Lijst Dedecker (LDD)

Voorgeschiedenis en oprichting

Eind 2006 moest Jean-Marie Dedecker Dedecker, Jean-Marie Jean-Marie Dedecker (1952) is een rechts-liberaal politicus, die actief was voor achtereenvolgens VLD en Lijst Dedecker. Sinds 2019 komt Dedecker als onafhankelijke op voor N-VA. Lees meer eerst VLD Vlaamse Liberalen en Democraten (Open Vld) Lees meer verlaten vanwege zijn dissidente houding en vervolgens N-VA Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) De N-VA is op electoraal vlak de meest succesvolle Vlaams-nationalistische partij ooit en slaagde er ook in om de grootste Belgische partij te worden. Ze zit bijna 20 jaar in de Vlaamse R... Lees meer (nog voor hij er echt begonnen was), toen CD&V Christen Democratisch & Vlaams (CD&V) Lees meer het zogenoemde Valentijnskartel dreigde op te blazen. Meteen na zijn ontslag bij VLD sprak Dedecker al van een eigen partij en eind november 2006 richtte hij de vzw Cassandra op. Met deze denktank als vertrekpunt wilde Dedecker een politiek project uit de grond stampen dat ijverde voor ‘een beperkte, maar weerbare overheid, een sterke economie Economie Dit artikel gaat over de relatie tussen economie en Vlaamse beweging. Daarmee beoogt deze tekst geen economische geschiedenis te schetsen van wat we vandaag Vlaanderen noemen. Integendee... Lees meer met de grootst mogelijke mate aan economische vrijheid, echte democratische vertegenwoordiging van de Vlamingen in de diverse bestuursniveaus’. Dedecker werd voorzitter, Alain Boone penningmeester en politiek secretaris en Jan van Brussel secretaris en ondervoorzitter.

In januari 2007 presenteerde hij zijn eigen partij: Lijst Dedecker (LDD). Onder het motto Gezond Verstand ijverde LDD onder andere voor confederalisme (zie Federalisme Federalisme Sinds het begin van de 20ste eeuw behoort federalisme tot het programma van eerst de Waalse en vervolgens ook de Vlaamse beweging. Vanaf 1970 is de transformatie van België van unitaire t... Lees meer ), een eigen Vlaamse fiscaliteit, een hervorming van de belastingen en een performante en efficiënte overheid.

Om deel te mogen nemen aan de federale verkiezingen moest LDD gesteund worden door twee senatoren én drie kamerleden. Dedecker verkreeg deze steun van Vlaams Belang, alsook van Jacinta de Roeck, gecoöpteerd senator voor sp.a Vooruit Lees meer . Paul Vanhie (VLD, ex-burgemeester Ledegem), Oscar Deprez (VLD, schepen in Ichtegem) en Boudewijn Bouckaert (zelf vertrokken bij VLD én N-VA) stapten al snel over naar de partij van Dedecker.

De federale verkiezingen van 2007

De oprichting van LDD zorgde voor een kleine crisis bij Vlaams Belang Vlaams Blok / Vlaams Belang (VB) Vlaams Belang is een radicaal-rechtse Vlaams-nationalistische partij, die in 1978 ontstond onder de naam ‘Vlaams Blok’, als verkiezingskartel van de Vlaamse Volkspartij en de Vlaams Natio... Lees meer (VB). Tot ongenoegen van voorzitter Frank Vanhecke Vanhecke, Frank Frank Vanhecke (1959) was als rechterhand van stichter Karel Dillen van 1996 tot 2004 partijvoorzitter van het Vlaams Blok en vervolgens ook van 2004 tot 2008 van de erfopvolger het Vlaam... Lees meer wilde Jurgen Verstrepen met een aantal dissidente VB-, LDD-, VLOTT- en VLD-leden een aparte lijst vormen in Antwerpen. Later zouden Verstrepen en Monique Moens (eveneens lid van Vlaams Belang) zich aansluiten bij LDD. Bij enkele kopstukken zoals Gerolf Annemans Annemans, Gerolf Gerolf Annemans (1958) is een advocaat en de langst dienende volksvertegenwoordiger van het Vlaams Blok (sinds 2004: Vlaams Belang). Van 2012 tot 2014 was hij voorzitter van de partij. ... Lees meer leefde dan weer het idee om met LDD de lijst ‘Forza Flandria’ te vormen en samen naar de federale verkiezingen van 2007 te trekken. Dedecker werd daarbij de eerste plaats op de senaatslijst beloofd, wat hijzelf later echter ontkende. Door interne onenigheid bij Vlaams Belang kwam het niet zover. Ook Dedecker zelf hield de boot af.

