universiteit ideologisch geladen filosofische vakken doceerden, vrijzinnig waren. Hun lessen waren neutraal, zo ging hij verder, en het katholieke neothomisme kreeg in de cursussen de nodige aandacht. Tegelijk leverde hij scherpe kritiek aan het adres van aartsbisschop Désiré Mercier Mercier, Désiré Mercier, Désiré Désiré Mercier (1851-1926) was van 1906 tot 1926 de kardinaal-aartsbisschop van het aarts­bisdom Mechelen. Hij was een vurig propagandist van het Belgisch patriottisme en leefde tijdens ... Lees meer , die weigerde om een katholieke neothomist voor te dragen om over dat specialisme te doceren aan de Gentse universiteit én aan katholieke priesters die afraadden om aan deze academische instelling te studeren.

Na 1918

Om te ontkomen aan bestraffing door de Belgische justitie vanwege activisme, dook Bosselaers eind 1918 onder en week hij in februari 1919 uit naar Nederland. Hij werd door de Belgische justitie bij verstek veroordeeld tot zes maanden hechtenis. Intussen werkte hij vanaf 1920 als leraar Frans in Eindhoven en huwde er met de zus van Jozef Simons Simons, Jozef Simons, Jozef Jozef Simons (1888-1948) was een Kempische schrijver, die vooral bekendheid vergaarde met zijn oorlogsroman Eer Vlaanderen vergaat (1927). Lees meer . In deze stad was hij ook bestuurslid van de Groot-Nederlandsche Vereeniging Groot-Nederlandsche Vereeniging De Groot-Nederlandsche Vereeniging (1929-1936) werd opgericht te Eindhoven door voormalige activisten en streefde naar toenadering tussen Vlaanderen en Nederland. Lees meer , die was aangesloten bij het Verbond van Vlaamsch-Hollandsche Vereenigingen Verbond van Vlaamsch-Hollandsche Vereenigingen Het Verbond van Vlaamsch-Hollandsche Vereenigingen was een overkoepelend bestuursorganisme van Vlaamse verenigingen in Nederland tijdens de jaren 1920-1930. Deze organisatie, waarvan vee... Lees meer .

In 1938 promoveerde Bosselaers aan de Universiteit van Amsterdam tot doctor in de Franse literatuur met een proefschrift over de Franse schrijver Stendhal (1783-1842), Le cas Stendhal.  Une mise au point. Essai typologique et littéraire. In een latere studie over deze auteur, Stendhal, pèlerin du bonheur (1975), formuleerde hij onder andere een proeve van typologie van de Vlaamse bevolking.

Zoals tal van activisten uit de Eerste Wereldoorlog ontving Bosselaers tijdens de Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer een schadevergoeding van de Bormscommissie Bormscommissie Bormscommissie De Bormscommissie was een commissie die tijdens de Tweede Wereldoorlog schadevergoedingen uitkeerde aan door de Belgische overheid gestrafte activisten van de Eerste Wereldoorlog. Lees meer . Hij stortte het betreffende bedrag echter korte tijd later terug.

Archief

Werken

— Doodgewone gevolgen, 1918 (onder het pseudoniem Leo Van Heilsdag; overdruk uit De Katholieke Vlaamsche Student).
— Het onderwijs in de wijsbegeerte aan de Universiteit te Gent, 1918.
— Le cas Stendhal. Une mise au point. Essai typologique et littéraire, 1938 (proefschrift).
— Stendhal, pèlerin du bonheur, 1975.

Literatuur

— Na vijftig jaar. Herinnering van Dr. Remi Bosselaers (R. 1914) over een boeiende episode uit de Seminariegeschiedenis, in: Komaan, jg. 23, 1964, nrs. 3-4, pp. 82-97.
— D. Vanacker, Het aktivistisch avontuur, 1991.

Suggestie
Citeren

1973: Ludo Simons (pdf)

1998: Ludo Simons (pdf)

2026: Nico Van Campenhout

Databanken

Inhoudstafel