Elbers, Jef

Persoon

Jef Elbers (1947) was actief bij VMO-Brussel, de Volksunie en later bij het Vlaams Blok / Belang. Vanaf 1973 raakte hij vooral bekend als Vlaamsgezinde kleinkunstzanger en vervolgens als scenarist voor populaire jeugdreeksen op de VRT.

Volledige voornaam
Jozef Johannes
Geboorte
Elsene, 19 september 1947
Suggestie
Citeren
Leestijd: 5 minuten

Jef Elbers is de zoon van een Brusselse vader en een Oekraïense moeder, die elkaar tijdens de Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer leerden kennen in nazi-Duitsland, waar ze beiden waren tewerkgesteld. Elbers volgde les aan het Sint-Jan Berchmanscollege in Brussel maar werd er voortijdig aan de deur gezet. Vervolgens trok hij naar Amsterdam en ging hij als tabaksplukker een jaar naar Canada.Terug in Brussel ging hij aan de slag als (niet-gediplomeerd) apotheekassistent, vertegenwoordiger en verantwoordelijke bij Colruyt, waar hij na een taalincident ontslag kreeg. In 1973 startte hij een carrière als kleinkunstzanger. Hij maakte scenario’s voor populaire jeugdseries en schreef jeugdboeken en romans. Als columnist werkte hij onder andere mee aan De Brusselse Post De Brusselse Post De Brusselse Post Lees meer (1982-1983) en aan ’t Pallieterke 't Pallieterke 't Pallieterke ’t Pallieterke (1945-…) is een Vlaams-nationalistisch weekblad, dat aanvankelijk uiterst-rechts georiënteerd was en overwegend satirische bijdragen publiceerde, maar dat de afgelopen dec... Lees meer (1989-1991).

Politiek engagement

De vader van Elbers, Eugène, kwam uit een socialistische familie, maar hield zich ver van politiek. Zijn moeder, Marika Danyleç, was afkomstig uit West-Oekraïne en was een overtuigde aanhanger van de Oekraïens-nationalistische leider, Stepan Bandera. Elbers werd tijdens zijn scholierentijd Vlaamsgezind door de confrontatie met de taaltoestanden in Brussel Brussel In de geschiedenis van de Vlaamse beweging speelde Brussel een unieke rol vanwege haar hoofdstedelijke functies, economische aantrekkingskracht en als symbool van verfransing, die zich v... Lees meer . In 1965, op 17-jarige leeftijd, voerde hij een eenmansactie tegen een manifestatie van het Front démocratique des francophones Démocrate féderaliste indépendant (Défi) Démocrate féderaliste indépendant (Défi) Lees meer (FDF) waarvoor hij hard werd aangepakt door Brusselse politie. Vervolgens sloot hij zich aan bij de Brusselse afdeling van de Vlaamse Militanten Orde Vlaamse Militanten Orde (VMO) Vlaamse Militanten Orde (VMO) De Vlaamse Militanten Orde was een Vlaams-nationale militantenorganisatie die werd opgericht in 1950, aanvankelijk ter ondersteuning van de Vlaams-nationale partijpolitiek. Lees meer (VMO). Na zijn terugkeer uit Canada zorgde hij samen met zijn broer Wim voor een heroprichting en doorstart van de Volksunie Volksunie (VU) Volksunie (VU) Tussen 1954 en 2001 bepaalde de Volksunie (VU) als Vlaams-nationalistische partij mee de politieke evolutie in België, van unitaire staat tot federaal koninkrijk. Ze groeide uit tot de tw... Lees meer -afdeling in Schaarbeek. Na het Egmontpact Gemeenschapspact Het Egmontpact of Egmontakkoord maakt samen met de Stuyvenbergakkoorden deel uit van het zogenaamde Gemeenschapspact, dat de definitieve pacificatie van de communautaire problemen tot doe... Lees meer (1977) verliet hij de Volksunie. Hij onderhield zowel contacten met de Vlaamse Volkspartij Vlaamse Volkspartij (VVP) (1977-1979) Vlaamse Volkspartij (VVP) (1977-1979) De Vlaamse Volkspartij (1977-1979) was een liberaal georiënteerde Vlaams-nationalistische partij, die werd opgericht door oud-VU-senator Lode Claes, uit onvrede met de Volksunie en haar h... Lees meer van Lode Claes Claes, Lode Claes, Lode Lode Claes (1913-1997) was een Vlaams-nationalistisch politicus, publicist en zakenman die een Vlaamse elite wilde vormen om de Vlaamse demografische meerderheid de leiding te laten nemen... Lees meer als met de Vlaams-Nationale Partij Vlaams-Nationale Partij (VNP) (1977-1979) Vlaams-Nationale Partij (VNP) (1977-1979) De Vlaams-Nationale Partij (VNP, 1977-1979) was een radicale Vlaams-nationalistische partij, die ontstond onder impuls van Karel Dillen als reactie tegen het Egmontpact en de als te gemat... Lees meer van Karel Dillen Dillen, Karel Dillen, Karel Karel Dillen (1925-2007) was, na een aanloop als radicaal Vlaams-nationalistisch spreker en publicist, de oprichter en eerste volksvertegenwoordiger van het Vlaams Blok. Hij zetelde in de... Lees meer . In 1988 was hij voor het Vlaams Blok kandidaat bij de gemeenteraadsverkiezingen in Schaarbeek. Na zijn verhuizing naar Knokke-Heist in 1993 was hij er enige tijd voorzitter van de VB-afdeling en in 2000 en 2006 stond hij er op de VB-lijst voor de gemeenteraadsverkiezingen. In 1992 werd Elbers de eerste afgevaardigde van het Vlaams Blok in de Raad van Bestuur van de BRTN. Die functie bleef hij waarnemen tot 1996. Met zijn pleidooien om voorrang te geven aan Nederlandstalige cultuur kwam hij er herhaaldelijk in aanvaring met Els Witte, de toenmalige voorzitster van de Raad van Bestuur.

