De Vriendt, Sam
Samuel de Vriendt (1884-1974) was een Vlaamsgezinde schilder, die tijdens de Eerste Wereldoorlog betrokken was bij de Frontbeweging en zich in de decennia daarna engageerde in het VOS en het IJzerbedevaartcomité. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stapte De Vriendt in de culturele en politieke collaboratie.
Nico Wouters (1998). De Vriendt, Sam. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 1998. https://devb.be/id/per-004353.
Samuel de Vriendt specialiseerde zich als schilder in religieuze en historische taferelen (vooral geïnspireerd op zijn frontervaringen tijdens de Eerste Wereldoorlog
Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer ) en in kinderportretten.
De Vriendt kreeg zijn Vlaamsgezindheid van huis uit mee. In 1912 werd hij lid van de Antwerpse Groeningerwacht
Groeningerwachten De Groeningerwacht was een Vlaamsgezinde jongemannenvereniging, opgericht op 11 juli 1909 en ontbonden bij het einde van de Eerste Wereldoorlog. De organisatie stapte mee in het activisme... Lees meer . Rond diezelfde tijd was hij ook actief binnen de Frans-Vlaamse vereniging Pro Westlandia
Pro Westlandia Lees meer .
In augustus 1914 meldde De Vriendt zich als vrijwilliger aan bij het leger. Daar raakte hij samen met zijn jeugdvriend Joe English
English, Joe Joe English (1882-1918) was een Brugse kunstschilder, die zijn grote faam binnen de Vlaamse beweging vooral ontleende aan zijn tekenwerk als frontkunstenaar. Lees meer betrokken bij de Frontbeweging
Frontbeweging Aan het IJzerfront manifesteerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog flamingantisch verzet tegen de taaltoestanden in het leger. Naarmate het zich meer en meer organiseerde en groeide, vo... Lees meer . De Vriendt en English behoorden samen met Juliaan Platteau
Platteau, Juliaan Juliaan Platteau (1894-1964) was actief als acteur. Als oud-strijder richtte hij na WOI het Verbond der Vlaamse Oud-Strijders op. Ook was hij lid van het IJzerbedevaartcomité. Na WOII st... Lees meer ook tot de kring rond Maria Belpaire
Belpaire, Marie-Elisabeth Marie-Elisabeth Belpaire (1853-1948) was een welgestelde Vlaamsgezinde auteur die verschillende projecten realiseerde ter promotie van de literatuur (zoals het tijdschrift Dietsche Warand... Lees meer . Een bekende tekening van De Vriendt uit die periode is De doden bidden voor Vlaanderen, hetgeen een reactie was op het verbod van publicatie van Gebed voor Vlaanderen van Cyriel Verschaeve
Verschaeve, Cyriel Cyriel Verschaeve (1874-1949) was een West-Vlaamse priester, literair auteur, kunstbeschouwer en publicist, die bekend werd als icoon van de Frontbeweging en het opkomende Vlaams-national... Lees meer .
In 1919 werd De Vriendt tekenleraar aan de Sint-Lutgardisschool en het Sint-Henricusinstituut in Antwerpen, waarna hij in 1927 naar Brugge verhuisde om er directeur van de stedelijke academie te worden. Hij was voorzitter van de Brugse afdeling van het Verbond der Vlaamse Oud-strijders
Verbond VOS (VOS) Het Verbond der Vlaamse Oud-Strijders (VOS), opgericht in 1919, was een flamingantische vereniging voor oud-strijders van de Eerste Wereldoorlog, die in de loop van het interbellum tot ee... Lees meer (VOS) en organiseerde de eerste IJzerbedevaart
IJzerbedevaarten De IJzerbedevaart is een jaarlijkse herdenking van de Vlaamse gesneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog, die ontstond omstreeks 1920. Dit voor de Vlaamse beweging erg symbolische gebeur... Lees meer naar het graf van zijn vriend English (4 september 1920). De Vriendt deelde het voorzitterschap van het IJzerbedevaartcomité korte tijd met Frans Daels
Daels, Frans Frans Daels (1882-1974) vormde de spil van de Vlaamsgezinde organisaties aan het IJzerfront en groeide in het interbellum als voorzitter van het IJzerbedevaartcomité en voorvechter van N... Lees meer .
