Karsman, Jacob

Jacob Frans Karsman was een Vlaamsgezinde zakenman en medestichter van de Commissie der 5de wijk, een belangengroep die de uitbreiding van de stad Antwerpen buiten de zestiende-eeuwse bewalling bepleitte. Door het verspreiden van ophitsende gedichten droeg hij bij tot het verzet tegen de geplande uitbouw van Antwerpen tot een vesting. Karsmans antimilitaristische gedicht ‘De vergrooting van Antwerpen of het bouwverbod der vyfde wyk’ was een aanval op zowel de katholieken als de liberalen en kondigde als het ware reeds de oprichting van een antimilitaristische partij aan (zie Meetingpartij Meetingpartij De Meeting (1862-1914) was een Antwerpse politieke formatie die ontstond uit een coalitie van flaminganten, progressieve liberalen en katholieken. Ze liet zich kenmerken door een uitgespr... Lees meer ).

In 1863 werd Karsman de hoofdfiguur in een ophefmakend incident dat, net als de zaak- Jan Coucke en Pieter Goethals Coucke en Goethals De zaak Coucke en Goethals diende voor de Vlaamse beweging lange tijd als hét symbool van de taaltoestanden in het gerecht. Daarbij werd aangeklaagd dat de Frans onkundige Pieter Goethals... Lees meer  en de zaak- Jozef Schoep Schoep, Jozef Jozef Schoep (1848-1881) was een Vlaamse arbeider die een centrale rol speelde in een taalincident waarrond de Vlaamse beweging zich mobiliseerde en de regering onder druk zette. Dit sym... Lees meer , de aandacht vestigde op de achterstelling van de Nederlandstaligen in het  gerecht Gerecht Lees meer  en in de openbare besturen van België (zie Bestuur Bestuur Het taalgebruik in het bestuur is een centraal aspect van de Belgische taalkwestie. Het omvat het proces van het afdwingen van taalrechten voor Vlamingen evenals de bestuurstaalwetgeving ... Lees meer ). Het incident vormde de inzet van de strijd voor een wet op het taalgebruik bij het gerecht.

In april 1863 had Karsman in Antwerpen een dichtstukje uitgegeven: Aan de nieuwe Gemeenteraad van Antwerpen. Op de publicatie werd geen drukkersnaam vermeld, hetgeen in strijd was met de wet. Dit leverde hem een boete van 5 frank op. Karsman tekende protest aan bij het hof van beroep in Brussel Brussel In de geschiedenis van de Vlaamse beweging speelde Brussel een unieke rol vanwege haar hoofdstedelijke functies, economische aantrekkingskracht en als symbool van verfransing, die zich v... Lees meer en koos de liberale Vlaamsgezinde voorman  Julius Vuylsteke Vuylsteke, Julius De Vlaamsgezinde advocaat, dichter en uitgever Julius Vuylsteke (1836-1903) was het boegbeeld van het Vlaamsgezinde liberalisme. Hij lag aan de basis van de Gentse studentenvereniging ’T ... Lees meer  en L.G. Brack als advocaat. Toen de verdediger, Vuylsteke, liet weten dat hij in het Nederlands wilde pleiten, kreeg hij daarvoor geen toestemming. Het hof sprak een arrest uit dat hem verplichtte het Frans te gebruiken. Het motiveerde dit arrest door te verwijzen naar artikel 23 van de Belgische grondwet, dat de taalvrijheid regelt. Deze vrijheid werd dus alleen voor de rechters ingeroepen, niet voor de beschuldigde. Karsman verliet de zaal, waarna hij bij verstek werd veroordeeld tot drie maanden gevangenisstraf.

Karsmans proces lokte felle polemieken uit. In de grote steden werden meetings belegd waarop  flaminganten Flamingant Flamingantisme is een term die met verschillende betekenissen wordt toegekend aan actoren binnen de Vlaamse beweging en het Vlaams nationalisme. Lees meer  als  Jan J. de Laet De Laet, Jan Jacob Jan de Laet (1815-1891) was een Antwerpse zakenman en Vlaamsgezind politicus voor de Meetingpartij. Hij was de vader van de ‘tweede taalwet’ van 1878, op het taalgebruik in bestuurszaken.... Lees meer ,  Eugeen van Oye Van Oye, Eugeen Eugeen van Oye (1840-1926) was een arts, dichter en toneelschrijver. Hij was de leerling van Guido Gezelle en vertoefde in de kringen van Peter Benoit. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was ... Lees meer  en  Jan-Baptist David David, Jan-Baptist Jan-Baptist David (1801-1866) was een katholiek priester, en vanaf 1834 hoogleraar nationale taal, letterkunde en geschiedenis aan de Katholieke Universiteit in Mechelen en Leuven. Hij sp... Lees meer  het woord voerden. Talrijke prominente figuren steunden een oproep om de krachten van katholieke en liberale Vlaamsgezinden te bundelen. Van de zijde van de magistratuur werd scherp gereageerd, onder meer door  Mathieu Leclercq Leclercq, Mathieu Jurist Mathieu Leclercq (1796-1889) was minister van Justitie. Hij wees de door de Grievencommissie voorgestelde taalregeling in rechtszaken af. Ook in andere teksten verzette hij zich te... Lees meer , procureur-generaal bij het hof van cassatie, en door  Charles de Bavay De Bavay, Charles Charles Victor de Bavay (1801-1875) was een Brusselse magistraat, die het vrije taalgebruik (en daarmee het Frans) in het gerecht verdedigde en via de rechtszaken Karsman en Coucke-Goetha... Lees meer , procureur-generaal bij het hof van beroep te Brussel. Op 27 november 1864 zond een landdag van de  Nederduitsche Bond Nederduitsche Bond De Nederduitsche Bond (1861-1914) was een Antwerpse kiesvereniging die flamingantische katholieken en liberalen verenigde. De Bond was een invloedrijke machtsfactor binnen de Meeting, voo... Lees meer  van Antwerpen een vertoogschrift naar de Kamer van Volksvertegenwoordigers, met als doel om het taalgebruik op voet van gelijkheid door een wet te laten regelen.

Ook na zijn gevangenschap bleef Karsman openlijk de Vlaamse zaak verdedigen in de vorm van Oproepen aan de Vlamingen. Hierin pleitte hij voor een Vlaamse Volkspartij boven de bestaande klerikale en liberale partijen. In het gedicht Onze Vlag, uitgebracht vlak na zijn verblijf in de gevangenis — samen met eerder gepubliceerde het dichtstuk Aan de nieuwe Gemeenteraad van Antwerpen opnieuw werd opgenomen — pleitte hij voor de creatie van een Vlaamse gemenebest.