De Belie (sr.), Jozef

Persoon
Reginald De Schryver (2025, ongewijzigd), Reginald De Schryver (1998)

De sociaal bewogen en Vlaamsgezinde arts Jozef de Belie (1872-1941) engageerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog in het activisme en werd hiervoor na de oorlog veroordeeld. Na zijn vrijlating uit de gevangenis in 1921 ijverde De Belie, onder meer als medeoprichter van het Algemeen Vlaamsch Geneesherenverbond, voor de vernederlandsing van het doktersberoep.

Geboorte
Sint-Niklaas, 15 juli 1872
Overlijden
Sint-Niklaas, 24 januari 1941
Suggestie
Citeren
Leestijd: 2 minuten

Jozef de Belie studeerde na de humaniora aan het Klein Seminarie van Sint-Niklaas Klein Seminarie van Sint-Niklaas Klein Seminarie van Sint-Niklaas Het Klein Seminarie van Sint-Niklaas, gesticht in 1808 en sinds de fusie met het Sint-Jozefinstituut in 1950 herdoopt tot Sint-Jozef-Klein-Seminarie, had lange tijd de reputatie een broei... Lees meer geneeskunde aan de Katholieke Universiteit Leuven en promoveerde er in 1897. Daarop vestigde De Belie zich als geneesheer-chirurg in zijn geboortestad, waar toen voor de heelkundige en klinische inrichtingen nog alles te doen was. Door zijn persoonlijke praktijk en onderzoek werd hij op gynaecologisch en verloskundig gebied een pionier in het Waasland. De Belie bleef zijn leven lang bekend als een sociaal bewogen arts. Wegens hulp aan haar oorlogsslachtoffers van mei 1940 verleende de stad Breda hem uit erkentelijkheid haar bronzen gedenkpenning.

Voortgekomen uit de Waassche Studentenkring behoorde De Belie tot de generatie van studie- en tevens stadgenoten als Karel Heynderickx Heynderickx, Karel Heynderickx, Karel Karel Heynderickx (1875-1962), die zich tijdens zijn rechtenstudie aan de Leuvense universiteit bijzonder actief betoonde in de katholieke flamingantische studentenbeweging, was vanaf 190... Lees meer , August Borms Borms, August Borms, August August Borms (1878-1946) speelde een prominente rol in de activistische collaboratie tijdens de Eerste Wereldoorlog en groeide nadien uit tot hét symbool van de amnestiebeweging, die een ... Lees meer en Reimond Speleers Speleers, Reimond Speleers, Reimond De Vlaams-nationalistische oogarts Reimond Speleers (1876-1951) collaboreerde in de Eerste en de Tweede Wereldoorlog. Hij trad in 1940 in de hoogste VNV-leiding. Zowel na de Eerste als na... Lees meer ; vooral met eerstgenoemde verbond hem een nauwe vriendschap. Speleers getuigde dat De Belie weliswaar geen voorman was in de Vlaamse beweging, maar toen reeds behoorde tot het soort mensen voor wie Vlaams-zijn iets vanzelfsprekends was.

Eind 1909 nam De Belie in Sint-Niklaas de leiding op zich van de mede door hem gestichte afdeling van de Katholieke Vlaamse Hogeschooluitbreiding Katholieke Vlaamsche Hogeschooluitbreiding (KVHU) Katholieke Vlaamsche Hogeschooluitbreiding (KVHU) De Katholieke Vlaamse Hogeschooluitbreiding is een vormings- en nascholingsorganisatie die in 1898 werd opgericht in Antwerpen. Later werden op diverse plaatsen in Vlaanderen afdelingen o... Lees meer . Vanaf 1910 werden jaarlijks vijf tot zeven voordrachten georganiseerd en in 1911 werd met leergangen van drie of vier lessen gestart. Daar de gekozen onderwerpen vooral een burgerlijk en intellectueel publiek aantrokken, betreurde voorzitter De Belie het wegblijven van de arbeiders, "terwijl zij toch juist diegenen zijn die het meest nut van de lessen konden trekken".

Tijdens de Eerste Wereldoorlog behoorde De Belie tot de eerste ondertekenaars van het manifest ter vernederlandsing van de Gentse universiteit. Ook werd hij toen ondervoorzitter van de verzorgingsorganisatie Volksopbeuring Volksopbeuring Volksopbeuring Volksopbeuring (1916-1918) was een activistische caritatieve organisatie, die zich onder meer richtte op krijgsgevangen Vlamingen. Lees meer . Vanwege laatstgenoemde functie werd hij eind december 1918 aangehouden en door het militair gerecht tot de buitensporige straf van twintig jaar dwangarbeid veroordeeld. Hij verbleef in de gevangenis tot zijn vrijlating op 11 februari 1921. Nadien werd hij een der grondleggers van het Algemeen Vlaamsch Geneesherenverbond Vlaams Artsenverbond (VAV) Vlaams Artsenverbond (VAV) Het Vlaams Geneesheren Verbond (1922) was de beroepsvereniging van de Vlaams geneesheren. Het ijverde voor de vernederlandsing van de geneeskunde in Vlaanderen. Later werd geijverd voor ... Lees meer , waarvan hij in het Waasland gewestelijk voorzitter was, en ijverde hij verder voor de vervlaamsing van het doktersberoep.

Literatuur

– 'In Memoriam Dr.J. De Belie', in Mededeelingen van het Algemeen Vlaamsch Geneesheerenverbond, jg. 9, nr. 6 (15 februari 1941), p. 83-85.
– P. van Oyen, 'De Vlaamse Beweging te Sint- Niklaas, 1900-1914', in Annalen van de Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas, jg. 93 (1990), p. 54-55.

Suggestie
Citeren

1973: Reginald De Schryver (pdf)

1998: Reginald De Schryver

2025: Reginald De Schryver

Inhoudstafel