Deveen, Lydia
Lydia Deveen (1929) heeft zich als socialistische politica, kunsthistorica en voorzitster van de Vermeylenkring ingezet voor de verbetering van de positie van de Vlaamse Brusselaars en voor de Nederlandstalige cultuur.
Frank Scheelings (2023), Frank Scheelings (1998). Deveen, Lydia. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-005117.
Lydia Deveen stamt uit een Vlaams-Brusselse vrijzinnige
Vrijzinnigheid Dit artikel belicht de relatie tussen de Vlaamse beweging en de vrijdenkersbeweging van de 19de eeuw tot nu. Lees meer onderwijzersfamilie. Deveen is onder meer Germaans filologe (Université libre de Bruxelles-ULB, 1951), Master of Arts (Columbia University New York, 1955) en doctor in de letteren en wijsbegeerte (ULB, 1964). Haar wetenschappelijke carrière speelde zich af in de Koninklijke Bibliotheek (1957-1972), waar ze in 1971 conservator van het prentenkabinet werd, en aan de Vrije Universiteit Brussel, waar ze docent (1970) en later gewoon hoogleraar (1978) in de kunstgeschiedenis werd. In 1996 werd ze voorzitter van de Brusselse Commissie voor Monumenten en Landschappen. Ze is de weduwe van Frans de Pauw
De Pauw, Frans Prof. dr. Frans de Pauw (1929-2006) speelde een doorslaggevende rol bij het ontstaan en de uitbouw van de Vrije Universiteit Brussel. Lees meer .
Politieke carrière
Deveen was in 1968 oprichtend lid van de Rode Leeuwen
Rode Leeuwen De Rode Leeuwen waren Vlaamse socialisten in Brussel die vanaf 1968 opkwamen met een eigen verkiezingslijst en erkend werden als de 'Vlaamse BSP-federatie van Brussel'. Lees meer en publiceerde in de jaren 1970 regelmatig artikels in het tijdschrift Links Links Het blad Links (1958-1987) verdedigde binnen het Belgische partijsocialisme zowel de Vlaamsgezinde als de antikapitalistische en radicale tendens. Lees meer over de toestand van de Vlamingen in Brussel Brussel In de geschiedenis van de Vlaamse beweging speelde Brussel een unieke rol vanwege haar hoofdstedelijke functies, economische aantrekkingskracht en als symbool van verfransing, die zich v... Lees meer . Zij werd in 1971 verkozen voor de Brusselse agglomeratieraad (tot 1983), zetelde van 1977 tot 1983 in de Brusselse gemeenteraad, was van 1977 tot 1980 voorzitter van de Socialistische Partij Belgische Socialistische Partij (BSP) Lees meer agglomeratie Brussel en van 1979 tot 1981 staatssecretaris voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Brussels Hoofdstedelijk Gewest Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest werd opgericht in 1989. Het wordt bestuurd door de Brusselse Hoofdstedelijke Raad en de Brusselse regering. Lees meer (regeringen- Wilfried Martens
Martens, Wilfried Wilfried Martens (1936-2013) was een christendemocratisch partijvoorzitter, parlementslid en eerste minister van de regeringen die de staatshervormingen van 1980 en 1988 realiseerden. Als... Lees meer I, II en IV en - Mark Eyskens
Eyskens, Mark Mark Eyskens (1933) was een Belgisch academicus verbonden aan de KU Leuven en politicus binnen de Christelijke Volkspartij (CVP). Net als zijn vader, Gaston Eyskens, bekleedde hij het amb... Lees meer ). Tot slot was ze van 1979 tot 1987 provinciaal senator. Kortere mandaten betroffen de Cultuurraad voor de Nederlandstalige Cultuurgemeenschap en de Vlaamse Raad (zie Vlaams parlement
Vlaams Parlement Het Vlaams Parlement is de parlementaire vergadering van de Vlaamse deelstaat in het federale België. Zijn geschiedenis kent drie grote fasen: de periode van de Cultuurraad voor de Neder... Lees meer ).
Acties en verwezenlijkingen
Samen met Rika Steyaert
Steyaert, Rika Rika Steyaert (1925-1995) was van 1974 tot 1988 Kamerlid namens de Christelijke Volkspartij (CVP). Tussen 1979 en 1988 legde ze, eerst als staatssecretaris in de nationale regering en lat... Lees meer verdedigde Deveen de Vlaamse eisen in de eerste Brusselse Gewestexecutieve. Ze streefde ernaar om het verfranste Brussel opnieuw aantrekkelijk te maken voor Vlamingen en Vlaamse Brusselaars en pleitte voor de erkenning van Brussel als Vlaamse hoofdstad. Daarom was ze bijzonder waakzaam over de toepassing van de taalwetgeving.