Het programma waarmee LDD aan de verkiezingen deelnam, had als voornaamste punten een confederaal België met Brussel Brussel In de geschiedenis van de Vlaamse beweging speelde Brussel een unieke rol vanwege haar hoofdstedelijke functies, economische aantrekkingskracht en als symbool van verfransing, die zich v... Lees meer als hoofdstad van Vlaanderen, een vlaktaks van 19%, de afschaffing van de onroerende voorheffing (voor de eerste vijf jaar) op een eerste woning en doorgedreven besparingen op de overheid met als doel het overheidsbeslag terug te brengen onder 40%. Bij de stembusgang van 10 juni 2007 behaalde LDD verrassend 6,4% van de stemmen in Vlaanderen, wat resulteerde in 5 zetels in de Kamer en 1 in de Senaat. In West-Vlaanderen West-Vlaanderen Lees meer haalde de partij ruim 10%.

Volgens onder anderen politicoloog Teun Pauwels schuilt de verklaring voor dit onverwachte electorale succes in het populistische Populisme Het concept ‘populisme’ verwijst naar de discursieve strategie die uitgaat van een ‘volks’ verweer tegen een politieke, economische of culturele elite. In de geschiedenis van de Vlaamse b... Lees meer discours van LDD. Door zich te profileren als een anti-establishmentpartij trok ze kiezers aan die het vertrouwen in de traditionele partijen verloren hadden. Als nieuwe rechtse partij vulde LDD bovendien een hiaat tussen enerzijds de centrumpartijen Open VLD, CD&V en NV-A en anderzijds het rechts-radicale Rechts-radicalisme De rechts-radicale traditie begon toen het Vlaams-nationalisme in het interbellum koos voor Nieuwe Orde en collaboratie. Na de oorlog evolueerde radicaal-rechts in Vlaanderen van nostalgi... Lees meer Vlaams Belang.

De Vlaamse en Europese verkiezingen van 2009

Na de verkiezingen van juni 2007 volgde een lange en moeizame federale regeringsvorming, waarbij de onderhandelingen keer op keer stukliepen op de hervorming van kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde. Het was in deze context van opeenvolgende regeringscrises dat Dedecker en zijn partij aan populariteit wonnen. In de aanloop naar de regionale en Europese verkiezingen van 2009 werd LDD gepeild op 16% van de stemmen en de partij gold op een gegeven moment als de derde grootste van Vlaanderen – na Open VLD en CD&V. Volgens de verkiezingsbarometer van RTL en La Libre Belgique La Libre Belgique La Libre Belgique ontstond in 1884 als een strijdbaar katholiek dagblad en verscheen tot 18 november 1918 onder de titel Le Patriote. Tijdens beide wereldoorlogen gold het blad als de bel... Lees meer van oktober én december 2008 was Dedecker veruit de populairste politicus in België.

In de maanden voor de verkiezingen van juni 2009 kwam Dedecker echter in een schandaalsfeer terecht, in het bijzonder toen aan het licht kwam dat de oud-VLD’er vijf maanden lang een privédetective had ingehuurd om onderzoek te voeren naar minister van Buitenlandse Zaken Karel de Gucht. Uit ongenoegen over de hele affaire stapten verschillende leden uit de partij (en keerden in de meeste gevallen terug naar Open VLD).

De negatieve media-aandacht deed LDD allicht geen goed: bij de regionale verkiezingen van juni 2009 behaalde de partij 7,62 % van alle stemmen, goed voor acht zetels in het Vlaams Parlement Vlaams Parlement Het Vlaams Parlement is de parlementaire vergadering van de Vlaamse deelstaat in het federale België. Zijn geschiedenis kent drie grote fasen: de periode van de Cultuurraad voor de Neder... Lees meer , waarmee ze ver onder de verhoopte 10% bleef. Het teleurstellende resultaat had ook te maken met de electorale opmars van de N-VA, die 13,06% van de stemmen haalde. Wel bleef LDD in West-Vlaanderen de derde populairste partij. In Oostende haalde ze zelfs 17% van de stemmen en moest ze alleen SP.A voor zich dulden. Dedecker kreeg 54.921 voorkeurstemmen (de zevende plaats), maar bleef in de Kamer. Aangezien Dedecker ook Europees verkozen werd (met 149.768 voorkeurstemmen), zetelde Derk-Jan Eppink in zijn plaats in het Europees Parlement.

Om met het oog op de volgende verkiezingen de verankering van de partij in de rest van Vlaanderen te vergroten, werden presentatrice Anne de Baetzelier en ex-VLD-politicus en oud-burgemeester van Linter Stef Goris aangesteld als ondervoorzitters. Ondanks het tegenvallende verkiezingsresultaat en de perikelen buiten én binnen de partij bleef Dedeckers positie binnen LDD intussen nagenoeg onaantastbaar: toen er zich in maart 2010 drie tegenkandidaten aanboden voor het voorzitterschap (Stef Goris, Lieve van Emmen en Chris Dobbelaere) en Dobbelaere protest aantekende tegen zijn dominante rol in de partij, werd Dedecker met meer dan 80% van de stemmen herkozen.

