Lambrechts, Karel
Karel Lambrechts (1910-1994) werd in 1936 verkozen als Kamerlid voor het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV), een mandaat dat hij behield tot 1944. In 1936 richtte hij mee de corporatistische organisatie Arbeidsorde op, waarvan hij in 1940-1941 voorzitter was. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij verder onder meer propagandaleider en lid van de raad van leiding van zijn partij.
Nico Van Campenhout (2026), Bruno De Wever (2024). Lambrechts, Karel. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2026. https://devb.be/id/per-007755.
Karel Lambrechts was de vierde uit een gezin met negen kinderen. Hij volgde lager onderwijs in de gemeenteschool van zijn geboortedorp Rotselaar en doorliep vervolgens de humaniora in het Sint-Jozefscollege in Aarschot. Hoewel hij aanvankelijk lid was van zowel de Katholieke Arbeidersjeugd
Katholieke Arbeidersjeugd (KAJ) De Katholieke Arbeidersjeugd (KAJ) was een jongerenvereniging van de christelijke arbeidersbeweging en tegelijk een gespecialiseerde Katholieke Actiebeweging, opgericht in 1924 door de pr... Lees meer (KAJ) als het Algemeen Katholiek Vlaamsch Studentenverbond
Algemeen Katholiek Vlaamsch Studentenverbond (AKVS) Het Algemeen Katholiek Vlaams Studentenverbond (1903-1935) was de organisatorische vormgeving van de katholieke Vlaamse studentenbeweging: een jeugdbeweging met plaatselijke bonden van ka... Lees meer (AKVS), koos hij vrij snel voor het Vlaams-nationalisme. Zo werkte hij onder andere mee aan een blad van die politieke strekking uit zijn geboortestreek. Nadat hij het middelbaar onderwijs had beëindigd, trad Lambrechts in dienst bij de Boerenbond
Belgische Boerenbond (BB) De Boerenbond is een beroepsorganisatie van en voor landbouwers die tot ver in de 20ste eeuw sterke banden had met de Kerk en de katholieke partij, zich van meet af sterk engageerde in de... Lees meer , eerst als bediende op de centrale studiedienst in Leuven en later bij de vestiging van deze organisatie in Aalst.
Vlaams Nationaal Syndicaat
In deze stad werd hij door Ernest van den Berghe
Van den Berghe, Ernest (1897-1995) Ernest van den Berghe (1897-1995) speelde een belangrijke rol in het Aalsterse Vlaams-nationalisme en trad op als nationaal algemeen secretaris van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV).... Lees meer aangezocht om in loondienst de syndicale en mutualiteitswerking van de Vlaams-nationalisten in de regio Aalst uit te bouwen. Vanaf 1929 werkte Lambrechts als vrijgestelde voor het dat jaar gestarte Vlaamsch Nationaal Vakverbond Vlaamsch Nationaal Vakverbond Lees meer , dat enkele jaren later transformeerde tot het Vlaamsch Nationaal Syndicaat
Vlaamsch Nationaal Syndicaat (VNS) Het Vlaamsch Nationaal Syndicaat (1933-1941) was een Vlaams-nationalistische vakbond die deel uitmaakte van de Vlaams-nationalistische partij het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). Lees meer (VNS). Aanvankelijk was hij verantwoordelijk voor de regio Brussel en nadien voor heel Brabant en Limburg. Eind 1933 promoveerde Lambrechts tot voorzitter van het VNS.
