Bellefroid, Paul

Paul Bellefroid was de jongste van vier in een landbouwersgezin uit het landelijke Hasseltse gehucht Godsheide. Hij doorliep de middelbare school aan het Sint-Jozefscollege van zijn geboortestad en studeerde vervolgens rechten aan de Leuvense universiteit. Bellefroid was actief in de katholieke flamingantische scholieren Scholierenbeweging Deze bijdrage onderzoekt de invoed die de scholierenbeweging in het officieel onderwijs heeft gehad op de Vlaamse beweging. Lees meer - en studentenbeweging Studentenbeweging Lees meer , onder meer als lid van De Jonge Klauwaerts De Jonge Klauwaarts (Hasselt) De Jonge Klauwaarts werd in 1884 opgericht als Vlaamsgezinde katholieke studentenbond en voortgezet als bond van de Katholieke Studentenactie (KSA). De vereniging speelde zowel in de Vlaa... Lees meer , Met Tijd en Vlijt Met Tijd en Vlijt Met Tijd en Vlijt was een Vlaamsgezind Studentengenootschap dat in 1836 aan de Leuvense universiteit werd opgericht en bleef bestaan tot na de Tweede Wereldoorlog. Het speelde tot 1875 e... Lees meer en de Vlaamsche Strijdersbond Vlaamsche Strijdersbond Lees meer en als medewerker van het blad De Kabouter uit het Oude Land van Loon De Kabouter uit het Land van Loon (alias Limburg) De Kabouter uit het Land van Loon (1888-1898) was een Limburgs flamingantisch studententijdschrift, dat onder meer taaltoestanden in het Limburgse onderwijs aan de kaak stelde. Gaandeweg... Lees meer .

Een Vlaamsgezinde jurist

In 1891 vestigde Bellefroid zich als advocaat in Hasselt, wat hij vanaf 1896-1897 - als opvolger van Julius Obrie Obrie, Julius Julius Obrie (1849-1929) was een Vlaamse jurist, hoogleraar en activist. Als Vlaamsgezinde jurist legde hij zich toe op de ontwikkeling van een Nederlandstalige rechtsspraak en rechtstaal... Lees meer - combineerde met een functie als docent voor de Nederlandstalige cursussen strafrecht, strafvordering en notariële praktijk aan de Luikse universiteit. Van 1897 tot 1909 was Bellefroid plaatsvervangend rechter in Hasselt.

In antwoord op een prijsvraag van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde (KANTL) Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL) De Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde (KANTL, 1886) is een instelling die zich in de loop van haar geschiedenis heeft ingezet zowel voor taalculturele, -wetenschappeli... Lees meer , waarvan hij in 1905 briefwisselend en vijf jaar later effectief lid zou worden, bracht Bellefroid een Dictionnaire Français-Néerlandais des termes de droit (1897) uit. Dit juridisch vertaalwoordenboek werd tijdens het volgende decennium gevolgd door een aantal vertalingen van in het Frans gestelde Belgische wetboeken.. Met deze werkzaamheden hoopte de jurist de ‘grondstoffen’ te leveren voor de toekomstige vernederlandsing van de rechtbanken in Vlaanderen.

Ondertussen was Bellefroid namens de katholieke partij Katholieke partij De katholieke partij, later CVP (vanaf 1945) en CD&V (vanaf 2001) speelde een cruciale rol in de geschiedenis van de Vlaamse beweging. De partij had een belangrijk aandeel in onder m... Lees meer gemeenteraadslid (1895-1918) en schepen (1907-1912) in Hasselt en lid van de Limburgse Limburg Lees meer provincieraad (1899-1918). In laatstgenoemde vergadering kwam hij vooral tussen in verband met de Limburgse steenkoolmijnen, onderwijs Onderwijs Lees meer en de Vlaamse problematiek. In 1907 kandideerde hij zonder succes bij de parlementsverkiezingen.

Tijdens het eerste decennium van de 20ste eeuw publiceerde Bellefroid in diverse tijdschriften geregeld over Limburgse literatoren en dialecten.  

In de jaren vóór de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer , toen de vernederlandsing van het hoger onderwijs Hoger onderwijs De evolutie van het Vlaamse hoger onderwijs werd gekenmerkt door een moeizame vernederlandsingspolitiek, gaande van het vroegste verschijnen van Nederlandstalig onderwijs tot de integrale... Lees meer bovenaan op de agenda van de Vlaamse beweging stond, sprak Bellefroid zich op publieke fora meermaals uit voor de integrale vernederlandsing van de Gentse universiteit en voor de trapsgewijze invoering van een volledig aanbod van Nederlandstalige cursussen, evenwaardig aan die in het Frans, aan zijn Leuvense alma mater. Hij trad ook toe tot de Vlaamsche Katholieke Landsbond Vlaamsche Katholieke Landsbond Lees meer .

