Gueuning, Louis

Waals regionalist

Louis Gueuning studeerde klassieke letteren aan de Leuvense universiteit en werd in 1921 leraar in Aarlen. Daar ontwikkelde Gueuning een grote belangstelling voor de geschiedenis en het volksleven van Luxemburg. Hij was nauw betrokken bij de herinrichting van het Oudheidkundig Museum van Luxemburg en hij werkte mee aan het tijdschrift Jardins. Pour la défense et illustration de la poésie française. Vers une Renaissance des Lettres classiques par la formation d’une élite van zijn collega en vriend Jules Gille. In 1931 keerde hij terug naar zijn geboortestreek waar hij in Soignies (Zinnik) een betrekking kreeg aan het atheneum. In 1934 lanceerde Gueuning het tijdschrift Pan, revue trimesterielle de poésie. In 1936 werd de titel veranderd in Flûte de Pan, bimensuelle des lettres et des arts dans le Hainaut et le Brabant Wallon en in januari 1938 werd het blad omgevormd tot Renaissance Wallonne. Al bij de uitgave van Pan reikten de ambities verder dan de beoefening en verspreiding van poëzie: ‘redonner une âme à la Wallonnie’ (‘een ziel teruggeven aan Wallonië’), heette het. Met zijn blad wilde Gueuning de Waalse identiteit versterken. Dat moest gebeuren door de verspreiding van de regionale cultuur en de vorming van een nieuwe elite die Wallonië moest doordringen van zijn Romaanse en Latijnse eigenheid. Renaissance Wallonne was meer dan een blad en organiseerde allerhande culturele activiteiten. In 1938 maakte Gueuning deel uit van het erecomité voor het eerste Congrès Culturel Wallon dat plaatsvond in Charleroi. Hij bleef wel sterk gehecht aan de Belgische eenheid. Elke vorm van separatisme wees hij af. 

Bij het Verdinaso

Via de cultuur kwam Gueuning tot de politiek. Samen met enkele Waalse vrienden, onder wie Jacques Boseret, een jong Brussels architect (1914-2003), trad hij, als hartstochtelijk voorstander van de historische eenheid van de Nederlanden, Vanaf 1937 was er bij Gueuning  een toenemende interesse voor het Verdinaso en in april 1939 werd hij effectief lid.  toe tot het Verdinaso Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) Het Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) (1931-1941) was een fascistisch geïnspireerde beweging onder leiding van Joris van Severen, die een staats- en maatschappijherv... Lees meer van Joris van Severen Van Severen, Joris Joris van Severen (1894-1940) is vooral bekend als de oprichter en leider van het fascistisch geïnspireerde Verdinaso (Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen). Medio jaren 1930 verru... Lees meer . Op 4 mei 1940 werd hij in opvolging van de gemobiliseerde Jacques Boseret benoemd tot leider van de ‘Romaanse gouwen’, maar de Duitse inval van 10 mei 1940 en, daaropvolgend, de wegvoering en dood van Van Severen, maakten dat er van die wissel in de leiding niet veel te merken viel. In augustus 1940 werden voor de leiding van de ‘Romaanse gouwen’ Boseret en Gueuning samen vermeld, het was echter Gueuning die steeds meer  op het voorplan kwam.

Nadat het Verdinaso in januari 1941 in handen kwam van het duo François François, Jef Jef François (1901-1996) was als leider van de Dinaso Militanten Orde een kopstuk van het Verdinaso. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij commandant van de Dietsche Militie – Zwarte Br... Lees meer - Le Roy Le Roy, Pol Dichter Pol le Roy (1905-1983) speelde tot 1941 een prominente rol binnen het Verdinaso en engageerde zich vervolgens in de Duitsch-Vlaamsche Arbeidersgemeenschap. Na de oorlog werd hij v... Lees meer werd een deel van de leiding uitgesloten en werden alle banden met de ‘Romaanse gouwen’ verbroken. Gueuningen Boseret schaarden zich aanvankelijk achter het zogenaamde Directorium, dat gevormd werd door de uitgesloten leden van de Verdinaso-leiding. Met het oog op een concentratie voerde Gueuning samen met Jef van Bilsen Van Bilsen, Jef Jef van Bilsen (1913-1996) speelde tijdens de jaren 1930 en in de eerste jaren van de Tweede Wereldoorlog een leidende rol in het Verdinaso en stapte na de ontbinding van deze beweging in... Lees meer tal van gesprekken, zowel met Belgisch-nationalistische Belgisch nationalisme Lees meer groepen als met de BWP-leider, Hendrik de Man De Man, Hendrik Hendrik de Man (1885-1953) was een vooraanstaand Belgisch socialistisch politicus, die vanaf 1933 aan het hoofd kwam te staan van de Belgische Werkliedenpartij (BWP). De Man droeg bovendi... Lees meer . De pogingen van Gueuning om een concentratie te bewerkstelligen met inbegrip van de Waalse Dinaso’s eindigden in mei 1941, toen de bezetter het Directorium verbood.  