Zijn poging om - samen met Marcel de Ridder De Ridder, Marcel Marcel de Ridder (1902-1986) was actief bij de Frontpartij en zorgde in 1929 voor de fusie van de Vlaams-nationale vakbonden. Hij werd schepen voor het VNV te Aalst en verkozen in de prov... Lees meer en Jozef Devroe Devroe, Jozef Jozef Devroe (1905-1976) werd in 1936 en 1939 in het arrondissement Brugge tot volksvertegenwoordiger gekozen. Vanaf november 1941 was hij oorlogsburgemeester van Groot-Brugge. Tussen 196... Lees meer - met het VNS een zekere onafhankelijkheid te behouden ten opzichte van het in 1933 opgerichte Vlaamsch Nationaal Verbond Nationaal Vlaamsch Verbond (NVV) Het Nationaal Vlaamsch Verbond was een vereniging waarin vrijzinnige en katholieke flaminganten van 1891 tot 1914 samenwerkten. Lees meer (VNV) mislukte. Met name door het verzet van zowel VNV-leider Staf de Clercq
De Clercq, Staf Staf de Clercq (1884-1942) was een Vlaams-nationalistische politicus, die zijn politieke carrière begon als kamerlid voor de Frontpartij. Hij staat vooral bekend als stichter en eerste l... Lees meer als van de meeste regionale VNS-bestuurders. Lambrechts’ demarche kaderde in het bredere verband van de aarzelingen van de meestal uit het daensisme
Daensistische beweging Daensistische beweging is de verzamelnaam voor een geheel van feiten, opvattingen, organisaties, personen en strijdmiddelen die tijdens de late 19de en de vroege 20ste eeuw een onderdeel... Lees meer afkomstige, eerder gematigde Aalsterse Vlaams-nationalisten om toe te treden tot het autoritaire en fascistisch georganiseerde VNV. Van 1933 tot 1941 was hij ondervoorzitter van de door De Ridder geleide Vlaams-nationalistische werklozenkas Ik Dien.
Vlaamsch Nationaal Verbond
Nadat het VNS was opgeslorpt door en geïntegreerd in het VNV, kandideerden de drie voormalige ‘opposanten’ voor deze partij bij verkiezingen. Zo werd Lambrechts in 1936 verkozen tot VNV-Kamerlid voor het arrondissement Brussel, als tweede op de lijst na De Clercq. Dat mandaat zou hij behouden tot 1944. In 1938 werd hij verkozen als gemeenteraadslid in Vilvoorde. Als politicus hield Lambrechts zich - in het verlengde van zijn syndicale activiteiten - vooral bezig met sociale thema’s. Van 1936 tot mei 1943 fungeerde hij, ter vervanging van partijleider De Clercq, als waarnemend arrondissementsleider van het VNV in Brussel en omgeving. Van bij de stichting, in 1935, was hij beheerder van de door Ernest van den Berghe geleide uitgeverij Dietschland Dietschland Lees meer .
Inmiddels had Lambrechts in 1936 mee (Vlaamsche) Arbeidsorde
Vlaamsche Arbeidsorde Vlaamsche Arbeidsorde (1936-1941) werd opgericht onder de leiding van Victor Leemans als een corporatistische organisatie die in theorie de rexistische vakbonden en het Vlaamsch Nationaal... Lees meer opgericht en promoveerde hij in de zomer van 1940 tot voorzitter van deze corporatistische (vakbonds)organisatie van het VNV, waarbij kortstondig ook Rex
Rex Rex was een Belgische politieke partij (1935-1940) en een collaboratiebeweging in Franstalig België (1940-1944). Lees meer betrokken was. Dat gebeurde nadat zijn voorganger in die functie, Victor Leemans
Leemans, Victor Victor Leemans (1901-1971) was een politiek en sociaaleconomisch theoreticus, die het gedachtegoed van de revolutie van rechts introduceerde in de Vlaamse beweging. Tijdens de Tweede Were... Lees meer , in juli van dat jaar adjunct was geworden bij het Commissariaat voor ’s Lands Wederopbouw en een maand later secretaris-generaal voor Economische Zaken.
Unie van Hand- en Geestesarbeiders
Kort na de bezetting van België door nazi-Duitsland eind mei 1940 probeerde Arbeidsorde om het monopolie van de vakbondsbedrijvigheid in Vlaanderen naar zich toe te halen, maar dat werd verhinderd door de Duitsers. Toen de militaire bezettingsoverheid de oprichting van de Unie van Hand- en Geestesarbeiders
Unie van Hand- en Geestesarbeiders (UHGA) De Unie van Hand- en Geestesarbeiders (UHGA) was in 1940-1944 een door de bezetter gedomineerde eenheidsvakbond. De UHGA werd de enige erkende syndicale organisatie, maar draaide uit op e... Lees meer (UHGA) oplegde, werd Lambrechts samen met Marcel de Ridder namens Arbeidsorde op 22 november van dat jaar opgenomen in het leidinggevende Comité van Acht van deze eenheidsvakbond.