In zijn functie als voorzitter van VOS bezwoer De Vriendt Leopold III
van Saksen-Coburg, Leopold III Leopold III (1901-1983) werd aan de vooravond van en tijdens de Tweede Wereldoorlog het boegbeeld van een autoritaire stroming in de Belgische politiek. Zijn controversiële houding en mee... Lees meer na de capitulatie in mei 1940 dat zijn vereniging als één man achter de koning stond. Tijdens de bezetting was hij medeverantwoordelijk voor de collaboratie
Collaboratie Collaboratie verwijst naar de samenwerking met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, in casu van het Vlaams-nationalisme en een deel van de Vlaamse beweging. Lees meer politiek van het VOS. Hij ondertekende de oproep van de leider van het Vlaamsch Nationaal Verbond
Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (1933-1945) was een rechts-radicale Vlaams-nationalistische partij die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse nationaalsocialistis... Lees meer (VNV) Staf de Clercq
De Clercq, Staf Staf de Clercq (1884-1942) was een Vlaams-nationalistische politicus, die zijn politieke carrière begon als kamerlid voor de Frontpartij. Hij staat vooral bekend als stichter en eerste l... Lees meer in Volk en Staat
Volk en Staat Volk en staat (15 november 1936 - 3 september 1944) was een Vlaams-nationalistisch dagblad en orgaan van het Vlaamsch Nationaal Verbond. Het blad verscheen als opvolger van De Schelde (1... Lees meer (11 augustus 1940), waarin deze in het kader van de verruimingsbeweging van het VNV opriep tot een grote nieuwe Volksbeweging. In december 1940 nam hij deel aan een kunstenaarsreis in Duitsland, georganiseerd door de Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap
Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap (DeVlag) De Duitsch-Vlaamsche Arbeidersgemeenschap (DeVlag) (1935-1945) was vóór de Tweede Wereldoorlog een organisatie van Vlaamse en Duitse studenten. Tijdens de oorlog ontpopte de DeVlag zich ... Lees meer (DeVlag) (zie Beeldende kunst
Beeldende kunst De beeldende kunsten en de Vlaamse beweging onderhielden van 1830 tot vandaag een complexe en gelaagde relatie, die pendelde tussen gematigde sympathie, radicaal engagement en kritische a... Lees meer ). In augustus 1941 werd hij als niet-raadslid oorlogsschepen voor onderwijs en schone kunsten in Brugge. Hij benoemde Renaat Veremans
Veremans, Renaat Renaat Veremans (1894-1969) was een van de populairste componisten van zijn generatie. Hij trad op als dirigent gedurende vele Nationale Zangfeesten en IJzerbedevaarten. Lees meer daar tot directeur van het conservatorium en Platteau tot directeur van de schouwburg. In 1941 werd hij gouwleider voor West-Vlaanderen van De Vlaamsche Kunstenaarsgilde Vlaamsche Kunstenaarsgilde De Federatie van de Vlaamsche Kunstenaars(1940-1944) was een corporatistische organisatie van Vlaamsgezinde kunstenaars die tijdens de bezetting aanleunde bij de collaboratie. Lees meer en daarnaast was hij lid van de Commissie Schone Kunsten van het VNV.
Na de bevrijding werd De Vriendt wegens politieke en culturele collaboratie
Collaboratie Collaboratie verwijst naar de samenwerking met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, in casu van het Vlaams-nationalisme en een deel van de Vlaamse beweging. Lees meer veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf. In beroep werd die straf teruggebracht tot twee jaar en een geldboete van 300.000 frank. Na zijn vrijlating vestigde De Vriendt zich te Schaarbeek. Hij was in de naoorlogse periode nog betrokken bij de IJzerbedevaarten
IJzerbedevaarten De IJzerbedevaart is een jaarlijkse herdenking van de Vlaamse gesneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog, die ontstond omstreeks 1920. Dit voor de Vlaamse beweging erg symbolische gebeur... Lees meer .
Werken
– Artikelen in De Vlaamsche Oudstrijder.
Literatuur
– Samuel De Vriendt. Bij gelegenheid van zijn aanstelling tot schepen van Schoone Kunsten en Onderwijs der stad Brugge, in: Volk en Staat, 28 augustus 1941.
– P.J.A. Nuyens, Samuel De Vriendt overleden, in: Gazet van Antwerpen, 30 juli 1974.
– G. Durnez, Sam De Vriendt vertolkte geest van IJzer-generatie, in: De Standaard, 31 juli 1974.
– P.J.A. Nuyens, De Vriendt Samuel, in: NBW, VII, 1977.
– B. de Wever, Greep naar de macht. Vlaams-nationalisme en Nieuwe Orde. Het VNV 1933-1945, 1994.
– L. Vandeweyer, Joe English 1914-1918: kunstenaar tussen frontbeweging en activisme, 2008.
Nico Wouters (1998). De Vriendt, Sam. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 1998. https://devb.be/id/per-004353.