Deprez, Firmin

Persoon

Firmin Deprez (1890-1916) speelde vóór de Eerste Wereldoorlog een belangrijke rol in de katholieke Vlaamsgezinde scholieren- en studentenbeweging. Hij sneuvelde in 1916 aan het IJzerfront en het was voor zijn graf dat Joe English het later iconisch geworden heldenkruisje ontwierp.

Geboorte
Kortemark, 30 mei 1890
Overlijden
Noordschote, 22 mei 1916
Suggestie
Citeren
Leestijd: 3 minuten

Firmin Deprez was de oudste van de drie kinderen van een landbouwer die later een kolenhandel en chicoreidrogerij opzette. Hij doorliep de lagere school in het Sint-Jozefsgesticht in zijn woonplaats Torhout, waar hij vervolgens studeerde aan de bisschoppelijke normaalschool. Al snel stapte hij over naar de klassieke humaniora in het Klein Seminarie in Roeselare Klein Seminarie van Roeselaere Klein Seminarie van Roeselaere In het Klein Seminarie van Roeselare, opgericht in 1806, liepen tal van belangrijke figuren uit de Vlaamse beweging school of gaven er les (Gezelle, Verriest, Rodenbach). In 1875 ontstond... Lees meer , waar Odiel Spruytte Spruytte, Odiel Odiel Spruytte (1891-1940) was een ‘petit vicaire’ en een dwarsdenker in het bisdom Brugge. Als Vlaams-nationalist behoorde hij tot de kernredactie van het weekblad Jong Dietschland, en w... Lees meer zijn klasgenoot was. Vanaf 1904 was hij lid van de Torhoutse scholieren- en studentenbond Vlaamsch en de Vriend en later ook van de Houtlandersbond, die middelbare schoolleerlingen en universitairen uit Gits, Hooglede Kortemark en Tornout groepeerde. Deprez was nauw betrokken bij het blad van de overkoepelende katholieke flamingantische scholieren- en studentenbeweging De Vlaamsche Vlagge De Vlaamsche Vlagge (1875-1933) De Vlaamsche Vlagge (1875-1933) De Vlaamsche Vlagge (1875-1933) was een West-Vlaams scholieren- en studententijdschrift onder wisselende redactie van seminaristen, universiteitsstudenten en priester-leraars. Het ademde ... Lees meer , waarvan hij van 1909 tot 1913 de hoofdredactie op zich nam.

In oktober 1910 startte Deprez rechtsstudies aan de Leuvense universiteit. Hij was er lid van diverse Vlaamsgezinde, sociale en religieuze studentenverenigingen. In 1911 richtte hij er samen met onder meer Hilaire Gravez Gravez, Hilaire Gravez, Hilaire Hilaire Gravez (1889-1974) was een Vlaams-nationalistische politicus en arts, die tijdens de Eerste Wereldoorlog een prominente rol speelde in de Frontbeweging. Tijdens de jaren 1930 koos... Lees meer en Prosper Thuysbaert Thuysbaert, Prosper Thuysbaert, Prosper Jonkheer Prosper Paul Thuysbaert (1889 - 1965) was notaris in en burgemeester van zijn geboortestad Lokeren en hoogleraar aan de Leuvense universiteit. Wat de Vlaamse kwestie betreft spee... Lees meer de kring Amicitia Amicitia Amicitia Amicitia was een katholieke en Vlaamsgezinde studentenvereniging die in 1911 werd opgericht aan de Leuvense universiteit. Lees meer op, die tegenover het romantische bierflamingantisme een hoogstaand katholiek en Vlaamsgezind moreel en intellectueel leven voorstond. Leden werden geacht zich plichtsvol voor te bereiden op leidinggevende maatschappelijke functies in hun latere leven. In 1914 werd Deprez verkozen tot voorzitter van Amicitia voor het academiejaar 1914-1915.

Eerste Wereldoorlog

Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog week Deprez uit naar het achter de frontlijn gelegen De Panne, van waaruit hij zich in februari 1915 in het Franse Calais meldde als militair vrijwilliger. Na opleidingen in Franse instructiekampen promoveerde hij tot sergeant en later tot adjudant.

Vanaf eind 1915 werd hij als militair ingezet aan het IJzerfront IJzerfront Lees meer . Geïnspireerd door de geest van het Leuvense Amicitia richtte Deprez er samen met enkele andere leden de studiekring De Wikings op, die wantoestanden in het leger – onder andere op taalgebied – documenteerde en aanklaagde. Als bijna afgestudeerd jurist verdedigde hij Vlaamse soldaten voor het militaire gerecht. Hij werkte ook mee aan het frontblaadje Roeselaarnaarski en aan de krant De Belgische Standaard De Belgische Standaard De Belgische Standaard Het loyaal-Belgische Vlaamsgezinde blad De Belgische Standaard (1915-1919), dat werd uitgegeven in De Panne, was de enige krant die tijdens de Eerste Wereldoorlog verscheen in het onbezet... Lees meer .