In juni 1941, nadat hij ontslag had genomen uit Arbeidsorde en de UHGA, vertrok Lambrechts op vraag van het VNV naar Berlijn om er in te staan voor de sociale begeleiding van de daar werkzame Belgische arbeiders. Hij kwam er terecht in de opbodpolitiek tussen het VNV en de door de SS gesteunde Groot-Germaanse Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap
Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap (DeVlag) De Duitsch-Vlaamsche Arbeidersgemeenschap (DeVlag) (1935-1945) was vóór de Tweede Wereldoorlog een organisatie van Vlaamse en Duitse studenten. Tijdens de oorlog ontpopte de DeVlag zich ... Lees meer (DeVlag). In november 1941 werd Lambrechts ontslagen en gevangengezet. Later werd hij uitgewezen en werd hem een inreisverbod voor Duitsland opgelegd. Terug in België schreef Lambrechts een rapport over de systematische anti-VNV-campagne in Duitsland.
Op 21 februari 1942 werd Lambrechts aangesteld tot algemeen propagandaleider van het VNV, als opvolger van zijn aan het Oostfront
Oostfronters Het begrip oostfronters duidt in de context van de geschiedenis van de Vlaamse beweging op Vlamingen die als vrijwilliger aan de zijde van Duitsland vochten tegen het Sovjetrussische Rod... Lees meer gesneuvelde generatiegenoot Reimond Tollenaere
Tollenaere, Reimond Reimond Tollenaere (1909-1942) was een Vlaams-nationalistisch studentenleider in Gent en politicus in het VNV. Hij was parlementair (1936-1942) en propagandaleider. Hij stuurde het VNV in... Lees meer . De keuze voor Lambrechts was een uitdaging aan het adres van de DeVlag en de SS. Lambrechts werd vanuit deze functie opgenomen in de raad van leiding van het VNV. Hij bouwde de propaganda- en informatiedienst van het VNV sterk uit, werd een van de dichtste medewerkers van de nieuwe VNV-leider Hendrik Elias
Elias, Hendrik Hendrik Elias (1902-1973) was een historicus en Vlaams-nationalistisch politicus die als leider van het Vlaamsch Nationaal Verbond collaboreerde met de Duitse bezetter tijdens de Tweede W... Lees meer en stippelde mee de politiek van de partij uit. Hij publiceerde in collaboratiebladen van het VNV als Volk en Staat
Volk en Staat Volk en staat (15 november 1936 - 3 september 1944) was een Vlaams-nationalistisch dagblad en orgaan van het Vlaamsch Nationaal Verbond. Het blad verscheen als opvolger van De Schelde (1... Lees meer en De Nationaal-Socialist
De Nationaal-Socialist De Nationaal-Socialist (1941-1944) was het weekblad van de collaborerende Eenheidsbeweging-VNV. Lees meer .
Na de Tweede Wereldoorlog
Begin september 1944 vluchtte Lambrechts samen met onder anderen Elias via Nederland naar Duitsland. Kort vóór de totale ineenstorting van nazi-Duitsland keerde hij eind april 1945 terug naar België. Hij werd beschuldigd van collaboratie
Collaboratie Collaboratie verwijst naar de samenwerking met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, in casu van het Vlaams-nationalisme en een deel van de Vlaamse beweging. Lees meer en opgesloten in de gevangenis van Sint-Gillis-Brussel. Een proces, waarbij hij werd verdedigd door Frans van der Elst
Van der Elst, Frans Frans van der Elst (1920-1997) was repressieadvocaat, medestichter van de Volksunie en voor die partij twintig jaar voorzitter (1955-1975) en bijna dertig jaar parlementslid (1958-1985).... Lees meer , leidde eind 1949 tot een veroordeling tot 18 jaar opsluiting en een geldboete. Op 16 februari 1951 kwam Lambrechts, na een verblijf in de strafinrichting van Merksplas en het interneringscentrum van Sint-Kruis-Brugge, vrij.