Muzikale en mediacarrière

In 1973 won Elbers – als enige deelnemer met een eigen nummer – een talentenjacht van de Belgische Radio en Televisieomroep (Omroep Brabant). Het jaar nadien kwam het bekroonde nummer – Leopold II – uit op plaat, wat voor een doorbraak zorgde. Daarmee begon een zangcarrière die van 1974 tot 1982 zes langspeelplaten opleverde. Elbers muzikale oeuvre situeerde zich in de kleinkunsttraditie (zie Populaire muziek Populaire muziek Weinig activiteiten kunnen zozeer een gevoel van sociale en culturele verbondenheid creëren als het samen zingen of luisteren naar muziek. Muziek speelt dan ook in elke nationale of natio... Lees meer ), en legde veel aandacht aan de dag voor de teloorgang van het oude Brussel Brussel In de geschiedenis van de Vlaamse beweging speelde Brussel een unieke rol vanwege haar hoofdstedelijke functies, economische aantrekkingskracht en als symbool van verfransing, die zich v... Lees meer . Aanvankelijk zong hij in het Brussels dialect, maar in 1978 schakelde hij over op het algemeen Nederlands Algemeen Nederlands (AN) Lees meer , naar eigen zeggen om niet langer gemarginaliseerd te kunnen worden. In 1983 bracht hij de langspeelplaat uit In ’t midden van ’t gewoel, een bijzonder harde en uitgesproken Vlaams-nationalistische plaat die volgens Elbers mede werd gefinancierd door de toenmalige Volksunievoorzitter en het Brussels gemeenteraadslid Vic Anciaux Anciaux, Vic Anciaux, Vic Vic Anciaux (1931-2023) was geneesheer en militeerde vanaf 1950 in het partijpolitieke Vlaams-nationalisme. Voor de Volksunie, waarvan hij voorzitter was van 1979 tot 1986, vervulde hij ... Lees meer , een oude bekende uit Elbers’ Brusselse Volksunie-periode. De LP vormde een perfecte illustratie van het toenmalige wereldbeeld van Elbers: bevlogen romantisch, revolutionair Vlaams-nationalistisch en anti-Belgisch, anticommunistisch en antikapitalistisch, in solidariteit met de volkeren achter het IJzeren Gordijn, de Palestijnen en Noord-Ierland. In ’t midden van ’t gewoel was een unicum. Het was de enige keer dat een bekende Vlaamse zanger een langspeelplaat uitbracht met radicaal Vlaams-nationalistisch geïnspireerde teksten. In kringen van jonge Vlaams-nationalisten, waar toen weinig nieuws te noteren viel, werd de plaat bijzonder enthousiast onthaald, maar de plaat viel door de uitgesproken politieke teksten niet in de smaak bij een groot deel van zijn vroegere publiek en bevorderde daarmee het einde van Elbers’ carrière als soloartiest.

