Dewulf, Marcellijn
Marcellijn Dewulf (1898-1980) behaalde tijdens de Eerste Wereldoorlog een kandidaatsdiploma wis- en natuurkunde aan de door de Duitse bezetter vernederlandste Gentse universiteit. In zijn woonplaats Sint-Niklaas was hij vanaf de jaren 1920 actief in diverse Vlaamsgezinde verenigingen en was hij bedrijvig als historicus en archeoloog.
Nico Van Campenhout (2026), Nico Van Campenhout (2023). Dewulf, Marcellijn. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2026. https://devb.be/id/per-005231.
Marcellijn Dewulf werd uit West-Vlaamse ouders geboren in het Vlaams-Brabantse Asse. Doordat zijn vader postmeester was en om de paar jaar van standplaats wisselde, verhuisde het gezin meermaals. Als gevolg daarvan begon Dewulf het middelbaar onderwijs in het Klein Seminarie van Sint-Truiden
Klein Seminarie van Sint-Truiden Lees meer en beëindigde hij het in de zusterinstelling in Sint-Niklaas
Klein Seminarie van Sint-Niklaas Het Klein Seminarie van Sint-Niklaas, gesticht in 1808 en sinds de fusie met het Sint-Jozefinstituut in 1950 herdoopt tot Sint-Jozef-Klein-Seminarie, had lange tijd de reputatie een broei... Lees meer . In laatstgenoemde stad engageerde hij zich in de Vlaamsgezinde scholieren Scholierenbeweging Deze bijdrage onderzoekt de invoed die de scholierenbeweging in het officieel onderwijs heeft gehad op de Vlaamse beweging. Lees meer - en studentenbeweging Studentenbeweging Lees meer als lid, bestuurslid en vanaf 1916 voorzitter van de Wase Studentenkring.
De Eerste Wereldoorlog en het interbellum
Net als een aantal andere bestuursleden van deze vereniging ging Dewulf in 1916 studeren aan de door de Duitse bezetter vernederlandste Gentse universiteit
Hoger onderwijs in Gent Met de vernederlandsing in 1930 als hoogtepunt is de Gentse universiteit een belangrijk strijdpunt geweest in de Vlaamse beweging. Van het Latijn uit 1817 tot het Engels van vandaag: het ... Lees meer . In 1918 behaalde hij er het kandidaatsdiploma wis- en natuurkunde. Dewulf manifesteerde zich tegelijk als een actief lid van de regionale studentenbond Dat Soete Waeslandt en van het overkoepelende Gentsch Studentencorps Hou ende Trou
Gentsch Studentencorps Hou ende Trou (GSC) Hou ende Trou – officieel het Gentsch Studentencorps Hou ende Trou (GSC) – was de overkoepelende studentenvereniging aan de door de Duitse bezetter vernederlandste Gentse universiteit (19... Lees meer . Na de Eerste Wereldoorlog kon hij als gevolg van zijn studietijd aan de Von Bissing-universiteit niet verder studeren aan een Belgische academische instelling.
Nadat hij een tijdlang als bediende had gewerkt in een textielbedrijf in Sint-Niklaas, nam Dewulf er in 1930 de kruidenierszaak van zijn schoonouders over. Hij was in Sint-Niklaas tijdens het interbellum ook actief in de Frontpartij
Het Vlaamsche Front (Frontpartij) Het Vlaamsche Front was een Vlaams-nationalistische partij, die werd opgericht in 1919 en ook bekend stond onder de couranter gebruikte officieuze benaming Frontpartij. Gesticht als een ... Lees meer , de toneelbond Voor onze stam van het Verbond van Vlaamse Oud-strijders
Verbond VOS (VOS) Het Verbond der Vlaamse Oud-Strijders (VOS), opgericht in 1919, was een flamingantische vereniging voor oud-strijders van de Eerste Wereldoorlog, die in de loop van het interbellum tot ee... Lees meer (VOS) en het Vlaams-nationaal koor Vri Vlaems. Als afgevaardigde van deze zangvereniging stichtte Dewulf in 1938 mee het Vlaamsch Nationaal Zangverbond Vlaamsch Nationaal Zangverbond (VNZ) Lees meer .