De Kamerverkiezingen van 13 juni 2010 en naamswijziging

Toen eind april 2010 de regering Leterme Leterme, Yves Yves Leterme (1960) was christendemocratisch minister-president (2004-2007) van de Vlaamse Regering en eerste minister (2008-2011) van de federale regering. Hij ijverde voor confederalism... Lees meer II viel als gevolg van de crisis rond het dossier Brussel-Halle-Vilvoorde en er binnen de maand nieuwe federale verkiezingen werden aangekondigd, juichte Dedecker deze ontwikkelingen aanvankelijk toe. LDD had het echter moeilijk om de verkiezingslijsten te vullen en haalde slechts 3,7% van de stemmen. De partij verloor haar zetel in de Senaat en hield er in de Kamer slechts één over (voor Dedecker). Alleen in West-Vlaanderen presteerde de partij behoorlijk. Volgens onderzoek van het Leuvense Institute for Social and Political Opinion Research (ISPO) betaalde LDD net zoals overigens Vlaams Belang een prijs voor de stijgende populariteit van N-VA.

Als gevolg van de ontgoochelende verkiezingsuitslag stond Dedecker tijdelijk het voorzitterschap af aan Lode Vereeck. Onder impuls van laatstgenoemde voerde partij begin 2011 een naamsverandering door. LDD stond niet langer voor Lijst Dedecker, wel voor ‘Libertair, Direct en Democratisch’. Dedecker, die rond diezelfde tijd opnieuw voorzitter werd, kantte zich enkele maanden later tegen deze nieuwe partijnaam. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2012 presenteerde de partij zich niet langer onder de noemer LDD, maar trokken haar kandidaten met eigen lokale lijsten naar de kiezer. In 50 van de 306 gemeenten werd evenwel gekozen voor de oude naam Lijst Dedecker.

Van de gemeente- en provincieraadsverkiezingen van 2012 naar de federale en regionale verkiezingen van 2014   

Bij de gemeenteraadsverkiezingen haalde Dedecker (inmiddels verhuisd van Oostende naar Middelkerke) de meeste voorkeurstemmen (2331) in laatstgenoemde kustgemeente, maar bleef LDD steken op amper 25% van de stemmen, waardoor ze de tweede partij werd na Open VLD en in de oppositie belandde. Peter Reekmans Reekmans, Peter Politicus Peter Reekmans (1975) begon zijn politieke carrière bij de Vlaamse Liberalen en Democraten (VLD), maar stapte over naar Lijst Dedecker (LDD), waarvoor hij van 2009 tot 2014 als... Lees meer werd wél verkozen als burgemeester van Glabbeek met zijn Dorpspartij (in coalitie met sp.a), een functie die hij echter pas vanaf 2013 opnam, aangezien Reekmans verkoos om als Vlaams Parlementslid actief te blijven.

Na een nieuwe kortstondige flirt met N-VA trok Dedecker met LDD naar de federale verkiezingen van 2014. De kiesdrempel halen leek vooraf een brug te ver, waardoor de partij ervoor opteerde om alleen in West-Vlaanderen op te komen (zelfs met niet-West-Vlamingen als Boudewijn Bouckaert en Peter Reekmans). ‘Terugtrekken achter de IJzer’, noemde Dedecker het. Aan de regionale verkiezingen nam de partij niet langer deel.

In de aanloop naar de stembusgang kreeg LDD een nieuwe klap te verduren, toen met ondervoorzitter Ivan Sabbe en Vlaams parlementslid Lode Vereeck twee kopstukken de partij verlieten. Vereeck trok naar Open VLD, waar hij een eerste opvolgersplek voor de Kamer kreeg én als hoofd van de studiedienst werd aangesteld.

De partij haalde op 25 mei 2014 de kiesdrempel niet (3,5%). Dedecker moest de Kamer verlaten en kondigde aan dat hij zich voortaan meer op de gemeentepolitiek zou concentreren.

Comebackpogingen

In 2016 vatten Reekmans en Bouckaert het plan op om met LDD een nationale comeback te maken. Dedecker stelde zich echter terughoudend op, aangezien de volgende federale verkiezingen pas in 2019 en hij twijfelde aan de slaagkansen. De doorstart bleef uit en Dedecker kwam bij de verkiezingen van 2019 op als onafhankelijk lijstduwer voor N-VA.

In 2023 lanceerde Dedecker zelf samen met Reekmans het idee om met LDD op te komen bij de federale verkiezingen van 2024. Wederom was het echter de gewezen oprichter en voorzitter die het initiatief al even snel weer torpedeerde, door bekend te maken dat hij opnieuw als onafhankelijke op de lijst van N-VA zou staan en in West-Vlaanderen als lijsttrekker van laatstgenoemde partij zou fungeren.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2024 kwam er dan toch een comeback van LDD, zij het zonder Jean-Marie Dedecker én onder een andere naam. Zoon Dimitri Dedecker richtte in enkele gemeenten (Nieuwpoort, Kortrijk, …) de partij Gezond Verstand op. In Nieuwpoort haalde de partij 19,1% van de stemmen, hetgeen niet voldoende bleek om mee te besturen.