Lambreghts, Maurits

Persoon
Winne Gobyn en Nick Majchrowicz (2026, herwerking), Bruno De Wever (1998)

Advocaat Maurits Lambreghts (1896-1942) maakte deel uit van het bestuur van de Antwerpse Frontpartij en lag vervolgens mee aan de basis van de Antwerpse VNV-afdeling. Later speelde hij een rol binnen het Verdinaso.

Pseudoniem
ML
Geboorte
Vorst Antwerpen, 14 juni 1896
Overlijden
Antwerpen (stad), 24 april 1942
Suggestie
Citeren
Leestijd: 4 minuten

Maurits Lambreghts was de oudste zoon van advocaat en katholiek-flamingantische politicus Seraf Lambreghts Lambreghts, Seraf Lambreghts, Seraf De katholieke flamingant Seraf Lambreghts (1867-1912) was burgemeester van Vorst-Kempen. Voor de Vrije Katholieke Vlamingen was hij in 1906 kandidaat bij de parlementsverkiezingen. ... Lees meer .

Tijdens de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer was Lambreghts leerling aan de Antwerpse Academie voor Schone Kunsten, waar hij onder meer les volgde bij de activistisch Activisme Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer georiënteerde kunstschilder Hendrik Luyten Luyten, Hendrik Luyten, Hendrik De kunstschilder Hendrik Luyten (1859-1945) was de maker van ‘Het Gulden Doek van Vlaanderen’, een geschilderd groepsportret dat een overzicht van de geschiedenis van de Vlaamse beweging... Lees meer . In 1916 debuteerde hij als cartoonist in het naar het activisme overhellende weekblad Vlaamsch Leven Vlaamsch Leven Vlaamsch Leven Vlaamsch Leven was een "Zelfstandig Vlaamsch-Geïllustreerd Weekblad". Het verscheen in Brussel van 3 oktober 1915 tot 20 oktober 1918. Lees meer .

Van Vlaamsgezinde avant-gardist tot advocaat

Na de oorlog studeerde Lambreghts rechten aan de Katholieke Universiteit Leuven Hoger onderwijs in Leuven Hoger onderwijs in Leuven De Franstalige Katholieke Universiteit Leuven werd vanaf 1910 geleidelijk vernederlandst. De strijd voor ‘Leuven Vlaams’ leidde in 1968 tot een splitsing, het ontstaan van twee autonome L... Lees meer . Hij was actief binnen Met Tijd en Vlijt Met Tijd en Vlijt Met Tijd en Vlijt Met Tijd en Vlijt was een Vlaamsgezind Studentengenootschap dat in 1836 aan de Leuvense universiteit werd opgericht en bleef bestaan tot na de Tweede Wereldoorlog. Het speelde tot 1875 e... Lees meer en trad toe tot de redactie van Ons Leven Ons Leven Ons Leven Ons Leven (1888) is een Leuvens studententijdschrift en het blad van het Katholiek Vlaams Hoogstudentenverbond (KVHV). Lees meer . In het eerder behoudsgezinde Leuvense universitaire milieu ontpopte Lambreghts zich tot een uitgesproken pleitbezorger van de Vlaamsgezinde avant‑gardekunst, met onder meer spreekbeurten over moderne schilderkunst Kunst Lees meer in Vlaanderen en dynamisme in de Vlaamse literatuur Literatuur Literatuur De literatuur heeft een cruciale rol gespeeld in het ontstaan van de Vlaamse ontvoogdingsstrijd en ook in de daaropvolgende fasen van de Vlaamse natiewording zijn schrijvers vaak richting... Lees meer . Gedurende enkele jaren stond hij in voor de illustraties van Ons Leven, waar hij het genre van de expressionistische linosnede introduceerde. Ook in verschillende nummers van Levenum Nostrum verschenen illustraties van zijn hand.

In deze periode publiceerde Lambreghts enkele bundels met grafisch werk. De reeks Tien Lino’s werd in 1921 uitgegeven door het avant‑gardetijdschrift Het Overzicht Het Overzicht Het Overzicht Lees meer . Samen met kunstenaar Victor Delhez bracht hij in 1922 de bundel Tien Vlaamsche Koppen uit, met onder meer portretten van Cyriel Verschaeve Verschaeve, Cyriel Verschaeve, Cyriel Cyriel Verschaeve (1874-1949) was een West-Vlaamse priester, literair auteur, kunstbeschouwer en publicist, die bekend werd als icoon van de Frontbeweging en het opkomende Vlaams-national... Lees meer , Stijn Streuvels Lateur, Frank (pseudoniem Stijn Streuvels) Lateur, Frank (pseudoniem Stijn Streuvels) Frank Lateur (1871-1969), beter bekend onder zijn pseudoniem Stijn Streuvels, was een toonaangevende Vlaamse schrijver, die ondanks zijn individualistische ingesteldheid geregeld Vlaamsge... Lees meer en Guido Gezelle Gezelle, Guido Gezelle, Guido Guido Gezelle (1830-1899) was een Vlaamse priester die de Vlaamse volkstaal verdedigde binnen het algemeen Nederlands. Hij verwierf grote bekendheid als lyrisch dichter van religieuze nat... Lees meer . In datzelfde jaar was Lambreghts ook betrokken bij het pas opgerichte satirische blad Pallieter Pallieter Pallieter Pallieter (2 april 1922 – 17 juni 1928) was een satirisch en polemisch weekblad van radicaal Vlaams-nationalistische signatuur. Lees meer , waarvoor hij een omslag en meerdere cartoons tekende.

