De Feyter, Karel

Karel de Feyter kon als zoon van een dorpsgeneesheer gaan studeren aan het college van Oudenaarde, waar hij meewerkte aan het tijdschrift van de Katholieke Oostvlaamsche Studentenbond.

Van 1907 tot 1912 was De Feyter postulant bij de witte paters en vervolgens werd hij seminarist te Gent. Vanaf 1913 organiseerde hij met Jozef Goossenaerts Goossenaerts, Jozef Jozef Goossenaerts (1882-1963) was een Vlaams-nationalistische duivel-doet-al, die gedurende meer dan een halve eeuw betrokken was bij uiteenlopende socioculturele, (partij)politieke en i... Lees meer in de regio Ronse-Oudenaarde meetings over de taalgrensactie ( Taalgrens Wakker! Taalgrens Wakker! Taalgrens Wakker! (1912-1931) was een vereniging voor taalgrensactie, die gedragen werd door prominente Vlaamsgezinden als Jozef Goossenaerts en Staf de Clercq. Spreekbuis was het halfmaa... Lees meer ) en de vernederlandsing van de Rijksuniversiteit Gent ( onderwijs Onderwijs Lees meer ). Op 6 juni 1914 werd hij tot priester gewijd. Kort na zijn mobilisatie in augustus 1914, werd hij aangesteld tot aalmoezenier. Ruim twee jaar later werd hij om kerkrechtelijke redenen gedegradeerd tot brancardier en overgeplaatst naar Calais. In 1923 verzaakte hij aan het priesterschap.

Spilfiguur bij VOS

Na de oorlog hervatte De Feyter zijn samenwerking met Goossenaerts, die hij bijstond bij de uitbouw van verschillende Vlaamse initiatieven en verenigingen (onder meer Taalgrens Wakker, Het Vlaamsche Volkstooneel Het Vlaamsche Volkstooneel (VVT) (1920-1932) Lees meer , en de Filologische en Wetenschappelijke Congressen).
Begin 1927 trad De Feyter als bezoldigd Algemeen Secretaris in dienst bij het Verbond der Vlaamse Oud-strijders Verbond VOS (VOS) Het Verbond der Vlaamse Oud-Strijders (VOS), opgericht in 1919, was een flamingantische vereniging voor oud-strijders van de Eerste Wereldoorlog, die in de loop van het interbellum tot ee... Lees meer (VOS), dat zich op dat ogenblik in een crisissituatie bevond. Van april tot november 1927 berustte de feitelijke leiding bij hem. In de daaropvolgende jaren werd De Feyter in zijn werkzaamheden tegengewerkt door afgevaardigd beheerder Alfons Jacobs.

Als gevolg van een bestuurswissel bepaalde De Feyter vanaf eind 1933, samen met algemeen voorzitter Germain Lefever Lefever, Germain Lees meer de koers van VOS. Samen bouwden zij VOS uit tot een van de toonaangevende verenigingen van de niet-partijpolitieke Vlaamse beweging. De Feyter was vooral actief inzake de belangenbehartiging der oud-strijders. Daardoor werd hij in 1936 tot ondervoorzitter van de Staten Generaal der Oud-Strijders aangeduid. Vanaf 1933 bepaalde hij grotendeels de vredeswerking van VOS. In dit verband vertegenwoordigde hij de vereniging op meerdere internationale congressen. Hij ijverde sterk voor een vernieuwde neutrale koers van België en droeg in de jaren 1935-1937 de ‘Los van Frankrijk Frankrijk & Vlaanderen De verhouding tussen Vlaanderen en Frankrijk werd altijd gekenmerkt door een aanzienlijke dubbelzinnigheid. Hoewel er lange tijd een grote affiniteit met de Franse cultuur bestond, werd d... Lees meer ’-campagne van VOS. Vanaf 1937 pleitte hij voor een landsverdediging met niet-militaire middelen op basis van burgerlijke weerbaarheid. Op het gebied van de Vlaamse beweging was zijn inbreng bij VOS beperkter. Wel vertegenwoordigde hij het Verbond in de Commissie Colson Commissie Colson In september 1932 richtte de Belgische regering, naar aanleiding van een interpellatie over de bestuurlijke amnestie door enkele Vlaamse Kamerleden, een adviescommissie op in verband met ... Lees meer (1932-1933) en het Vlaamsch Verbond voor Brussel Vlaams Verbond voor Brussel (VVB) Lees meer (1935-1940) en bekwam hij mee dat er in 1937, tot ergernis van de Belgisch-nationalistische oud-strijdersbonden, amnestie Amnestie Lees meer maatregelen werden genomen.

Collaboratie

Bij de Duitse inval op 10 mei 1940 riep De Feyter de dienstplichtige VOS-leden op om de wapens op te nemen tegen de invallers. Toen koning Leopold III van Saksen-Coburg, Leopold III Leopold III (1901-1983) werd aan de vooravond van en tijdens de Tweede Wereldoorlog het boegbeeld van een autoritaire stroming in de Belgische politiek. Zijn controversiële houding en mee... Lees meer eigenmachtig besliste te capituleren en als krijgsgevangene in België te blijven, schaarde De Feyter zich aan zijn zijde. Hij steunde de koning en Hendrik de Man De Man, Hendrik Hendrik de Man (1885-1953) was een vooraanstaand Belgisch socialistisch politicus, die vanaf 1933 aan het hoofd kwam te staan van de Belgische Werkliedenpartij (BWP). De Man droeg bovendi... Lees meer in hun pogingen tot de vestiging van een autoritair monarchistisch regime, onder meer ‘om de zelfstandigheid van onze Vlaamse kultuur te verzekeren’. Hiertoe bemiddelde hij tevergeefs voor een toenadering tussen de Vlaams-nationalisten en het Hof. Liefst had hij ook gezien dat de koning in de nieuwe situatie een actieve politieke rol zou opnemen.