In de nacht van 21 op 22 mei 1916 werd Deprez tijdens het surveilleren van een militaire opdracht in Noordschote dodelijk getroffen door een kogel. Zijn stoffelijk overschot werd eerst begraven op de begraafplaats van Oostvleteren en later op het militair kerkhof van Hoogstade. Joe English English, Joe English, Joe Joe English (1882-1918) was een Brugse kunstschilder, die zijn grote faam binnen de Vlaamse beweging vooral ontleende aan zijn tekenwerk als frontkunstenaar. Lees meer tekende er het eerste heldenzerkje voor, een Keltisch kruis met de leuze AVV-VVK en de opvliegende blauwvoet Blauwvoet De Blauwvoet werd sinds 1875 een van de meest vertrouwde symbolen van de Katholieke Vlaamse Studentenbeweging en de Vlaamse beweging. Het was ontleend aan Concience’s De Kerels van Vlaan... Lees meer , dat later werd overgenomen voor het graf van vele Vlaamsgezinden.

Op 23 april 1919 zou Deprez in Torhout worden herbegraven, maar dat werd in laatste instantie verboden door de Belgische regering. Het initiatief vond toch doorgang, weliswaar zonder herbegrafenis en groeide uit tot een flamingantische manifestatie. Pater Jules Callewaert Callewaert, Jules Callewaert, Jules Dominicaan Jules Laurentius Callewaert (1886-1964) verwierf bekendheid als flamingantisch predikant. Zijn sympathie voor het VNV deed hem aan het begin van de Tweede Wereldoorlog de colla... Lees meer , een goede vriend van Deprez en Alfons van de Perre Van de Perre, Alfons Van de Perre, Alfons De vermogende geneesheer Alfons van de Perre (1872-1925) speelde als actor in het flamingantische middenveld, als medeoprichter, beheerder en commentator van de krant De Standaard en als ... Lees meer voerden er het woord. Op 18 augustus 1932 werd Deprez in Hoogstade ontgraven en drie dagen later tijdens de IJzerbedevaart IJzerbedevaarten IJzerbedevaarten De IJzerbedevaart is een jaarlijkse herdenking van de Vlaamse gesneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog, die ontstond omstreeks 1920. Dit voor de Vlaamse beweging erg symbolische gebeur... Lees meer samen met enkele andere aan het IJzerfront gestorvenen herbegraven in de crypte van de IJzertoren IJzertoren IJzertoren De IJzertoren is een Vlaamsgezind monument in Diksmuide, dat in 1928-1930 werd opgericht als eerbetoon aan de Vlaamse soldaten die sneuvelden aan het IJzerfront tijdens de Eerste Wereldoo... Lees meer . In 1936 en 1956, respectievelijk 20 en 40 jaar na zijn dood, werd hij gehuldigd tijdens de IJzerbedevaart.

Literatuur

– Firmin Deprez, in: Ons Volk Ontwaakt, 28 februari 1920.
– XIIIe Bedevaart naar Vlaanderens doodenveld, 1932, pp. 65-67 en 80-85.
– XVIIe Bedevaart naar Vlaanderens doodenveld, 1936, pp. 44-49.
– Firmin Deprez, “de studentenleider”’, in: Hier liggen hun lijken… De symbolen van de IJzertragedie, 1949, pp. 114-127.
– XXIXe Bedevaart naar Vlaanderens dodenveld, 1956, pp. 63-64.
– L. Ghesquière, Firmin Deprez. Studentenleider, Blauwvoeter, adjudant in het IJzerleger, 1956.
– H. Gravez, Herinneringen aan Firmin Deprez, in: De Standaard, 19 augustus 1956.
– F. A. J. Dambre, Deprez, Firmin, in: Nationaal Biografisch Woordenboek, dl. 3, 1968, kol. 266-268.
– M. Vanslembrouck, Firmin Deprez (1890-1916). Studentenleider en IJzersymbool, 1995.
– G. Durnez, Leven en dood van een IJzersymbool, in: De Standaard, 27 mei 1995.

Suggestie
Citeren

1973: Luc Schepens (pdf)

1998: Claude Duhamel (pdf)

2023: Nico Van Campenhout

Databanken

Inhoudstafel