In 1922 trad Lambreghts in het huwelijk met onderwijzeres Helene Mendiaux (1897-), dochter van schrijfster Helene Coremans (‘Ellen Corr’) en kleindochter van Edward Coremans Coremans, Edward (1835-1910) Coremans, Edward (1835-1910) Edward Coremans (1835 – 1910) was een Antwerpse advocaat en politicus van de Meetingpartij. Hij was de politieke vader van de eerste taalwetten. Van 1872 tot 1900 gold hij als de politiek... Lees meer . Het koppel vestigde zich in Antwerpen, waar Lambreghts zijn kunstenaarschap achter zich liet en zich toelegde op de uitbouw van zijn praktijk als advocaat. In 1931 veroorzaakte hij een taalincident toen hij voor het hof van beroep in Brussel probeerde te pleiten in het Nederlands.

Politiek engagement

Lambreghts was actief binnen de Frontpartij Het Vlaamsche Front (Frontpartij) Het Vlaamsche Front (Frontpartij) Het Vlaamsche Front was een Vlaams-nationalistische partij, die werd opgericht in 1919 en ook bekend stond onder de couranter gebruikte officieuze benaming Frontpartij. Gesticht als een ... Lees meer en maakte deel uit van het Antwerpse bestuur. Bij de stichting van het Vlaamsch Nationaal Verbond Vlaamsch Nationaal Vakverbond Lees meer (VNV) in oktober 1933 behoorde hij tot de eerste bestuursleden van de Frontpartij die tot de nieuwe partij toetraden. Op 29 november 1933 richtte hij samen met Frans Wildiers Wildiers, Frans Frans Wildiers (1905-1986) was een advocaat, redacteur en Vlaams-nationalistisch politicus. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij gouverneur van de provincie Antwerpen. Na de oorlog was ... Lees meer de Antwerpse VNV-afdeling op. Enkele weken later startte hij met de uitgave van De Strijd, het weekblad van het Antwerpse VNV dat onmiddellijk opviel door zijn antisemitische Antisemitisme Antisemitisme Lees meer opstelling. 

In maart 1934 werd Lambreghts door VNV-leider Staf de Clercq De Clercq, Staf De Clercq, Staf Staf de Clercq (1884-1942) was een Vlaams-nationalistische politicus, die zijn politieke carrière begon als kamerlid voor de Frontpartij. Hij staat vooral bekend als stichter en eerste l... Lees meer aangesteld als arrondissementsleider en waarnemend gouwleider voor Antwerpen. Niet veel later richtte zijn echtgenote de Antwerpse afdeling van het Vlaamsch Nationaal Vrouwenverbond Vlaamsch Nationaal Vrouwenverbond (VNVV) Vlaamsch Nationaal Vrouwenverbond (VNVV) Het Vlaamsch Nationaal Vrouwenverbond (1930-1944) was een Vlaams-nationalistische vrouwenorganisatie die in 1934 deel werd van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). Lees meer (VNVV) op. Toen de partijleiding in 1936 besliste om Hendrik Borginon Borginon, Hendrik Borginon, Hendrik Hendrik Borginon (1890-1985) was lid van de leiding van de Frontbeweging en Vlaams-nationalistisch politicus in de Frontpartij en het Vlaamsch Nationaal Verbond. Tijdens de bezetting fung... Lees meer de kop van de Antwerpse Kamerlijst te geven om een samenwerking met de Frontpartij mogelijk te maken, namen Lambreghts en zijn vrouw uit protest ontslag uit hun partijfuncties en ontketende ze een hetze tegen Borginon. Na de verkiezingen werden ze geschrapt als VNV-leden.

