Germinal-reeks
De Germinal-Reeks was een maandelijkse brochurereeks die bij het socialistische dagblad Vooruit werd uitgegeven (1904-1914 en 1945-1951). Na de Tweede Wereldoorlog vormde de reeks een forum voor veelal kritische publicaties over de Vlaamse beweging en de collaboratie.
De Germinal-Reeks was een brochurereeks die vanaf 1904 op maandelijkse basis werd uitgegeven door de socialistische maatschappij Volksdrukkerij, als onderdeel bij het dagblad Vooruit
Vooruit (1884-1991) Vooruit (1884-1991) was een Gents socialistisch dagblad waarin heel wat bijdragen verschenen van Vlaamse intellectuelen. In 1978 werd het blad een regionale editie van De Morgen, om in 19... Lees meer (1884-1991), en opgestart werd onder impuls van de toenmalige hoofdredacteur, Ferdinand Hardijns
Hardijns, Ferdinand Ferdinand Hardijns (1864-1927) was een Gentse socialistische journalist en politicus die het primaat verdedigde van de sociale strijd op de taalstrijd. Lees meer . De brochurereeks bestond vooral uit propagandistische teksten van onder meer kopstukken van de socialistische partij
Socialistische partij De socialistische partij werd in België in 1885 opgericht als de Belgische Werkliedenpartij (BWP), veranderde in 1945 haar naam in Belgische Socialistische Partij (BSP) en viel in 1978 u... Lees meer zoals Edward Anseele
Anseele, Edward Edward Anseele (1856-1938) was een Gents socialist en lag in 1885 mee aan de basis van de Belgische Werkliedenpartij. Hij was decennialang een van de tenoren van het socialisme in België.... Lees meer , Emile Vandervelde
Vandervelde, Emile Emile Vandervelde (1866-1936) was een socialistische partijleider en politicus die een vooraanstaande rol speelde in de Vlaamse vraagstukken van zijn tijd. Lees meer , Hendrik de Man
De Man, Hendrik Hendrik de Man (1885-1953) was een vooraanstaand Belgisch socialistisch politicus, die vanaf 1933 aan het hoofd kwam te staan van de Belgische Werkliedenpartij (BWP). De Man droeg bovendi... Lees meer en Jules Destrée
Destrée, Jules Jules Destrée (1863-1936) was een kopstuk van de socialistische partij en de Waalse beweging, dat onder meer bekend staat om zijn ophefmakende Lettre au Roi (1912). Lees meer . Onder het devies ‘Kennis zal U redden’ werden uiteenlopende onderwerpen behandeld, gaande van vulgariserend wetenschappelijk onderzoek, economie, geschiedenis, sociologie tot letterkunde en biografieën.
In 1908 werd de socialistische maatschappij Het Licht opgericht, die de uitgever van Vooruit en dus ook van de Germinal-Reeks werd. Tot de Eerste Wereldoorlog
Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer verscheen de Germinal-Reeks in zowel het Frans als het Nederlands. Teksten van Franstalige auteurs, zoals Destrée, werden vertaald naar het Nederlands en omgekeerd. Tussen 1914 en 1945 verscheen de Germinal-Reeks niet. Pas na afloop van de Tweede Wereldoorlog
Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer werd de brochurereeks hernomen, met vanaf 1950 ook een nieuwe uitgever: de pas opgerichte socialistische maatschappij De Vlam, die verbonden was met Het Licht.
Na 1945 werd in de Germinal-Reeks ook de nodige aandacht besteed aan de Vlaamse beweging, vooral in het licht van de collaboratie
Collaboratie Collaboratie verwijst naar de samenwerking met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, in casu van het Vlaams-nationalisme en een deel van de Vlaamse beweging. Lees meer tijdens de Tweede Wereldoorlog. Georges Hamers
Hamers, Georges Georges Hamers (1906-1954) was een socialistisch journalist die werkte voor de krant Vooruit. Tijdens de bezetting sloot hij zich aan bij het verzet. Na de oorlog publiceerde hij twee bro... Lees meer , die voor Vooruit werkte en tijdens de oorlog mee sluikbladen had uitgebracht, wijdde er twee brochures aan: in het tweedelige Zwart Vlaanderen (1945-1946) stelde hij de Vlaamse beweging voor als een verzameling van collaborerende misdadigers. Jan Arduin, het pseudoniem waarachter journalist en politicus Gaston Crommen schuilging, wees in de negende editie van 1946 op de ‘vreeselijke’ verantwoordelijkheid die de katholieken droegen voor de collaboratie.
Een andere stem was te horen in Vlaanderen let op Uw zaak!. Auteur Raymond Herreman
Herreman, Raymond Raymond Herreman (1896-1971) was een socialistische en Vlaamsgezinde dichter, essayist en journalist die zich profileerde als een vrijzinnig humanist. Na de Eerste Wereldoorlog werd hij a... Lees meer meende dat Vlaanderen moest worden beschouwd als ‘een gemeenschap met zijn eigen nooden en deugden, in een grooter vaderland’. Ook hij stelde de excessen tijdens de voorbije oorlog aan de kaak, maar legde de schuld daarvoor ook deels bij de socialisten zelf. Die hadden volgens hem immers ‘te laat en te onvolledig begrepen, dat de Vlaamsche strijd uit het einde der 19de en begin 20ste eeuw ook haar strijd was’. Herreman stelde bovendien dat de volkswoede jegens de collaborateurs tijdens de zogeheten straatrepressie erger was geweest dan de collaboratie zelf (zie Repressie na de Tweede Wereldoorlog
Repressie na de Tweede Wereldoorlog De repressie na de Tweede Wereldoorlog omvat alle maatregelen en acties tegen personen die na de oorlog verantwoordelijk werden gehouden voor samenwerking met de nationaalsocialistische b... Lees meer ).
De Germinal-Reeks hield op te bestaan in 1951.
Literatuur
— G. Hamers, Zwart Vlaanderen, 1945-1946, (Germinal-Reeks, jg. 12, nr. 1 en jg. 13, nr. 1).
— R. Herreman, Vlaanderen, Let op uw zaak!: een gemoedelijke aanbeveling tot redelijk civisme, 1945 (Germinal- Reeks, jg. 12, nr. 4).
— J. Arduin, Katholieke verantwoordelijkheid in het verraad, 1946 (Germinal-Reeks, jg. 12, nr. 9).
— L. Simons, Het boek in Vlaanderen sinds 1800, een cultuurgeschiedenis (Tielt, 2013).
Jasper Snoeys (2023), Hendrik Defoort (1998). Germinal-reeks. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/pub-000368.
Redactiegeschiedenis
Redactiegeschiedenis
1998: Hendrik Defoort (pdf)
2023: Jasper Snoeys