In 1981 trad Elbers op als de zingende boer in het populaire kinderprogramma Triangelclub van Nicole & Hugo. Later introduceerde Bob Davidse hem als scenarioschrijver. Onder het pseudoniem Dick Durver schreef hij de scenario's voor jeugdreeksen als Merlina, Postbus X, Interflix en Mik, Mak en Mon. Voor Omroep Brabant werkte hij mee aan het radioprogramma In't lieg plafon, dat in het Brusselse dialect werd uitgezonden

Elbers kwam door zijn vaak provocatieve uitspraken en optredens herhaaldelijk in opspraak. In 1988 werd hij genoemd als auteur van een pamflet waarin Schaarbeek werd vergeleken met Casablanca, en migranten werden omschreven als “ ‘Kamelendrijvers, Tchoek-Tchoeken, Bachie-Boezoeken’. Op een Vlaams Blok-congres in 1998 bracht hij naar aanleiding van rellen in Sint-Jans-Molenbeek het lied Mohammed Ambras. Daarvoor diende hij zich wegens een inbreuk op de racismewetgeving te verantwoorden voor de correctionele rechtbank (zie Racisme en de Vlaamse beweging (na 1945) Racisme en de Vlaamse beweging (na 1945) In de naoorlogse periode bewogen de visies op migratie en racisme binnen Vlaamse beweging zich tussen twee polen. Een linkerzijde, vertegenwoordigd door de Volksunie, betuigde haar solida... Lees meer ). De aanklager vroeg een effectieve gevangenisstraf van 5 maanden, maar Elbers werd uiteindelijk vrijgesproken. In 2021 werd Elbers door het Vlaams Belang voorgedragen als bestuurder van het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF). Na protesten vanwege controversiële uitspraken over holebi’s, trok het VB zijn kandidatuur weer in. In 2022 kwam hij in het nieuws nadat hij in een lokale supermarkt in Knokke-Heist een eenmansactie voerde tegen Franstalige opschriften. Daarbij bekladde de toen 74-jarige Elbers Franstalige reclame met een spuitbus en gooide hij een rek omver.

In 2008 verscheen de De poorten van Babel. Het kalifaat van Knokke, een roman geïnspireerd op het boek Le Camp des Saints van Jean Raspail. In 2015 gaf Elbers onder de titel Het Legerkamp der Heiligen een Nederlandse vertaling uit van Le Camp des Saints van Raspail.

Werken

– Artikelen in De Brusselse Post; ’t Pallieterke; Vlaams Blok.
– World Trade Center, Vinyl lp-album, 1974.
– Er zijn geen bomen in mijn straat, Vinyl lp-album, 1975.
– De donderdagman, Vinyl lp-album, 1976.
– Met de dood in het hart, Vinyl lp-album, 1978.
– De zevende dag, Vinyl lp-album, 1979.
– In 't midden van ’t gewoel, Vinyl lp-album, 1982.
– Chorwon, 1986.
– De poorten van Babel. Het kalifaat van Knokke, 2008.
– Het Legerkamp der Heiligen, 2015.

Literatuur

– Marijke, Nationalisme is altijd radikaal. Vraaggesprek met Jef Elbers, in: Vlaams Blok, 7de jg., nr 6, juni 1983, blz. 5.
– R. van Lommel en G. Gené, Jef Elbers. Geen toekomst zonder wortels, in: Rebel. Ledenblad van de Vlaams Blok Jongeren, nr. 7, 2015, pp. 6-8.
– PmM, Praten met Jef Elbers. “Ik ben een dom mens, maar verzorg mezelf”, in: ’t Pallieterke, jg. 71, 2015, nr. 39, 23 september, p. 13.

Suggestie
Citeren

1998: Frank Seberechts (pdf)

2024: Jan Creve

Databanken

Inhoudstafel