Tijdens de Tweede Wereldoorlog
Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer was Dewulf als lid van de Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap
Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap (DeVlag) De Duitsch-Vlaamsche Arbeidersgemeenschap (DeVlag) (1935-1945) was vóór de Tweede Wereldoorlog een organisatie van Vlaamse en Duitse studenten. Tijdens de oorlog ontpopte de DeVlag zich ... Lees meer (DeVlag) in Sint-Niklaas betrokken bij de herordening van het culturele leven in het kader van de Nieuwe Orde.
Op zoek naar het erfgoed van het Land van Waas
Vanaf de jaren 1940 ontwikkelde Dewulf zich tot een productief en gezaghebbend publicist over archeologie, heem- en volkskunde, genealogie en geschiedenis van Sint-Niklaas en het omliggende Land van Waas. Zijn intense bedrijvigheid op dit terrein werd, zoals bij veel van zijn geest- en generatiegenoten, mede geïnspireerd door hun Vlaams-nationalisme. Hun zoektocht naar plaatselijke en regionale eigenheid ging hand in hand met die naar een Vlaamse identiteit Vlaamse identiteit: een cultuurfilosofische analyse Wat is de invloed van de Verlichting en de Romantiek in het denken over de Vlaamse identiteit? Veronderstelt dat denken een etnische essentie of gaat het uit van een open en dynamische id... Lees meer .
Samen met drie andere flaminganten - Jozef de Wilde De Wilde, Jozef Pastoor Jozef de Wilde (1906-1993) was vanaf de jaren 1930 actief op het terrein van de plaatselijke geschiedschrijving, vooral van het Waasland en het Meetjesland. Lees meer , Jozef Goossenaerts
Goossenaerts, Jozef Jozef Goossenaerts (1882-1963) was een Vlaams-nationalistische duivel-doet-al, die gedurende meer dan een halve eeuw betrokken was bij uiteenlopende socioculturele, (partij)politieke en i... Lees meer en Jaak van der Vee/broeder Aloïs (1881-1973) - verrichtte Dewulf in de vroege jaren 1950 heel wat studiewerk omtrent het middeleeuwse Reinaertepos, dat zij geografisch situeerden in het Land van Waas en de omgeving ervan. Het cultuurtoeristisch Reinaertpad van Hulst naar Destelbergen, dat daaruit in 1955 resulteerde, had mede tot doel het regionaal gevoel in deze streek te bevorderen en te promoten.
Dewulf was tot zijn overlijden bijzonder actief in twee organisaties die zich inzetten voor het historisch onderzoek en de erfgoedwerking in en over het Waasland, de Bibliotheca Wasiana en de Oudheidkundige Kring van het Land van Waas, beide gevestigd in Sint-Niklaas. Hij ontving voor een aantal van zijn talloze publicaties drie keer de Alfons de Cock
De Cock, Alfons Alfons de Cock (1850-1921) was een Denderleeuwse onderwijzer, schrijver en folklorist. Hij was een van de grondleggers van de wetenschappelijke volkskunde in Vlaanderen en nauw betrokken ... Lees meer prijs van de Bond der Oost-Vlaamse Volkskundigen: Kinderspelen en kinderliedjes in Waasland (1941), Het volksleven in Waasland (1945) en Het Bargoens in Sint-Niklaas (1978). In hetzelfde jaar 1978 werd hij als 80-jarige vereremerkt met zowel de zilveren medaille van de orde van Leopold II als de bronzen penning van de Nederlandse Cultuurraad Nederlandsche Kultuurraad Lees meer , de voorloper van het Vlaams parlement
Vlaams Parlement Het Vlaams Parlement is de parlementaire vergadering van de Vlaamse deelstaat in het federale België. Zijn geschiedenis kent drie grote fasen: de periode van de Cultuurraad voor de Neder... Lees meer .