Van het Verdinaso naar de NSVAP

Lambreghts trad daarop toe tot het Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) Het Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) (1931-1941) was een fascistisch geïnspireerde beweging onder leiding van Joris van Severen, die een staats- en maatschappijherv... Lees meer (Verdinaso), waar hij zich manifesteerde als een actief spreker en publicist. Hij schreef occasioneel in Hier Dinaso! Hier Dinaso! Hier Dinaso! Lees meer en richtte zich daarbij vooral op het economisch Economie Economie Dit artikel gaat over de relatie tussen economie en Vlaamse beweging. Daarmee beoogt deze tekst geen economische geschiedenis te schetsen van wat we vandaag Vlaanderen noemen. Integendee... Lees meer onderbouwen van het Dietse staatsproject. Lambreghts zette geografische en geologische argumenten in om zijn organische wereldbeeld (waarbij volk en taal als een natuurlijk product van de ‘eigen’ streek gelden) te verzoenen met een uitgesproken imperialistische agenda: het streven naar een Diets imperium ‘waar de zon nooit ondergaat’. Hij werkte zijn ideeën verder uit in De Industrialisatie der Kempen en de Hereeniging der Nederlanden ( Lannoo Lannoo Lannoo Uitgeverij Lannoo werd in 1909 in Tielt opgericht. Aanvankelijk was er inhoudelijk een christelijk en Vlaams profiel met een prominente plek voor het werk van Stijn Streuvels. Later kreeg... Lees meer , 1937) en Antwerpen-Rotterdam (1938), twee werken die in de Dinaso-pers ruime aandacht kregen. In 1938 werd Lambreghts benoemd tot gouwcommissaris en vervolgens gouwleider van de Antwerpse afdeling van het Verbond van Dinaso Corporaties Verbond van Dinaso Corporaties (VDC) Verbond van Dinaso Corporaties (VDC) Het Verbond van Dinaso Corporaties (VDC) was een corporatieve deelorganisatie van het Verdinaso, opgericht in 1934. Lees meer (VDC).

In deze periode bleef Lambreghts zich in diverse toespraken radicaal antisemitisch opstellen. Het culminatiepunt volgde in 1939 binnen de Vlaamsche Conferentie der Balie Vlaamse Conferenties der Balie Vlaamse Conferenties der Balie De Vlaamse Conferenties der Balie waren vrije advocatenverenigingen die werden opgericht in de tweede helft van de 19de eeuw met het oog op de vernederlandsing van het gerecht in Vlaander... Lees meer , toen een door hem neergelegde motie werd aanvaard die de uitsluiting van Joodse advocaten bezegelde.

Kort na de start van de Duitse bezetting was Lambreghts betrokken bij een door de advocaat Jozef Stryckers Stryckers, Jozef De advocaat Jozef Stryckers (1892-1970) was actief in het partijpolitieke Vlaams-nationalistisme in Antwerpen en speelde een rol in de Vlaamsche Conferentie der Balie. Begin 1940 richtte... Lees meer en Andries van Rompaey Van Rompaey, Andries Dries van Rompaey (1897-1964) speelde tussen 1920 en 1922 een prominente rol in de geradicaliseerde Leuvense studentenbeweging. Nadien was hij actief in de Kristene Vlaamsche Volkspartij... Lees meer geleid initiatief ter ondersteuning van gezinnen van weggevoerden met de zogenaamde spooktreinen Spooktreinen Spooktreinen Het begrip Spooktreinen verwijst naar de wegvoering van 2000 tot 3000 verdachten door de Belgische staatsveiligheid in mei 1940. De verdachten, waaronder een aantal prominente Vlaams-nat... Lees meer . Lambreghts sloot zich vervolgens aan bij de Nationaal-Socialistische Vlaamsche Arbeiderspartij Nationaal-Socialistische Vlaamsche Arbeiderspartij (NSVAP) Nationaal-Socialistische Vlaamsche Arbeiderspartij (NSVAP) De Nationaal-Socialistische Vlaamsche Arbeiderspartij was een kleine nationaalsocialistische partij te Antwerpen. Midden 1940 werd de partij opgenomen in de Algemeene SS-Vlaanderen. ... Lees meer (NSVAP) en gaf op 27 oktober een uitgesproken nationaalsocialistische redevoering, die eveneens als brochure werd uitgegeven onder de titel Thans slaat het uur!.

Maurits Lambreghts overleed in april 1942 onverwachts op 45-jarige leeftijd na een medische ingreep.

Archief

– Universiteitsarchief KULeuven: Archief Maurits Lambreghts [BE/212934/AMVS/LAMBREGHTS]

– ADVN | archief voor nationale bewegingen: Archief Maurits Lambreghts [AC 322]

Werken

– Artikelen in onder meer: Ons Leven, De Strijd en Hier Dinaso!
– Dagboek, 10 oktober 1931, banket, [ca.1931].
– De Industrialisatie der Kempen en de Hereeniging der Nederlanden, 1937.
– Antwerpen-Rotterdam, 1938.
– De Economische Gebondenheid der Nederlanden, 1939.
– Thans slaat het uur!, 1940.

Literatuur

– B. de Wever, Greep naar de macht. Vlaams-nationalisme en Nieuwe Orde. Het VNV 1933-1945, 1994.
– L. Saerens, Vreemdelingen in een wereldstad: een geschiedenis van Antwerpen en zijn Joodse bevolking (1880-1944), 2000.
– B. de Wever, De Vlaamse beweging en de Antwerpse joden (1880-1944), in: Wetenschappelijke Tijdingen, jg. 60, 2001, nr. 2, pp. 114-123.

Suggestie
Citeren

1973: Frans van der Elst (pdf)

1998: Bruno De Wever (pdf)

2026: Winne Gobyn en Nick Majchrowicz

Databanken

Inhoudstafel