De Joris Van Severen-Orde en internering

In november 1941 stichtte hij de Joris Van Severen-Orde Joris Van Severen-Orde (1941-1969) De Joris van Severen-Orde (1941-1969) werd tijdens de Tweede Wereldoorlog opgericht door het Waalse Verdinaso-lid Louis Gueuning als een clandestiene groep die het gedachtegoed van de in... Lees meer , een geheime organisatie waarmee Gueuning de ideeën van het Verdinaso zuiver wilde houden en een elite wilde vormen die zich moest voorbereiden op de periode na de oorlog.

In het kader van deze organisatie hield hij verschillende toespraken, onder meer gewijd aan de herdenking van Van Severen. Hij gaf ook verschillende clandestiene gechriften uit. De Joris van Severen-Orde bleef ook na de Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer bestaan om de continuïteit van Van Severens gedachtengoed te verzekeren en was rechtstreeks of onrechtstreeks verantwoordelijk voor talrijke initiatieven.

In september 1944 werd Gueuning aangehouden door de ‘Partisans Armés’. Hij bleef drie maanden opgesloten, werd niet veroordeeld, maar verloor wel zijn lerarenambt. In Sint-Pieters-Leeuw stichtte hij vervolgens zijn eigen onderwijsinstelling, het elitaire College Albert et Isabelle, gehuisvest in het Colomakasteel.

Naoorlogse engagementen

Kort na zijn vrijlating hernam Gueuning zijn politieke activiteiten. Van 1945 tot 1948 verscheen L’Actualité Politique dat een uitgesproken pro-Leopoldistisch en anti-partijpolitiek standpunt innam. Vanaf 1951 verscheen Le Cri du Peuple, met als Nederlandstalige tegenhanger De Weg, later De Uitweg. De Uitweg verscheen tot 1954 als weekblad, daarna werd het een maandblad. In 1969 werd het tijdschrift omgedoopt in Politiek Nu (1969-1971). Volgelingen van Gueuning gaven het blad na zijn overlijden in 1971 verder uit onder de naam L’accent en Kenmerk.  

Met het Het Gulden Vlies Het Gulden Vlies Het driemaandelijks blad Het Gulden Vlies, met als ondertitel Tijdschrift voor Dietse levensstijl, was een Heel-Nederlands jongerentijdschrift dat vanaf de lente van 1948 tot november 194... Lees meer . Tijdschrift voor Dietse levensstijl, later Het Voorste Vendel (1948-1951), probeerde de groep rond Gueuning invloed te verwerven binnen het Algemeen Diets Jeugdverbond Algemeen Diets Jeugdverbond (ADJV) Het Algemeen Diets Jeugdverbond (ADJV) was een Vlaams-nationalistische, Heel-Nederlandse jeugdvereniging die tussen 1949 en 1957 onder leiding van Staf Vermeire verschillende vendels en s... Lees meer (ADJV). Het persoons- en maatschappijbeeld dat het tijdschrift propageerde, was aristocratisch en Heel-Nederlands en sloot in die zin nauw aan bij de door het ADJV gehuldigde opvattingen. Maar de samenwerking met ADJV-leider Staf Vermeire Vermeire, Staf Staf Vermeire (1926-1987) was een Diets jeugdleider, uitgever en tijdschriftenredacteur. Hij is vooral bekend als de verbondsleider van het ADJV, maar onder andere ook als zaakvoerder van... Lees meer liep snel spaak. Gueuning was ook de initiatiefnemer voor het grafmonument van Joris van Severen en Jan Rijckoort Rijckoort, Jan Jan Rijckoort (1889-1940) was een dichte medewerker van Verdinaso-leider Joris van Severen. Bij het begin van de Tweede Wereldoorlog werd hij samen met Van Severen naar Frankrijk gebracht... Lees meer dat in 1951 werd opgericht in Abbeville.

