Kippenberg, Anton

Anton Kippenberg bracht een groot deel van de Eerste Wereldoorlog door in België. In 1915 werd hij gelegerd als officier in Tielt, waar hij hoofdredacteur werd van de Kriegszeitung der 4. Armee. Kippenberg was zich goed bewust van de zakelijke opportuniteit die zijn verblijf in Vlaanderen hem bood. Hij knoopte er volop contacten aan met Vlaamse auteurs, die goed in zijn fonds zouden kunnen gedijen en bood hun royale contracten aan.

Hoewel Kippenberg niet rechtstreeks voor de Politische Abteilung werkte, werden zijn vertaalactiviteiten wel gewaardeerd als een belangrijke bijdrage aan de Flamenpolitik Flamenpolitik Met het begrip ‘Flamenpolitik’ wordt verwezen naar de politiek die de Duitse bezetter voerde ten aanzien van de Vlaamse beweging tijdens de Eerste en de Tweede Wereldoorlog. Sommige aute... Lees meer . Tijdens de oorlog gaf hij met de steun van de Duitse bezettingsautoriteiten een reeks vertalingen Vertaling De Vlaamse beweging onderhield in de lange 19de eeuw een complexe relatie tot vertaling door overheidsinstanties. Terwijl vertalingen bijdroegen tot het voortbestaan en de ontwikkeling va... Lees meer van Vlaamse literatuur Literatuur De literatuur heeft een cruciale rol gespeeld in het ontstaan van de Vlaamse ontvoogdingsstrijd en ook in de daaropvolgende fasen van de Vlaamse natiewording zijn schrijvers vaak richting... Lees meer uit. Veertien vertalingen verschenen in de zogeheten Bibliothek der Romane. Twaalf andere maakten deel uit van een serie goedkopere Insel-Bücherei-uitgaven, die samen onder de titel Die flämische Serie verschenen. Het Vlaamse fonds van Kippenberg bevatte werk van onder anderen Jan van Ruusbroec, Hendrik Conscience Conscience, Hendrik Hendrik Conscience (1812-1883) was de eerste auteur die het in België aandurfde een roman in het Nederlands te schrijven en te publiceren. Zijn oeuvre van zo’n 65 romans, dat ook een bred... Lees meer , Guido Gezelle Gezelle, Guido Guido Gezelle (1830-1899) was een Vlaamse priester die de Vlaamse volkstaal verdedigde binnen het algemeen Nederlands. Hij verwierf grote bekendheid als lyrisch dichter van religieuze nat... Lees meer , Stijn Streuvels Lateur, Frank (pseudoniem Stijn Streuvels) Frank Lateur (1871-1969), beter bekend onder zijn pseudoniem Stijn Streuvels, was een toonaangevende Vlaamse schrijver, die ondanks zijn individualistische ingesteldheid geregeld Vlaamsge... Lees meer en Herman Teirlinck Teirlinck, Herman Herman Teirlinck (1879-1967) was een Vlaamse prozaschrijver en toneelvernieuwer, die onder andere als raadsheer van de koning en directeur van de Nationale Hogere School voor Bouw- en Sie... Lees meer . Maar ook Franstalige Vlamingen als Charles de Coster De Coster, Charles Charles de Coster (1827-1879) was een schrijver die behoorde tot de progressieve vleugel van het liberalisme. Zijn belangrijkste werken zijn Légendes flamandes (1858), Contes brabançons (... Lees meer en Georges Eekhoud Eekhoud, Georges Georges Eekhoud (1854-1927) was een Franstalige Antwerpse auteur, dichter en kunstcriticus, die vanuit zijn sociaal bewogen schrijverschap sympathie kon opbrengen voor de 'Vlaamse zaak' e... Lees meer kregen een plekje in zijn fonds.

Werk als vertaler

Kippenberg was zelf ook actief als vertaler. Hij vertaalde werk van Stijn Streuvels, Anton Bergmann Bergmann, Anton Anton Bergmann (1835-1874), zoon van George Bergmann, was een Lierse advocaat, Vlaamsgezind liberaal polemist, historicus en vernieuwend schrijver. Lees meer en August Vermeylen Vermeylen, August August Vermeylen (1872-1945) was een schrijver, literatuur- en kunsthistoricus, en socialistisch senator. In het tijdschrift Van Nu en Straks, waarvan hij de leiding had, publiceerde hij ... Lees meer . In 1916 begon hij met het uitgeven van het tijdschrift Der Belfried. Eine Monatsschrift für Gegenwart und Geschichte der belgischen Lande, dat op initiatief van de Politische Abteilung werd opgericht.

Ook nog na de Eerste Wereldoorlog brachten Kippenbergs inspanningen een indrukwekkende stroom aan vertalingen in Duitsland voort. Onder zijn bewind verschenen er bij Insel in totaal vijftig Vlaamse werken in Duitse vertaling. Vooral Felix Timmermans zou dankzij de bemiddeling van Anton Kippenberg erg succesvol worden in Duitsland. De door Kippenberg bezorgde uitgaven van Pallieter (origineel 1916, vertaald in 1921) en Het kindeken Jezus in Vlaanderen (origineel 1917, vertaald in 1919) bereikten er bijzonder hoge oplagen.

Onder de nationaalsocialistische dictatuur plooide Kippenberg zich naar de belangrijkste organisatorische eisen van de nazi-cultuurpolitiek, zonder de ideologie ervan te omarmen.  Een aantal van zijn Vlaamse auteurs, met name Felix Timmermans en Ernest Claes Claes, Ernest Ernest Claes (1885-1968) was een schrijver van volkse romans en verhalen en een leidend ambtenaar in de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Na de Tweede Wereldoorlog werd hij vervolgd wege... Lees meer , raakten op die manier bij het Duitse cultuurleven betrokken op een manier die hun na de oorlog werd aangewreven.