De Eerste Wereldoorlog

Tijdens de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer stond Bellefroid gematigd positief tegenover het activisme Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer , zonder er een rol van betekenis in te spelen. Hij ging niet in op een aanbod om te doceren aan de door de Duitse bezetter vernederlandste Gentse universiteit Hoger onderwijs in Gent Met de vernederlandsing in 1930 als hoogtepunt is de Gentse universiteit een belangrijk strijdpunt geweest in de Vlaamse beweging. Van het Latijn uit 1817 tot het Engels van vandaag: het ... Lees meer en weigerde ook om lid te worden van de Raad van Vlaanderen Raad van Vlaanderen (1917-1918) De Raad van Vlaanderen (1917-1918) was een activistisch marionettenparlement tijdens de Eerste Wereldoorlog, dat onderdeel was van de Duitse plannen om in Vlaanderen een blijvende invloed... Lees meer .

In september 1917 werd hij wel lid en juridisch raadgever van de Vlaamsche Mijnraad, die ressorteerde onder het intussen gesplitste activistische ministerie van Arbeid en Nijverheid en tot doel had het beheer van de Limburgse steenkoolmijnen te onttrekken aan de macht van Waalse en Brusselse economische en financiële groepen. Zijn oudere broer Jan Hendrik Bellefroid Bellefroid, Jan Hendrik Jan Hendrik Bellefroid (1859-1933) was hoofdredacteur van het activistische weekblad De Bode van Limburg. Lees meer was vanaf augustus 1916 hoofdredacteur van het activistische weekblad De Bode van Limburg De Bode van Limburg De Bode van Limburg was een activistisch Limburgs weekblad. Het verscheen van 5 maart 1916 tot 24 november 1918. Lees meer .

Hoogleraar in Nederland

Eind 1918 week Bellefroid uit naar Nederland. Hij deed er zijn rechtenstudie in verkorte vorm over aan de Rijksuniversiteit Utrecht en ging er aan de slag als advocaat. Tegelijk was Bellefroid nauw betrokken bij en in de eindfase secretaris van het Vlaamsch Comité Vlaamsch Comité Het Vlaamsch Comité (1918-1919) werd opgericht om enerzijds de gemeenschappelijke politieke doeleinden van het activisme op het internationale forum aan bod te brengen en anderzijds de ma... Lees meer . Die organisatie bepleitte internationaal  wat werd omschreven als het goed recht van het activisme en kwam op, voor de materiële en financiële belangen van de naar Nederland en Duitsland gevluchte activisten.

Ondertussen was Bellefroid geschrapt door de Hasseltse balie en uit zijn Luikse professoraat ontzet. Hoewel het assisenhof van Tongeren hem op 26 juli 1921 uiteindelijk vrijsprak en hem later eerherstel werd verleend, bleef Bellefroid in Nederland wonen en werken.

Toen in 1923 in Nijmegen een katholieke universiteit werd opgericht, kreeg hij er een aanstelling als hoogleraar aan de rechtsfaculteit. Tijdens de volgende jaren verwierf hij een stevige reputatie als (academisch) jurist en publicist. Bellefroid schreef herhaaldelijk over het taalgebruik in juridische teksten. In 1933 verscheen van hem De Nederlandsche rechtstaal in Vlaanderen.

Vanuit Nederland bleef Bellefroid de Vlaamse beweging volgen. Zo besteedde hij in zijn afscheidstoespraak als rector van de Nijmeegse universiteit op 15 september 1930 opvallend veel aandacht aan de (universitaire) samenwerking tussen Nederland Nederland Nederland is met Vlaanderen verbonden door de economische infrastructuur, de taal en de geschiedenis. Vanaf eind 18de eeuw kreeg die verbondenheid in taal en cultuur op uiteenlopende mani... Lees meer en Vlaanderen. Hij fungeerde ook als juridisch adviseur voor het Federaal Statuut, dat Herman Vos Vos, Herman Herman Vos (1889-1952) engageerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog in het activisme. Vanaf 1925 was hij parlementslid voor de Frontpartij. Toen het Vlaams-nationalisme zich in de jaren... Lees meer in 1931 in de Kamer van Volksvertegenwoordigers indiende als wetsvoorstel tot een federale herinrichting van de Belgische staat. In een bijdrage in Wetenschappelijke Tijdingen Wetenschappelijke Tijdingen Wetenschappelijke Tijdingen is een tijdschrift, in 1935 opgericht door Jozef Goossenaerts als Wetenschap in Vlaanderen. Het blad moest de Nederlandstalige wetenschap bevorderen en verschi... Lees meer concludeerde Bellefroid begin 1940 dat het neutrale België het recht had om zich gewapenderhand te verdedigen in geval het zou worden aangevallen door een buitenlandse mogendheid.

Ondertussen was Bellefroid in 1938 opnieuw lid geworden van de KANTL en trad hij datzelfde jaar toe tot de nieuw opgerichte Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten Koninklijke Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België (KAWLSKB) De Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten (KVAB) is een van de drie Vlaamse academiën, naast de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren en de... Lees meer . Nadat hij in 1939 als hoogleraar met emeritaat was gegaan, bleef hij actief als wetenschappelijke publicist over juridische materies. Tijdens de Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer onthield Bellefroid zich van welk politiekmaatschappelijk engagement ook en vanaf de late jaren 1940 trok hij zich geleidelijk terug uit het publieke leven.