Nationaal Studie- en Documentatiecentrum Joris van Severen (NSDC)

Naar aanleiding van de vijfentwintigste verjaardag van de dood van Joris van Severen Van Severen, Joris Joris van Severen (1894-1940) is vooral bekend als de oprichter en leider van het fascistisch geïnspireerde Verdinaso (Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen). Medio jaren 1930 verru... Lees meer werd het in 1951 opgerichte Documentatiecentrum Joris van Severen door Louis Gueuning Gueuning, Louis Louis Gueuning (1898-1971) was een Waals regionalist. In 1940 werd hij leider van het Verdinaso in de ‘Romaanse gouwen’ en in 1941 stichtte hij de Joris van Severen-Orde. Na de Tweede Wer... Lees meer in 1965 omgevormd tot het Nationaal Studie- en Documentatiecentrum Joris van Severen, waarvan de zetel gevestigd werd bij Jef Werkers Werkers, Jef Jozef Werkers (1911-2004) was leider in het Algemeen Katholiek Vlaamsch Studentenverbond (AKVS), lid van het Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) en naoorlogs medewerke... Lees meer in Aartselaar, een trouwe volgeling van Gueuning. Het Centrum stond in voor de organisatie van de Van Severen-herdenkingen, de uitgave van publicaties en de uitbouw van een archief.

Bij de dood van Gueuning op 11 november 1971 maakte die zijn archief bij testament over aan Jef Werkers met de opdracht om er het Nationaal Studie- en Documentatiecentrum verder mee uit te bouwen. Naast het archief van Gueuning omvatte de overdracht een belangrijk deel van het archief van Van Severen dat na diens dood, via Luc Delafortrie Delafortrie, Luc Luc Delafortrie (1912-1999) was lid van het Verdinaso, journalist bij onder meer De Standaard en stichter-voorzitter van het Daensfonds. Lees meer en vervolgens via André Belmans Belmans, André André Belmans (1915-2008) was notaris, afdelingsleider van Verdinaso-Brussel en betrokken bij diverse neo-Dinaso initiatieven. Lees meer , in de loop van de jaren 50 bij Gueuning was terechtgekomen. De collectie omvatte honderden brieven van en aan Van Severen, redevoeringen en allerhande teksten van Van Severen.

In de daaropvolgende jaren werd de collectie verder aangevuld met archieven van medestanders van Van Severen, publicaties en periodieken van en over het Verdinaso Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) Het Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) (1931-1941) was een fascistisch geïnspireerde beweging onder leiding van Joris van Severen, die een staats- en maatschappijherv... Lees meer , losse archiefbescheiden betreffende het Verdinaso en de verschillende nevenorganisaties, archieven van het Genootschap Joris van Severen Genootschap Joris van Severen Het Genootschap Joris van Severen (1941-1944) was een organisatie die de nagedachtenis van de vermoorde Verdinaso-leider Joris van Severen trachtte levend te houden door herdenkingen, ond... Lees meer en de Joris van Severen-Orde Joris Van Severen-Orde (1941-1969) De Joris van Severen-Orde (1941-1969) werd tijdens de Tweede Wereldoorlog opgericht door het Waalse Verdinaso-lid Louis Gueuning als een clandestiene groep die het gedachtegoed van de in... Lees meer , een uitgebreide fotocollectie en allerhande voorwerpen met betrekking tot Joris van Severen en het Verdinaso zoals vlaggen, uniformen en kentekens, beeldhouwwerken, prenten en schilderijen. Het Studie- en Documentatiecentrum gaf tussen 1983 en 1996 onder hoofdredacteurschap van Jef Werkers het driemaandelijkse informatieblad Ter Waarheid over Joris van Severen uit, dat op basis van archiefstukken talrijke bijdragen publiceerde over zowel Van Severen als zijn organisatie. Vanaf de jaren 80 werd het archief ook opengesteld voor historisch onderzoek.

In 1996 werden de activiteiten van het Documentatiecentrum en het periodiek gestaakt. Het Documentatiecentrum werd vervangen door het Studiecentrum Joris van Severen – vzw dat in 2022 opging in het nieuw opgerichte Joris van Severen Instituut, dat op zijn beurt de bestaande werking voortzet. In de plaats van het kwartaalblad verscheen vanaf 1997 de driemaandelijkse Nieuwsbrief Joris van Severen. Vanaf 1997 werd tevens gestart met het Jaarboek Joris van Severen en werden verschillende colloquia georganiseerd. In opvolging van Jef Werkers was Maurits Cailliau Cailliau, Maurits Maurits Cailliau (1938-2025) was een ambtenaar en Diets jeugdleider. Lees meer nu de drijvende kracht achter deze initiatieven.

In 1994 sloot Jef Werkers – ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van Van Severen – met de KULeuven een overeenkomst om het archief van Van Severen over te dragen aan het Leuvense universiteitsarchief. Dat gebeurde uiteindelijk 10 jaar later, samen met het persoonlijke archief (waaronder dagboeken en agenda’s) en de bibliotheek van Van Severen, tot dan beheerd door Fernand Pauwels en later door diens zoon, Rudy Pauwels, neef van Joris van Severen. De verzameling in Leuven vormt het “Fonds Joris van Severen en medestanders, Dinaso en post-Dinaso”. Het schaduwarchief van het Fonds dat werd opgebouwd door het Studiecentrum Joris van Severen is sinds 2022 in het bezit van het ADVN ADVN | archief voor nationale bewegingen (ADVN) Het ADVN | archief voor nationale bewegingen (Antwerpen), opgericht in 1984, is een archief en onderzoekscentrum betreffende de Vlaamse beweging en andere nationale bewegingen in Europa. ... Lees meer .