De Keersmaecker, Jozef
De gerenommeerde uroloog Jozef de Keersmaecker (1860-1931) engageerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog in het activisme. Hij aanvaardde een positie aan de Von Bissing-universiteit, maakte deel uit van het Vlaamsch Verbond en fungeerde als voorzitter van de eerste Raad van Vlaanderen. Na de oorlog werd De Keersmaecker veroordeeld tot levenslang en week hij uit naar Nederland.
Karen Van Hoorick (2023), Karen Van Hoorick (1998). De Keersmaecker, Jozef. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-003477.
Jozef de Keersmaecker promoveerde in 1885, na zijn humaniora aan het Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwcollege, tot doctor in de geneeskunde aan de Katholieke Universiteit Leuven. De Keersmaecker studeerde vervolgens te Wenen, Dresden, Berlijn, Leizig en Parijs, waar hij zich specialiseerde in de urologie. Nadien vestigde hij zich als arts te Antwerpen waar hij de Centrale Kliniek stichtte. Via zijn publicaties en voordrachten, onder meer op de Vlaamsche Natuur- en Geneeskundige Congressen Vlaamsche Natuur- en Geneeskundige Congressen Lees meer , leverde hij een belangrijke wetenschappelijke bijdrage tot de ontwikkeling van de urologie in België.
Voor de Eerste Wereldoorlog was De Keermaecker niet politiek actief in de V.B. In 1916 aanvaardde hij samen met zijn vriend dokter Arthur Claus
Claus, Arthur Psychiater Arthur Claus (1861-1932) engageerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog in het activisme en aanvaardde een positie als hoogleraar aan de vernederlandste Gentse universiteit. ... Lees meer een benoeming tot erehoogleraar aan de door de Duitse bezetter vernederlandste universiteit te Gent, waar hij de urologie introduceerde. Beiden stortten hun wedde in de kas van de Hoogeschoolbond Bond tot bevordering van de Vlaamsche Hoogeschool te Gent De Bond tot bevordering van de Vlaamsche Hoogeschool te Gent bestond van 1916 tot 1918. De organisatie maakte propaganda voor de door de Duitse bezetter vernederlandste Gentse universitei... Lees meer . In Antwerpen aanvaardde hij het voorzitterschap van het op 2 april 1916 opgerichtte Vlaamsch Verbond Vlaamsch Verbond (1916-1917) Het Vlaamsch Verbond (1916-1917) probeerde alle activistische organisaties in Antwerpen te groeperen in een levensbeschouwelijk neutrale koepelorganisatie. Lees meer , dat alle activisten op basis van een federalistisch programma wilde verenigen. De Keersmaecker maakte deel uit van het comité dat onder leiding van Pieter Tack Tack, Pieter De vrijzinnige flamingant Pieter Tack (1870-1943) was tijdens de Eerste Wereldoorlog een van de leidende figuren van het activisme, onder andere als voorzitter van de Raad van Vlaanderen ... Lees meer de Vlaamsch Nationale Landdag
Vlaams Nationale Landdagen De Vlaams Nationale Landdagen waren Vlaams-nationalistische manifestaties, meestal in open lucht, tijdens het interbellum georganiseerd door Staf de Clercq in Kester en later door het VNV... Lees meer van 4 februari 1917 voorbereidde. De katholieke De Keersmaecker behoorde tot de meer gematigde en federalistische vleugel van het activisme
Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer . Hij werd lid en voorzitter van de eerste Raad van Vlaanderen
Raad van Vlaanderen (1917-1918) De Raad van Vlaanderen (1917-1918) was een activistisch marionettenparlement tijdens de Eerste Wereldoorlog, dat onderdeel was van de Duitse plannen om in Vlaanderen een blijvende invloed... Lees meer en zetelde onder meer in de Uitvoerende Commissie en de Commisssie voor Arbeid en Sociale Voorzorg van deze Raad en in de beheerraad van het Koninklijk Vlaams Muziekconservatorium Koninklijk Vlaams Conservatorium Antwerpen Het Koninklijk Conservatorium Antwerpen is een onderwijsinstelling voor dans, drama en muziek. In 1898 was het de eerste Nederlandstalige instelling voor hoger onderwijs in België. ... Lees meer . Als vooraanstaand Vlaams geneesheer nam De Keersmaecker de leiding in handen van de Geneeskundige Diensten van Volksopbeuring
Volksopbeuring Volksopbeuring (1916-1918) was een activistische caritatieve organisatie, die zich onder meer richtte op krijgsgevangen Vlamingen. Lees meer . Ook in de activistische propaganda speelde hij een voorname rol. Hij was niet alleen bestuurslid van het Centraal Vlaamsch Propagandabureau Centraal Vlaamsch Propagandabureau Het in Brussel gevestigde Centraal Vlaamsch Propagandabureau was tijdens de Eerste Wereldoorlog het centrum en het secretariaat van de activistische propaganda vanwege de Raad van Vlaande... Lees meer maar bracht tevens het provinciaal propagandabureau van Antwerpen onder in zijn eigen huis en trad geregeld op als spreker. Als bestuurslid van de Vlaamsch-Nationale Onderwijsvereeniging ijverde hij voor de vernederlandsing van het onderwijs Onderwijs Lees meer en voor het Nederlands als enige voertaal.
In 1920 werd De Keersmaecker tot levenslang veroordeeld maar hij bevond zich toen reeds in Nederland, waar hij zijn artsenpraktijk voortzette. Na de Uitdovingswet Uitdovingswet Lees meer van 1929 keerde hij terug naar Antwerpen, waar hij twee jaar later overleed aan een hartziekte.
Literatuur
– A.L. Faingnaert, Verraad of zelfverdediging?, 1933.
– A. Baeyens, Bijdragen tot de studie van het Vlaams activisme. 3: Het activisme te Antwerpen; gedachteninhoud van de Antwerpse activistische pers, 1914-1918, KUL, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1973.
– D. Vanacker, Het aktivistisch avontuur, 1991.
Karen Van Hoorick (2023), Karen Van Hoorick (1998). De Keersmaecker, Jozef. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-003477.