Midden de jaren 1950 kwam een belangrijk deel van het Verdinaso-archief in handen van Gueuning terecht. Daarmee legde hij de basis voor het Nationaal Studie- en Documentatiecentrum Joris van Severen Nationaal Studie- en Documentatiecentrum Joris van Severen (NSDC) Het Nationaal Studie- en Documentatiecentrum Joris van Severen werd in 1965 opgericht door Louis Gueuning en zijn medestanders om de gedachtenis aan Joris van Severen in ere te houden, ee... Lees meer , dat vervolgens in Aartselaar vorm kreeg onder leiding van Jef Werkers Werkers, Jef Jozef Werkers (1911-2004) was leider in het Algemeen Katholiek Vlaamsch Studentenverbond (AKVS), lid van het Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) en naoorlogs medewerke... Lees meer .

In september 1952 organiseerde Gueuning in de zaal Gruter in Antwerpen een ‘Staten-Generaal van het Verzet tegen het Regime’. De enkele honderden aanwezigen waren waarschijnlijk het maximum  dat hij ooit bereikte bij de talrijke initiatieven die hij in de naoorlogse jaren ontplooide. In dezelfde periode richtte Gueuning de Mouvement pour Orde et Liberté – Beweging voor Orde en Vrijheid op waarmee hij - samen met Andre Belmans – ageerde tegen de vestiging van een Britse legerbasis in de Kempen. In 1960 kwam vervolgens de Organisatie Algemeen Welzijn (OAW) – Organisation du Salut Public (OSP) tot stand. Die pleitte voor een door de koning gevormde ‘regering van Algemeen Welzijn’, het invoeren van referenda en de regionale decentralisatie van het land. Met betrekking tot de onafhankelijkheid van Congo Congo Lees meer verzette de Organisatie Algemeen Welzijn zich tegen de regeringspolitiek en steunde ze de afscheiding van Katanga. In 1961 lag hij mee aan de basis van het Verbond Recht en Orde Verbond Recht en Orde (VRO) Het Verbond Recht en Orde (1960-1969) was een Heel-Nederlandse en neo-Dinasogroep onder leiding van Armand Wijckmans. Lees meer . Tot 1964 leverde deze neo-dinasogroep militanten voor de acties van de Organisatie Algemeen Welzijn. Zo verstoorden zij onder meer in 1963 het VVB Vlaamse Volksbeweging (VVB) De Vlaamse Volksbeweging (VVB) was een Vlaams-nationalistische drukkingsgroep, die werd opgericht in 1956 en tot het begin van de jaren 1970 een breder publiek mobiliseerde voor Vlaamsge... Lees meer -congres in Antwerpen.

In de vele initiatieven van Gueuning vormde de afwijzing van partijpoltiek een constante. Desondanks was er bij herhaling steun voor Franstalige politici van conservatief-katholieke signatuur. Zo steunde Gueuning bij de verkiezingen van 1949 en 1955 de (later dissidente) en franskiljonse PSC-burgemeester van Sint-Joost-Ten-Noode, André Saint-Remy. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1964 schaarde hij zich achter het Rassemblement Democratique Bruxellois, waar hij zelfs deel uitmaakte van het directiecomité van de partij. 

Gueuning hield steeds vast aan het elitaire gedachtegoed van Van Severen en aan het belang van “de Europese roeping van de Nederlanden”. Tot in zijn laatste levensdagen bleef hij het  federalisme Federalisme Sinds het begin van de 20ste eeuw behoort federalisme tot het programma van eerst de Waalse en vervolgens ook de Vlaamse beweging. Vanaf 1970 is de transformatie van België van unitaire t... Lees meer -met-twee bestrijden. Volgens hem moest België België Geen Vlaamse beweging zonder België. Het is ook onmogelijk om België te begrijpen zonder de geschiedenis van de Vlaamse beweging erbij te betrekken. Tussen het ontstaan van een culturele ... Lees meer gedecentraliseerd worden op basis van de natuurlijke entiteiten, de oude gewesten of de provinciën, die volgens hem niets te maken hadden met de taal Taal De ontwikkeling van het Nederlands vormde tot diep in de 20ste eeuw een fundamenteel aandachtspunt in de Vlaamse beweging. De wijze waarop het geschreven en gesproken Nederlands gehanteer... Lees meer .

Tot aan zijn dood was Gueuning de voornaamste inspirator en initiatiefnemer van de talrijke (niet-Vlaamsnationalistische) neo-Dinaso initiatieven die het licht zagen. Ook na zijn dood bleef zijn invloed doorwerken. Daarvan getuigen onder meer de activiteiten van het Nationaal Studie- en Documentatiecentrum Joris van Severen, de Werkgemeenschap Delta en de vele bijdragen in het Jaarboek van het Studiecentrum Joris van Severen in Ieper.’