Cornelis, Jozef

Jozef Cornelis was de zoon van een sociaal geëngageerd geneesheer. Hij groeide op in de streek van de steenbakkerijen, waar veel armoede heerste. Pas afgestudeerd als geneesheer, werd hij tijdens de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer als dokter aan de IJzer ingezet. Hij werd er aangetrokken door de Frontbeweging Frontbeweging Aan het IJzerfront manifesteerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog flamingantisch verzet tegen de taaltoestanden in het leger. Naarmate het zich meer en meer organiseerde en groeide, vo... Lees meer . Na de oorlog sloot hij zich aan bij de Frontpartij Het Vlaamsche Front (Frontpartij) Het Vlaamsche Front was een Vlaams-nationalistische partij, die werd opgericht in 1919 en ook bekend stond onder de couranter gebruikte officieuze benaming Frontpartij. Gesticht als een ... Lees meer in Lier. Naar het voorbeeld van Thomas Debacker Debacker, Thomas Oorlogsvrijwilliger Thomas Debacker (1892-1971) was volksvertegenwoordiger voor de Katholieke Vlaamsche Volkspartij. Ook werkte hij mee aan De Nieuwe Kempen. Later trad hij toe tot het VN... Lees meer in de Kempen, vormde hij de partij in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 1926 om tot een stevig structureerde stedelijke Katholieke Vlaamsche Volkspartij Katholieke Vlaamsche Volkspartij (KVV) De Katholieke Vlaamsche Volkspartij was de Vlaamse vleugel van het Blok der Katholieken van België, opgericht op 11 oktober 1936 met als Franstalige tegenhanger de Parti catholique social... Lees meer (KVV). Deze Vlaams-nationalistische partij kon veel Vlaamsgezinde katholieken overtuigen en haalde in één klap vier zetels in Lier. Cornelis haalde als lijsttrekker een groot aantal voorkeurstemmen en werd schepen. Hij steunde de uittredende burgemeester Jozef Schellekens, een Vlaamsgezinde katholiek, voor een nieuwe ambtstermijn, maar de katholieken in de meerderheid schoven de meer conservatieve notaris Jozef van Cauwenbergh als nieuwe burgemeester naar voor. Cornelis was één van de vier Vlaams-nationalistische raadsleden die de voordracht van Van Cauwenbergh weigerden te ondertekenen. Die werd toch burgemeester, na twee jaar geruzie, met de steun van de liberalen uit de oppositie, wat Cornelis en zijn KVV veel prestige kostte.

Cornelis bleef de christendemocratische opvattingen van het Frontersideaal trouw en hij kwam al snel, zoals velen, in aanvaring met de fanatieke Ward Hermans, die steeds meer sympathie koesterde voor het nationaalsocialisme. Toen Hermans de gezaghebbende stem in de Lierse afdeling van de Vlaamse Oud-Strijders Verbond VOS (VOS) Het Verbond der Vlaamse Oud-Strijders (VOS), opgericht in 1919, was een flamingantische vereniging voor oud-strijders van de Eerste Wereldoorlog, die in de loop van het interbellum tot ee... Lees meer (VOS) werd, nam Cornelis ontslag uit de bond. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1932 kregen de katholieke Vlaamsgezinde democraten van de KVV – de ‘groep-Cornelis’ genoemd –  te kampen met een scheurlijst van aanhangers van Hermans, die ook de steun van Felix Timmermans Timmermans, Felix Felix Timmermans (1886-1947) is de auteur van een omvangrijk en veelgelezen oeuvre. Tot zijn bekendste romans horen Pallieter (1916) en Boerenpsalm (1935). Tijdens de Eerste Wereldoorlog ... Lees meer genoot. Cornelis stelde zich tevreden met de zevende, onverkiesbare plaats op de KVV-lijst. Door de verdeeldheid onder de Vlaams-nationalisten haalde de KVV slechts 10,57% en één zetel en de dissidente lijst geen enkele.

Na de verkiezingsnederlaag vormde Cornelis zijn KVV in 1933 om tot een plaatselijke afdeling van het Vlaamsch Nationaal Verbond Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (1933-1945) was een rechts-radicale Vlaams-nationalistische partij die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse nationaalsocialistis... Lees meer (VNV) en werd gewestleider. Toen Ward Hermans in augustus 1935 arrondissementsleider van het VNV werd, hield Cornelis het voor bekeken en nam ontslag als VNV-gewestleider en wellicht ook als lid van het VNV. Nochtans had hij vertrouwen gewekt bij Staf de Clercq De Clercq, Staf Staf de Clercq (1884-1942) was een Vlaams-nationalistische politicus, die zijn politieke carrière begon als kamerlid voor de Frontpartij. Hij staat vooral bekend als stichter en eerste l... Lees meer , maar die kon niet om Hermans heen. Het vertrek van Cornelis uit het VNV en uit de politiek veroorzaakte een ernstige crisis binnen de partij en bij de Vlaamsgezinden, die in Lier ontredderd en verder verdeeld geraakten. Tegen de algemene trend in, moesten bij de parlementsverkiezingen van 1936 de Vlaams-nationalisten in het kanton Lier een fors verlies incasseren door hun interne verdeeldheid en het vertrek van Cornelis. Die kwam vanaf dan niet meer op bij de verkiezingen.

Cornelis was één van de initiatiefnemers van een Vlaams-nationalistische studiekring in Lier in 1938, samen met de broers Ernest Van der Hallen, Ernest Ernest van der Hallen (1898-1948) was een romantische katholiek-Vlaamse auteur, redacteur van Boekengids en Lectuurrepertorium, later bibliotheekinspecteur. Hij was een mentor van de jeug... Lees meer , Alfred Van der Hallen, Alfred De Vlaams-nationalist Alfred van der Hallen (1901-1975) was van 1941 tot 1944 ‘oorlogsburgemeester’ van zijn geboortestad en woonplaats Lier. Lees meer en Oscar van der Hallen Van der Hallen, Oscar Oscar van der Hallen (1903-1979) was essayist, cultuurjournalist en leraar. Lees meer en met Felix Timmermans, die voorzitter werd. De studiekring nodigde Flor Grammens Grammens, Flor Onderwijzer Flor Grammens (1899-1985) verwierf tijdens zijn leven grote bekendheid door zijn herhaalde en soms spectaculaire acties tegen de schendingen van de taalwetgeving. Lees meer , Edmond van Dieren Van Dieren, Edmond Edmond van Dieren (1879-1961) was een advocaat en een gematigd Vlaams-nationaal en onafhankelijk politicus. Hij was een pleitbezorger van de hereniging van Vlaamse katholieken en Vlaams-n... Lees meer , Gerard Romsée Romsée, Gerard Gerard Romsée (1901-1976) was een Limburgse Vlaams-nationalistisch politicus, die tijdens de Tweede Wereldoorlog als secretaris-generaal van Binnenlandse Zaken een centrale rol speelde in... Lees meer en andere gelijkgezinden uit voor spreekbeurten. Na de inval van de nazi’s in Polen gaf Cornelis een lessenreeks over verpleging, verbandleer en oorlogsgassen voor de Lierse afdeling van het Vlaams Kruis, de tegenhanger van het Belgische Rode Kruis. Tijdens de bezetting hield hij zich afzijdig van de collaboratie Collaboratie Collaboratie verwijst naar de samenwerking met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, in casu van het Vlaams-nationalisme en een deel van de Vlaamse beweging. Lees meer en van het VNV. Na de bevrijding legde hij zich volop toe op zijn dokterspraktijk. Hij overleed in 1948 op de leeftijd van 56 jaar