Courtmans, Jan
Jan Baptist Courtmans (1811-1856), leraar, auteur van een aantal leer- en leesboeken en echtgenoot van schrijfster Joanna Berchmans, ijverde voor beter onderwijs van de Nederlandse taal en voor de verbreiding van de Nederlandse taalkennis.
Sam Van Clemen (2024), Gilbert Degroote (1998). Courtmans, Jan. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-002421.
Jan Courtmans was de zoon van een kleermaker. Hij gaf van 1833 af les in het stedelijk onderwijs te Gent. Courtmans huwde op 20 januari 1836 Berchmans, die hij stimuleerde in haar liefde voor het Nederlands. In 1836 werd hij secretaris van de in dat jaar te Gent opgerichte Maetschappij van Vlaemsche Letteroefening met als kenspreuk: De Tael is gan(t)sch het Volk
De Tael is gansch het Volk De Tael is gansch het Volk (1836) was een Gents letterkundig genootschap, dat een prominente rol speelde in de literaire Vlaamse beweging van de 19de eeuw. Eind jaren 1860 ging De Tael ge... Lees meer .
In 1843 werd hij leraar in de Nederlandse taal- en letterkunde en opvoedkunde aan de Rijksnormaalschool van Lier
Rijksnormaalschool van Lier De Rijksnormaalschool in Lier (1817-1830, 1844-2012) ging de concurrentie aan met de vrije normaalscholen en vormde meerdere generaties Nederlandstalige intellectuelen in Vlaanderen: ond... Lees meer . Courtmans stelde voor de jeugd een aantal leer- en leesboeken samen, en ijverde voor beter onderwijs Onderwijs Lees meer van de Nederlandse taal en voor de verbreiding van de Nederlandse taalkennis. Hij overleed op vijfenveertigjarige leeftijd na een slepende ziekte.
Werken
– Kleine Diergaerde voor kinderen, 1837.
– Vlaemsche Encyclopedie of kunstschat, 1841.
– Nederduitsche Spraekkunst naar C.J. Beyer en N. Anslyn, ingerigt ten gebruike der Vlaemsche schoolen, met de toegepaste oefeningen, 1842.
– Volkslied voor twee of drie stemmen, 1846.
– Praktische spraakkunst, ten gebruike der onderwyzers en leerlingen, 1847.
– Kern van zedelijke toneelstukjes, 1855.
Literatuur
– J.F. Frederiks en F.J. van den Branden, Courtmans Jan Baptist, in: Biographisch Woordenboek der Noord- en Zuidnederlandsche Letterkunde.
– F. Snellaert, Courtmans, Jean Baptiste, in: Biographie Nationale, 1873, dl. 4.
– G. Degroote, Vrouwe Courtmans, brieven aan haar zoon Emile, in: Handelingen van de KZMTLG, 1964, pp. 125-126.
ndash; R. Turkry, De Lierse normaalschool in relatie met de Nederlandse letterkunde, in: 't Land van Ryen, 1967, pp. 102-125.
– L. van Leemput (red.), 175 jaar Rijksnormaalschool te Lier : gedenkboek 1817-1992, 1992, dl. 1.
– H. Bonné, 200 jaar Rijksnormaalschool Lier, 2021.
Sam Van Clemen (2024), Gilbert Degroote (1998). Courtmans, Jan. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-002421.