Blaricumse Blauwvoetgezellen

Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer weken tal van voormalige activisten Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer - onder wie een aantal (beeldende) kunstenaars Beeldende kunst De beeldende kunsten en de Vlaamse beweging onderhielden van 1830 tot vandaag een complexe en gelaagde relatie, die pendelde tussen gematigde sympathie, radicaal engagement en kritische a... Lees meer - uit naar Nederland om te ontsnappen aan vervolging door de Belgische justitie.

Een van hen was de beeldhouwer en houtsnijder Jozef Cantré Cantré, Jos Beeldend kunstenaar Jozef Cantré (1890-1957) was tijdens de Eerste Wereldoorlog betrokken bij zowel de agitatie van radicale jongeren tegen het officiële Belgische partijsocialisme als bi... Lees meer . Dankzij de bemiddeling van het Nederlandse artistiek-literaire echtpaar Richard Roland Holst (1868-1938)-Henriette van der Schalck (1869-1952) kon hij vanaf begin 1919 samen met zijn gezin enige tijd zijn intrek nemen in hun pas verkochte Villa Henriette in Blaricum.

Kunstschilder Gustaaf de Smet (1877-1943) en zijn gezin woonden toen al enkele jaren in dat Nederlandse dorp ten noorden van Hilversum (Noord-Holland). Eind 1918-begin 1919 vestigden Albert Daenens Daenens, Albert De anarchistische kunstenaar en decorontwerper Albert Daenens (1883-1952) verwierf enige faam als illustrator en werkte tijdens de Eerste Wereldoorlog ook voor activistische initiatieven.... Lees meer , Frits van den Berghe Van den Berghe, Frits Parallel aan zijn zoektocht naar esthetische vernieuwing ging de modernistische schilder Frits van den Berghe (1883-1939) tijdens de Eerste Wereldoorlog een heel eind mee in het radicale ... Lees meer en zijn partner, actrice Stella van de Wiele (1887-1954), zich in het naburige Laren. Ook Lucien Brulez Brulez, Lucien Jurist Lucien Brulez (1891-1982) ijverde als student voor de vernederlandsing van het hoger onderwijs. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was hij docent aan de Vlaamsche Hogeschool. Ook was h... Lees meer en zijn echtgenote, beeldend kunstenaar Fortunata Mavromati (1893-1989), René de Clercq De Clercq, René René de Clercq (1877-1932) was een Vlaamsgezinde en sociaal georiënteerde dichter, die tijdens de Eerste Wereldoorlog een sleutelrol speelde bij het ontstaan en de radicalisering van het ... Lees meer , Lieven Duvosel Duvosel, Lieven Lieven Duvosel (1877-1956) was muziekleraar, dirigent en componist. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was hij betrokken bij het activisme. Lees meer , Juliane Gabriëls Gabriëls, Juliane Juliane Gabriëls (1886-1958) was een Gentse zenuwarts en kunsthistorica, die onder meer meewerkte aan Jong Dietschland (1926-1935), publiceerde over de Vlaamse beeldhouwkunst en aandacht ... Lees meer en haar toenmalige echtgenoot Victor de Knop (1883-1979) woonden niet veraf en kwamen geregeld naar Blaricum.

Aanvankelijk was deze informele groep vooral op zichzelf aangewezen, wat onder meer resulteerde in tal van inmiddels gecanoniseerde (groeps)portretten. Zij inspireerden en stimuleerden ook elkaars artistieke creaties en raakten allen in meerdere of mindere mate beïnvloed door het expressionisme en het kubisme. Later knoopten zij ook contacten aan met Nederlandse vakgenoten, zoals kunstschilder en boekbandontwerper Leo Gestel (1881-1941).

Het atelier in de tuin van Villa Henriette gaf Cantré de naam De Blauwvoet. Hij schilderde op de deur een beeld van deze in de flamingantische traditie sinds Albrecht Rodenbach Rodenbach, Albrecht Albrecht Rodenbach (1856-1880) was een West-Vlaams studentenleider en dichter, die een sleutelrol speelde in het ontstaan van de Blauwvoeterij en de katholieke Vlaamse studentenbeweging. ... Lees meer iconische stormvogel (zie Blauwvoet Blauwvoet De Blauwvoet werd sinds 1875 een van de meest vertrouwde symbolen van de Katholieke Vlaamse Studentenbeweging en de Vlaamse beweging. Het was ontleend aan Concience’s De Kerels van Vlaan... Lees meer ). Vermoedelijk komt de naam Blaricumse Blauwvoetgezellen van Albert Daenens. In 1919-1920 baatte René de Clercq overigens kunsthandel De Blauwvoet uit in het vlakbij Blaricum gelegen Bussum. De verwijzing naar de blauwvoet geeft aan dat de groep zich expliciet als Vlaamsgezind afficheerde en suggereert dat verschillende leden de band met het recente activistische verleden bleven cultiveren. Ook Van den Berghes groepsportret De Uitgewekenen - met de activistische 'martelaar' De Clercq als centrale figuur - wijst in die richting.

In de loop van de jaren 1920 viel de groep uiteen ten gevolge van diverse verhuizingen. Een aantal Blaricumse Blauwvoetgezellen bleven in vriendschappelijk contact met elkaar en hielpen ook hun respectieve persoonlijke levens en artistieke carrières vooruit.