De volgende jaren ontwikkelde hij zich tot een succesvolle zakenman. Lambrechts was bestuurder van Broederband
Broederband Broederband was een losse federatie van vriendenkringen van oud-collaborateurs, hoofdzakelijk oud-leden van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV), die in aanraking waren gekomen met de rep... Lees meer en steunde de Volksunie
Volksunie (VU) Tussen 1954 en 2001 bepaalde de Volksunie (VU) als Vlaams-nationalistische partij mee de politieke evolutie in België, van unitaire staat tot federaal koninkrijk. Ze groeide uit tot de tw... Lees meer financieel. Samen met Luc Matthys Matthys, Luc Luc Matthys (1902-1977) was een Vlaams-nationalistische politicus, schepen van Deinze en ondervoorzitter van de Oost-Vlaamse Provincieraad. Lees meer , Gaston Stuyck Stuyck, Gaston Gaston Stuyck (1913-1985) was privésecretaris van de VNV-leiders Staf de Clercq en Hendrik Elias. Tijdens de bezetting was hij voorzitter van de VNV-organisatie Volk en Kunst en VNV-leid... Lees meer , Frans Strubbe Strubbe, Frans Frans Strubbe (1895-1994) was een advocaat en industrieel, die een prominente rol speelde in het Vlaams-nationalistische studentenleven. In de jaren 1930 bouwde hij het VNV uit in Kortri... Lees meer en de hem goed bekende Ernest van den Berghe (pre)financierde hij in belangrijke mate de twee vierdelige publicaties die historicus en voormalig VNV-leider Hendrik Elias
Elias, Hendrik Hendrik Elias (1902-1973) was een historicus en Vlaams-nationalistisch politicus die als leider van het Vlaamsch Nationaal Verbond collaboreerde met de Duitse bezetter tijdens de Tweede W... Lees meer in de jaren 1960 uitbracht, Geschiedenis van de Vlaamse gedachte, 1780-1914 (1963-1965) en Vijfentwintig jaar Vlaamse beweging, 1914-1939 (1969).
In de vroege jaren 1980 correspondeerde Lambrechts met Maurice de Wilde
De Wilde, Maurice Maurice de Wilde (1923-1998) was een onderzoeksjournalist van de Vlaamse openbare Radio en Televisie (VRT). Hij werd herhaaldelijk bekroond voor zijn reportages, waarvan er enkele belangr... Lees meer over diens televisieprogramma’s betreffende de Tweede Wereldoorlog en sprak hij in dat kader ook enkele keren met deze journalist.
Archief
– ADVN | archief voor nationale bewegingen: Archief Karel Lambrechts [AC 915]
Literatuur
— Karel Lambrechts, oud-volksvertegenwoordiger en algemeen propagandaleider, in: Het Volk, 9 november 1949.
— K. Leeman, Het Vlaamsch Nationaal Syndicaat en de Vlaamsche Arbeidsorde tot 1940, onuitgegeven licentiaatsverhandeling Universiteit Gent, 1981.
— W. Steenhaut, De Unie van Hand- en Geestesarbeiders. Een onderzoek naar het optreden van de vakbonden in de bezettingsjaren (1940-1944), onuitgegeven doctoraatsverhandeling Universiteit Gent, 1983.
— Br. de Wever, Greep naar de macht. Vlaams-nationalisme en Nieuwe Orde. Het VNV 1933-1945, 1994.
— M. van de Perre, Redt & Helpt U Zelven & Elkander of hoe de daensistische beweging de sociale problemen bestreed, 1997.
— S. Gyselinck, Karel Lambrechts, 28 juli 2006, geraadpleegd op 12 april 2026, op: https://www.odis.be/hercules/toonPERS.php?taalcode=nl&id=7538
Nico Van Campenhout (2026), Bruno De Wever (2024). Lambrechts, Karel. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2026. https://devb.be/id/per-007755.