Blockmans, Frans
Historicus en Antwerps stadsarchivaris Frans Blockmans (1911-1962) was een Vlaamsgezinde socialist en federalist.
Nico Van Campenhout (2024), Wim Blockmans (1998). Blockmans, Frans. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-000806.
Frans Blockmans, afkomstig uit een arbeidersmilieu, doorliep de middelbare school aan het Antwerpse atheneum en studeerde vervolgens geschiedenis aan de Gentse universiteit, waar hij in 1933 onder de leiding van de mediëvist Hans van Werveke
Van Werveke, Hans De Gentse hoogleraar geschiedenis Hans van Werveke (1898-1974) was gedurende bijna een halve eeuw een boegbeeld van het sociaal voelend, niet partijpolitiek en Vlaamsgezind liberalisme.... Lees meer afstudeerde met een scriptie over Het stedelijk patriciaat te Gent tot omstreeks 1300. Hij was er lid van ’t Zal Wel Gaan
't Zal Wel Gaan Taalminnend Studentengenootschap't Zal Wel Gaan is een Gentse Vlaamsgezinde en vrijzinnige studentenvereniging en de oudste nog bestaande studentenvereniging van Vlaanderen. Lees meer en stimuleerde mee de vernederlandsing van de kring van geschiedenisstudenten.
Vanaf 1934 was hij aspirant van het Nationaal Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek, vanaf 1940 assistent aan de faculteit letteren en wijsbegeerte van zijn alma mater, vanaf 1943 stadsarchivaris van Antwerpen en vanaf 1944 bovendien docent economische geschiedenis aan de Gentse universiteit. Als Antwerps stadsarchivaris coördineerde hij de verhuizing van het stadsarchief van de zolder van het stadhuis naar een eigen locatie in de Venusstraat. Blockmans publiceerde over middeleeuwse geschiedenis en verzorgde lezingen en causerieën over uiteenlopende historische thema’s.
Toen in de tweede helft van de jaren 1930 socialistische 11 juli-vieringen en een eerste Vlaams Socialistisch Congres werden opgezet, bepleitte Blockmans de vorming van een autonome Vlaamse socialistische partij
Socialistische partij De socialistische partij werd in België in 1885 opgericht als de Belgische Werkliedenpartij (BWP), veranderde in 1945 haar naam in Belgische Socialistische Partij (BSP) en viel in 1978 u... Lees meer . Van 1948 tot zijn overlijden in 1962 was hij socialistisch gemeenteraadslid in Mortsel en van 1952 en eveneens tot zijn dood lid van het bestuur van de arrondissementsfederatie van Antwerpen van de Belgische Socialistische partij (BSP). Na de Tweede Wereldoorlog was Blockmans ook voorzitter van de Antwerpse afdeling van de Algemene Centrale der Openbare Diensten (ACOD), een syndicaat dat ressorteerde onder het socialistische Algemeen Belgisch Vakverbond
Algemeen Belgisch Vakverbond (ABVV) Het Algemeen Belgisch Vakverbond (ABVV) werd opgericht in 1945 en was de voortzetting van eerdere overkoepelende socialistische syndicale organisaties. Het ABVV paste vanaf de jaren 1960 ... Lees meer (ABVV).
Op socialistische partijcongressen laakte hij in de jaren 1950 de sterke invloed van de Brusselse vleugel van de BSP en het onbegrip van de Waalse socialisten voor de Vlaamse eisen. In 1954 trok het optreden van de flamboyante, openhartige en strijdlustige Blockmans ten gunste van het federalisme
Federalisme Sinds het begin van de 20ste eeuw behoort federalisme tot het programma van eerst de Waalse en vervolgens ook de Vlaamse beweging. Vanaf 1970 is de transformatie van België van unitaire t... Lees meer tijdens een gezamenlijke studiedag van het Algemeen Vlaams Oud-Hoogstudentenverbond en de Stichting Lodewijk de Raet
Stichting Lodewijk De Raet De Stichting Lodewijk de Raet is een vormingsinstelling die in 1952 werd opgericht vanuit een Vlaamse, democratische, emancipatorische en pluralistische maatschappijopvatting en die – zij... Lees meer – toen bijzonder ongebruikelijk in socialistische kringen – de aandacht, niet het minst in de katholieke pers Pers Van bij het ontstaan van de Vlaamse beweging vervulde de Nederlandstalige pers een belangrijke rol als spreekbuis. De veelheid aan Vlaamse kranten en (week)bladen die in de 19de en 20ste ... Lees meer . Als lid van een Vlaams-Waalse college onder de leiding van Walter Couvreur
Couvreur, Walter (1914-1996) De Gentse hoogleraar taalkunde Walter Couvreur (1914-1996) nam als overtuigde federalist bij de oprichting van de Volksunie eind 1954 gedurende enkele maanden het voorzitterschap van de p... Lees meer en Fernand Schreurs Schreurs, Fernand Fernand Schreurs (1900-1970) was een liberale politicus. Ook was hij betrokken bij de Waalse Beweging. Zo was hij een lid van het centrum-Harmel. Hij verdedigde steeds het federalisme en ... Lees meer ondertekende hij in november 1954 het ontwerp van een federale grondwet voor België
België Geen Vlaamse beweging zonder België. Het is ook onmogelijk om België te begrijpen zonder de geschiedenis van de Vlaamse beweging erbij te betrekken. Tussen het ontstaan van een culturele ... Lees meer . In referaten voor diverse (Vlaamsgezinde) organisaties kwam Blockmans herhaaldelijk op voor meer inzet ten voordele van de Vlaamse beweging vanuit socialistische hoek. Tot ongenoegen van de BSP nam hij begin 1957 deel aan vergaderingen omtrent amnestie Amnestie Lees meer voor collaborateurs uit de Tweede Wereldoorlog, die hij nodig achtte om ‘democratische en Vlaamse redenen’ en waarmee hij hoopte een hinderpaal uit de weg te ruimen voor een gezamenlijke actie van katholieken en vrijzinnigen voor de (sociaaleconomische) emancipatie van Vlaanderen.
Hij was de vader van de Gentse historicus Wim Blockmans, die van 1987 tot 2010 hoogleraar middeleeuwse geschiedenis was aan de Universiteit Leiden.
Literatuur
– E. Strubbe, In memoriam Prof. Dr. Frans Blockmans (1911-1962), in: De Brug, 1962, pp. 240-244.
– L. Pirenne, In memoriam Prof. Dr. Frans Blockmans. Zeer bekend Belgisch historicus. Stadsarchivaris van Antwerpen, docent aan de Gentse universiteit, in: De Tijd/De Maasbode, 24 november 1962.
Nico Van Campenhout (2024), Wim Blockmans (1998). Blockmans, Frans. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-000806.