In het begin van de jaren 1970 was Dewulf medeoprichter en redactiesecretaris van de Mededelingen van Hou ende Trou, het (in 1971 heruitgegeven) blad van de gelijknamige vereniging van ex-Gandavensis uit de periode 1916-1918 (zie Hou ende Trou
Gentsch Studentencorps Hou ende Trou (GSC) Hou ende Trou – officieel het Gentsch Studentencorps Hou ende Trou (GSC) – was de overkoepelende studentenvereniging aan de door de Duitse bezetter vernederlandste Gentse universiteit (19... Lees meer ).
Archief
– Bibliotheca Wasiana: Collectie van en over Marcellijn Dewulf
Werken
— Bijdragen in onder meer Annalen van de Oudheidkundige Kring van het Land van Waas, Mededelingen van de Bibliotheca Wasiana, Ons Heem en Oostvlaamse Zanten.
— Hoe het roerde en poerde te Gent, in: Mededelingen van Hou ende Trou, 1972, nr. 2, pp. 6-28.
— Guido Gezelle en Hugo Verriest te St.-Niklaas op bezoek bij dichter Alfons Janssens en folkloriste vrouw Weyn, in: Annalen van de Oudheidkundige Kring van het Land van Waas, 1974, pp. 128-133.
— De Vlaamse Frontpartij te Sint-Niklaas tussen 1921 en 1932, in: Bijdragen tot de geschiedenis van een generatie. Een liber amicorum voor mr. Willem Melis, 1977, pp. 151-154.
Literatuur
— E. Duchesne, Marcellijn Dewulf, redaktiesekretaris van de Oudheidkundige Kring Waasland, in: Het Vrije Waasland, 14 april 1978.
— P. V., Marcellijn Dewulf wordt weldra tachtig. Gesprek met een groot Waas heemkundige, in: De Voorpost, 16 juni 1978.
— Hulde aan Marcellijn Dewulf, in: Annalen van de Oudheidkundige Kring van het Land van Waas, 1978, pp. 7-13 (met bibliografie).
— T. Penneman, Heemkundige Marcellijn Dewulf van St.-Niklaas overleden, in: Het Vrije Waasland, 28 november 1980.
— J. Trommelmans, Marcellijn Dewulf, in: Annalen van de Oudheidkundige Kring van het Land van Waas, 1980, pp. 7-9.
— P. V., In memoriam Marcellijn Dewulf, in: De Voorpost, 28 november 1980.
— R. Vanderlinden, In memoriam Marcellijn Dewulf, in: Oostvlaamse Zanten, november-december 1980, p. 228.
— K. Verlaeckt, De keerzijde van de medaille. Een kritische beschouwing bij de archeologische aktiviteiten van J. Van Raemconck en M. Dewulf, in: Annalen van de Oudheidkundige Kring van het Land van Waas, 1990, pp. 213-251.
— M. Ryssen, Marcellijn Dewulf, in: L. De Backer en R. Van Daele (red.), Reinaerttentoonstelling van 11 tot 27 september 1992 in de Reinaertzaal van de Stedelijke Openbare Bibliotheek te Sint-Niklaas i.s.m. Bibliotheca Wasiana en Tiecelijn, 1992, pp. 23-26 (overgenomen onder de titel ‘Marcellijn Dewulf, een heemkundig monument’, in: Tiecelijn. Nieuwsbrief voor Reynaerdofielen, 1993, pp. 58-61).
— K. Loockx, ”Zonnige dromen bezielen de jeugd”. Een prosopografie van de studentenpopulatie in de Vlaamsche Hoogeschool (1916-1918), in: Handelingen van de Maatschappij voor Geschiedenis en Oudheidkunde te Gent, 2013, pp. 199-229.
Nico Van Campenhout (2026), Nico Van Campenhout (2023). Dewulf, Marcellijn. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2026. https://devb.be/id/per-005231.