De Petter, John

John de Petter werd geboren in een Franstalige familie uit Leuven. Zijn vader Émile behoorde tot de Katholieke Partij Katholieke partij De katholieke partij, later CVP (vanaf 1945) en CD&V (vanaf 2001) speelde een cruciale rol in de geschiedenis van de Vlaamse beweging. De partij had een belangrijk aandeel in onder m... Lees meer , was een tijdlang schepen in de Dijlestad en was medewerker van minister Prosper Poullet Poullet, Prosper Hoewel hij afkomstig was uit een Franstalig aristocratisch milieu, realiseerde de katholieke burggraaf Prosper Poullet (1886-1937) mee de eentaligheid van Vlaanderen en leidde hij de eers... Lees meer . Tijdens en na de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer schoof vader De Petter samen met Poullet op in de richting van het Vlaamsgezinde en christendemocratische denken van Frans van Cauwelaert Van Cauwelaert, Frans Frans van Cauwelaert (1880-1961) was een Vlaamsgezinde katholieke politicus, die een hoofdrol speelde in de vernederlandsing van het openbare leven in Vlaanderen. Van Cauwelaert lag in 19... Lees meer . Zijn zoon John werd door deze ideeën beïnvloed.

De Petter doorliep de klassieke humaniora aan het H. Drievuldigheidscollege van de jozefieten in zijn geboortestad en schreef zich nadien in als student aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte. In september 1923 trad hij te Gent in bij de dominicanen, waar hij de kloosternaam Dominicus kreeg. Hij legde de eerste geloften af in 1924 en de plechtige geloften in 1927. In 1928 werd hij te Leuven tot priester gewijd. Tijdens zijn opleiding in de orde kreeg hij de kans om zijn studies filosofie voort te zetten, die hij begin 1926 bekroonde met een doctoraat. Tot zijn overlijden in 1971 onderwees hij wijsbegeerte in de dominicaanse studiehuizen te Gent en te Leuven, alsook aan het Centrum voor Kerkelijke Studies, eveneens in Leuven.

In 1939 lag De Petter – samen met onder meer enkele Vlaamse en Nederlandse medebroeders – aan de basis van het Tijdschrift voor Filosofie, dat een nieuwe filosofische synthese wilde bekomen door het traditionele thomisme te confronteren met moderne filosofische ideeën en concepten. Ook wilde het tijdschrift zich openstellen voor de evoluties op wijsgerig gebied buiten het eigen taalgebied, zonder daarbij afbreuk te doen aan het eigen Nederlandse karakter. Het wilde zo bewust bijdragen tot de algehele ontwikkeling van de Vlaams-Nederlandse cultuur.

In 1942, gedurende een opflakkering van de modernistische crisis (de binnenkerkelijke strijd tegen theologen die van modernistische ideeën werden verdacht), oordeelde Martin Stanislas Gillet, de algemene overste van de dominicanen, dat De Petters artikelen al te zeer uitgingen van de moderne wijsbegeerte en te weinig van het thomisme. Enkele jaren lang onthield De Petter zich van publiceren en was slechts nominaal directeur van Tijdschrift voor Filosofie. Zijn rehabilitatie kwam er pas in 1952, toen hij te Rome examen mocht afleggen en hem de eretitel van Magister in de theologie werd verleend.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer hielp De Petter een Joodse familie onderduiken, een daad waarvoor het Yad Vashem-museum in Jeruzalem hem postuum de titel van ‘Rechtvaardige onder de Volkeren’ toekende.

Als belangrijkste leerling van de pater-filosoof geldt zijn confrater Edward H. Schillebeeckx. De Petters zus Gilberte was de echtgenote van Gaston Eyskens Eyskens, Gaston Gaston Eyskens (1905-1988) was een Vlaamsgezinde katholieke econoom en politicus, die onder andere eerste minister was ten tijde van de Koningskwestie en aan de basis lag van de eerste st... Lees meer . Volgens zijn neef Mark Eyskens Eyskens, Mark Mark Eyskens (1933) was een Belgisch academicus verbonden aan de KU Leuven en politicus binnen de Christelijke Volkspartij (CVP). Net als zijn vader, Gaston Eyskens, bekleedde hij het amb... Lees meer had de pater ‘een Vlaamse reflex’ maar was hij tegelijk ‘een groot bewonderaar en kenner van de Franse cultuur’.