Deveen had belangrijke bevoegdheden op het gebied van de sociale huisvesting. In de hoofdstad maakten Vlamingen weinig kans bij aanvragen voor sociale woningen. Deveen slaagde er in 1981 in een wet te laten stemmen die de toegang tot de sociale woningen afhankelijk maakte van meer objectieve sociale factoren. Zij zette zich eveneens in voor de Vlaamse cultuur en voor het lager, middelbaar en hoger Nederlandstalig onderwijs in Brussel. Opvallend hierbij is dat zij – beïnvloed door het gedachtegoed van August Vermeylen
Vermeylen, August August Vermeylen (1872-1945) was een schrijver, literatuur- en kunsthistoricus, en socialistisch senator. In het tijdschrift Van Nu en Straks, waarvan hij de leiding had, publiceerde hij ... Lees meer – voortdurend pleitte voor ruimdenkendheid in het Vlaams(gezind)e standpunt. Ze was ervan overtuigd dat openheid voor andere culturen de Vlaamse gemeenschap verrijkte en verdedigde vanuit die visie openlijk migratie en migranten, wat haar op ramkoers bracht met extreem rechts (zie Rechts-radicalisme
Rechts-radicalisme De rechts-radicale traditie begon toen het Vlaams-nationalisme in het interbellum koos voor Nieuwe Orde en collaboratie. Na de oorlog evolueerde radicaal-rechts in Vlaanderen van nostalgi... Lees meer ). Dit discours sprak heel wat jonge en intellectuele Vlaamse Brusselaars aan.
Ook stimuleerde Deveen de emancipatie van andere groepen in een ondergeschikte positie (onder meer vrouwen). Zo was ze de stichtster van het Centrum voor Vrouwenstudie van de Vrije Universiteit Brussel, waarmee universitair Vlaanderen in 1987 zijn eerste onderzoekscentrum vrouwenstudies kreeg (zie Gender
Gender Vrouwen en mannen kregen verschillende rollen binnen de Vlaamse beweging. De heersende verwachtingen spoorden echter niet altijd met de werkelijke genderverhoudingen en evolueerden boven... Lees meer ; Vrouwenbeweging
Vrouwenbeweging Binnen de Vlaamse beweging bestond in het algemeen nauwelijks interesse voor vrouwenemancipatie. Toch was er sprake van kruisbestuiving met de vrouwenbeweging. Zo hanteerden vrouwenorgani... Lees meer ). Als voorzitster van de Vermeylenkring
August Vermeylenkring (AVK) De August Vermeylenkring (1954) is een Brusselse culturele vereniging waarvan de activiteiten moeten bijdragen aan het aanzien van het Nederlands in Brussel en getuigen van een socialisti... Lees meer in het gewest Brussel (1980- januari 2005) en dankzij beheersfuncties en lidmaatschappen in talrijke culturele instellingen en bestuurscommissies (onder meer Koninklijke Vlaamse Schouwburg
Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS) De Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS) werd opgericht op 23 augustus 1875 op initiatief van een aantal prominente liberale flaminganten, die ijverden voor een Nederlandstalig beroepstone... Lees meer , Werkgroep Culturele Uitstraling van de Nederlandse Commissie voor de Cultuur van de Brusselse Agglomeratie
Nederlandse Commissie voor de Cultuur van de Brusselse Agglomeratie (NCC) Vereniging opgericht naar aanleiding van de grondwetsherziening van 1970, geïnstalleerd op 9 augustus 1972 en bedoeld als ondersteuning van de Vlaamse aanwezigheid in Brussel. Lees meer , Advieswerkgroep Kunsten bij het Vlaamse college van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Vlaamse Commissie voor Monumenten en Landschappen enzovoort) kon zij, gesteund door een breed netwerk van progressieve Vlaamse Brusselaars, het beleid jarenlang stimuleren. In 1990 werd het Studiecentrum Lydia de Pauw-Deveen opgericht om, naast het socialistische Emile Vandervelde
Vandervelde, Emile Emile Vandervelde (1866-1936) was een socialistische partijleider en politicus die een vooraanstaande rol speelde in de Vlaamse vraagstukken van zijn tijd. Lees meer -Instituut, voorbereidend studiewerk te doen over Brussel voor de politici in de Vlaamse Raad, Brusselse Hoofdstedelijke Raad en het parlement.
Archief
– Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB): Archief van Lydia Deveen [BE AMVB 151]
– Archief- en Onderzoekscentrum voor Vrouwengeschiedenis: Archief van Lydia Deveen [BE-A4013-97-LDV]
Werken
– Momenten in profiel, ASP Brussel, 2011.
Literatuur
– H. Gaus (red.), Politiek Biografisch Lexicon, 1989;
– Lydia Deveen-De Pauw', in A. van Winckel, Keien in de vijver, 1991, pp. 164-175.
– M. van den Bussche, Lydia De Pauw-Deveen, in: 25 jaar Rode Leeuwen, een kwarteeuw Vlaams socialisme in de hoofdstad, 1993.
– R. de Groof, De August Vermeylenkring. Politiek-culturele actie van progressieve en socialistische intellectuelen in Brussel (1954-2004), VUB-press, Brussel, 2004.
– E. Witte, Vier generaties van Brusselse flaminganten: van Emanuel Hiel tot Lydia Deveen, in: Tijdingen. Mededelingenblad voor de Vrienden van het Archief en Museum van het Vlaams Leven te Brussel, jg. 25, 2004, nr. 2, juni, pp. 4-8.
Frank Scheelings (2023), Frank Scheelings (1998). Deveen, Lydia. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-005117.