Eyckerman, Albert
Albert Eyckerman (1915-1998) was een Vlaamsgezinde, pacifistisch georiƫnteerde militant bij achtereenvolgens de Katholieke Jongeren-Vredes-Aktie en het VOS, die onder meer instond voor de Berten Fermontherdenkingen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog liet Eyckerman zich in met een beperkte vorm van collaboratie.
Guy Leemans (2024), Etienne Van Neygen (1998). Eyckerman, Albert. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-005754.
Albert Eyckerman was van 1933 tot 1940 actief in de Katholieke Jongeren Vredes-Aktie Katholieke Jongeren Vredesactie (KJVA) Lees meer (KJVA). Als bedrijvig lid ging Eyckerman colporteren op de IJzerbedevaart
IJzerbedevaarten De IJzerbedevaart is een jaarlijkse herdenking van de Vlaamse gesneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog, die ontstond omstreeks 1920. Dit voor de Vlaamse beweging erg symbolische gebeur... Lees meer en organiseerde hij gezamenlijke activiteiten met het Verbond van Vlaamse Oud-Strijders
Verbond VOS (VOS) Het Verbond der Vlaamse Oud-Strijders (VOS), opgericht in 1919, was een flamingantische vereniging voor oud-strijders van de Eerste Wereldoorlog, die in de loop van het interbellum tot ee... Lees meer (VOS), vooral in het Antwerpse. Een daarvan was de jaarlijkse Berten Fermont
Fermont, Berten Berten Fermont (1911-1933) was een student ingenieurswetenschappen die bekendheid verwierf door zijn dienstweigering om overwegend anti-Belgische redenen. Na zijn dood werd hij een martel... Lees meer herdenking ter nagedachtenis van de in 1933 overleden dienstweigeraar
Dienstweigering Van het eind van de jaren 1920 tot het midden van de jaren 1930 weigerden een aantal Vlaamse jongeren hun militaire dienstplicht te vervullen uit protest tegen de taalverhoudingen in Belg... Lees meer . Als hoofdredacteur van Vredes-Actie (waarin hij publiceerde onder de pseudoniemen Peter van Schot, Albert Gobel en Nolke Bessems) (1937-1940) gaf Eyckerman mee vorm aan de standpunten die de vereniging innam inzake het Frans-Belgisch Militair Akkoord en de dienstweigeringproblematiek. Meerderjarig in de herfst van 1936 had hij zelf verdere dienst geweigerd. In de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog werd Vredes-Actie op de zwarte lijst geplaatst. Eyckerman werd op 24 februari 1940 aangehouden en op 16 april door de krijgsraad te velde tot zes maanden veroordeeld. Hij kwam vrij tijdens de eerste oorlogsdagen.
āBeperkte collaboratieā
Vanaf juli 1940 werkte Eyckerman op het secretariaat van VOS. Om den brode, maar ook omdat hij, zo beweerde hij later, achter een ābeperkte collaboratie
Collaboratie Collaboratie verwijst naar de samenwerking met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, in casu van het Vlaams-nationalisme en een deel van de Vlaamse beweging. Lees meer ā kon staan: een zelfstandig Vlaanderen realiseren met de hulp van de bezetter, maar zonder de wapens op te nemen of lid te worden van het Vlaamsch Nationaal Verbond
Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (1933-1945) was een rechts-radicale Vlaams-nationalistische partij die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse nationaalsocialistis... Lees meer (VNV). In november werd hij onder de supervisie van algemeen secretaris Karel de Feyter
De Feyter, Karel Lees meer redactiesecretaris van het weekblad VOS VOS Lees meer , in 1941 propagandaleider en verantwoordelijke voor de culturele werking.
Eyckerman was bij VOS niet alleen werknemer, maar ook bestuursvrijwilliger. Zo werd hij gouwleider van Antwerpen en, na het bombardement op Mortsel in 1943, ook voorzitter van het Solidariteitsfonds voor geteisterde volksgenoten. In april 1944 nam hij ontslag bij VOS en begon hij een handelszaak in Brasschaat. Bij de Bevrijding werd hij drie maanden geĆÆnterneerd, maar niet veroordeeld.
āNationalist en internationalistā
Na de oorlog nam Eyckerman in samenwerking met VOS-Antwerpen de draad van de Berten Fermontherdenkingen op, eerst in beperkte kring en vanaf 1948 voor het grote publiek. De herdenkingen werden aangegrepen om in te spelen op de actualiteit rond oorlog en vrede. In de loop van de jaren raakte Eyckerman betrokken bij het Komitee voor Geweldloze Vredes-Aktie, Burgerdienst voor de Jeugd, de Internationale van Oorlogstegenstanders, Forum voor Vredes-aktie en het Vlaams Aktiekomitee tegen Atoomwapens. In 1956 behoorde hij ook tot de stichtende leden van de Vlaamse Volksbeweging
Vlaamse Volksbeweging (VVB) De Vlaamse Volksbeweging (VVB) was een Vlaams-nationalistische drukkingsgroep, die werd opgericht in 1956 en tot het begin van de jaren 1970 een breder publiek mobiliseerde voor Vlaamsge... Lees meer .
In 1978 heroriĆ«nteerde de nieuwe algemeen secretaris Guido Provoost Provoost, Guido Guido Provoost (1940-1981) was een meermaals gelauwerd historicus, die veel aandacht besteedde aan de geschiedenis van de Vlaamse beweging. Hij was ook Volksunie-militant en fungeerde als... Lees meer VOS richting de vredesproblematiek. Het stimuleerde Eyckerman om zich weer meer in de vereniging te engageren. Na het vroegtijdig overlijden van Provoost in 1981 maakte hij met onder meer Emiel Pil Pil, Emiel (1924-1992) Emiel Pil (1924-1992) was een priester, abdijbibliothecaris in Steenbrugge en godsdienstleraar in Schaarbeek. Hij speelde een actieve rol in de Vlaamse beweging, onder andere in het Verbo... Lees meer deel uit van de werkgroep Guido Provoost. Hij deed dit als ānationalist en internationalistā om zich te onderscheiden van ākosmopolietenā. Vanwege zijn tijdrovende zaak in ijzerwaren stelde Eyckerman Patrik Lasure, een van zijn werknemers, regelmatig vrij om vergaderingen bij te wonen en acties te ontwikkelen. Na het overlijden van Eyckerman zou Lasure het werk van zijn mentor voortzetten.
Werken
ā Artikelen in Vredes-Actie; VOS.
ā De Vlaamse dienstweigeraars tussen de twee wereldoorlogen', in Vlaams Archief. Jaarboek Vlaamse Beweging, 1987.
Literatuur
ā A. Smits, Dom Modest Van Assche. Kersten en Vlaming, 1986.
ā E. van Neygen, Wegbereiders. Portretten van Vlaamse pacifisten, 1990.
Guy Leemans (2024), Etienne Van Neygen (1998). Eyckerman, Albert. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-005754.
Redactiegeschiedenis
Redactiegeschiedenis
1998: Etienne Van Neygen (pdf)
2024: Guy Leemans