De Feyter en Lefever reageerden opgetogen toen De Man hun half juni 1940 voorspiegelde dat VOS in de nieuwe politieke constellatie in Vlaanderen als enige oud-strijdersbond zou worden erkend. Dat plan zou evenwel dode letter blijven, omdat de Duitse bezetter de ambitieuze De Man al snel aan de kant schoof. Het sterkte De Feyter wel in zijn overtuiging om de werking van VOS voort te zetten. Die intentie spoorde met de toetreding van voorzitter Lefever en ondervoorzitter Joris De Keyser tot de volksbeweging van het Vlaamsch Nationaal Verbond Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (1933-1945) was een rechts-radicale Vlaams-nationalistische partij die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse nationaalsocialistis... Lees meer (VNV) in augustus 1940. Los van die ambities vertolkte het tijdschrift VOS bij zijn herverschijnen vanaf 25 augustus 1940 Nieuwe Orde-taal. De Feyter (en Lefever) lieten de nieuwe koers in de lente van 1941 statutair verankeren: de vooroorlogse democratische structuur werd vervangen door een autoritaire, mét invoering van het leidersbeginsel. Lang niet iedereen binnen VOS was het hiermee eens. Heel wat leden haakten af en Leonard van Mierlo Van Mierlo, Leonard Leonard van Mierlo (1884-1979) was medestichter en voorzitter van de afdeling Turnhout van het Verbond der Vlaamse Oud-Strijders, waar hij werd afgezet toen hij zich verzette tegen de aut... Lees meer sr. uit Turnhout daagde de oud-strijdersvereniging zelfs voor de rechter.

De Feyter en Lefever schoven de interne tegenstand opzij en loodsten VOS nog in diezelfde lente van 1941 steeds dieper in de collaboratie Collaboratie Collaboratie verwijst naar de samenwerking met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, in casu van het Vlaams-nationalisme en een deel van de Vlaamse beweging. Lees meer . Om troepen vrij te maken voor de geplande inval in Rusland zochten de Duitsers hulp in de bezette landen om de orde te handhaven. Het leidersduo speelde hier op in en begonnen begin mei 1941 binnen VOS te werven voor de Vlaamsche Wacht Vlaamsche Wacht De Vlaamsche Wacht (1941-1944) was een collaborerende paramilitaire formatie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ze werd ingezet in België als hulptroep van het bezettingsleger. Lees meer , een paramilitaire organisatie die de bezettingsmacht moest ontlasten. De Feyter rechtvaardigde de oprichting als een dienstbetoon aan het eigen volk. Als vijanden van de ‘volksgemeenschap’ wees hij de Engelsen aan (vanwege hun blokkade van het vasteland), alsook het verzet Verzet Het georganiseerde verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog in de Vlaamse provincies was doorgaans altijd Belgisch verzet: zowel op het vlak van de ideologische oriëntatie, de motieven en he... Lees meer dat sabotagedaden pleegde. De Feyter maakte zelf de selectie uit de ruim 3.000 kandidaten. Nog hetzelfde jaar ventileerde hij zijn ongenoegen over de Duitse inmenging in de Vlaamsche Wacht. De onvrede bleef ook daarna bestaan en uiteindelijk stopte VOS zijn werving. Maar De Feyter bleef de rest van de oorlog de materiële belangen van de Vlaamsche Wachters behartigen.

Terdoodveroordeling

Na de geallieerde intocht bleef De Feyter op post, terwijl vele andere VOS-leiders waaronder Lefever op de vlucht sloegen. Twee maanden lang werd hij in de heersende chaos ongemoeid gelaten en kon hij naar eigen zeggen zelfs nog contact leggen met regeringskringen om de toekomst van VOS te bespreken. Op 15 november 1944 werd hij evenwel alsnog gearresteerd. Toen ging het snel. Op 19 januari 1945 veroordeelde de krijgsraad hem op grond van hulp aan de vijand van de staat en de politiek of plannen van de vijand te hebben gediend tot de doodstraf. Weerwerk bij zowel de krijgsraad, het krijgshof als het Hof van Verbreking haalden niets uit en zijn genadeverzoek werd verworpen. Op 25 september stierf De Feyter voor het vuurpeloton. Zijn laatste woorden waren, zo getuigde Frans van der Elst Van der Elst, Frans Frans van der Elst (1920-1997) was repressieadvocaat, medestichter van de Volksunie en voor die partij twintig jaar voorzitter (1955-1975) en bijna dertig jaar parlementslid (1958-1985).... Lees meer : ‘Voor Vlaanderen! Vuur!’. Dat zijn doodstraf werd uitgevoerd hangt samen met de periode waarin hij werd berecht: in volle repressietijd Repressie Lees meer , kort na de Bevrijding en de ontdekking van de gruwelen in de concentratiekampen. Wie later voor de rechtbanken kwam, zo ook Lefever, kon meestal op meer clementie rekenen.