Het Vlaamsche Land (1919-1926)
Het Vlaamsche Land (1919-1926) was in Antwerpen een katholieke Vlaamsgezinde uitgeverij, boekhandel en weekblad.
katholieke(e) en flamingantisch Flamingant Flamingantisme is een term die met verschillende betekenissen wordt toegekend aan actoren binnen de Vlaamse beweging en het Vlaams nationalisme. Lees meer (e) uitgeverij, boekhandel (1919-1924) en weekblad (19 april 1919 – 25 december 1926), gesticht door een groepje Antwerpse katholieken onder leiding van August van Cauwelaert
Van Cauwelaert, August De Vlaamsgezinde katholiek August van Cauwelaert (1885-1945), die professioneel aan de slag was als advocaat en rechter, was ook literair actief als dichter en essayist. Hij was betrokken... Lees meer , met onder meer Alfons Jeurissen (1874-1925), Juul Grietens en Marnix Gijsen
Goris, Jan-Albert Jan-Albert Goris (1899-1984) was een veelzijdig schrijver, ambtenaar en diplomaat. Als literator maakte hij naam onder het pseudoniem Marnix Gijsen. Hij debuteerde als expressionistisch d... Lees meer .
De uitgeverij en de boekhandel werden in 1924 overgenomen door De Vlaamsche Boekenhalle De Vlaamsche Boekenhalle Lees meer in Leuven.
In 1922 werd Frans Delbeke hoofdredacteur van het blad, met Gerard Walschap
Walschap, Gerard Gerard Walschap (1898-1989) was een Vlaamse auteur. Lees meer als redactiesecretaris. Delbeke haalde zijn vriend Lodewijk Dosfel
Dosfel, Lodewijk Lodewijk Dosfel (1881–1925) was een jurist die in de Vlaamse beweging bekendheid verwierf door zijn engagement in de Vlaamse katholieke studentenbeweging en in de campagne voor Vlaamse ta... Lees meer binnen in de redactie, waardoor het weekblad, dat voordien een fervente aanhanger was van het minimumprogramma
Minimumprogramma Het Minimumprogramma was de benaming voor het eisenpakket dat de Belgisch-loyale flaminganten, in het bijzonder inzake taalwetgeving, in de periode tussen de beide wereldoorlogen nastreef... Lees meer van Frans van Cauwelaert
Van Cauwelaert, Frans Frans van Cauwelaert (1880-1961) was een Vlaamsgezinde katholieke politicus, die een hoofdrol speelde in de vernederlandsing van het openbare leven in Vlaanderen. Van Cauwelaert lag in 19... Lees meer , nu een Vlaams-nationalistisch forum bood. Maar ook het wekelijkse hoofdartikel "Op den Uitkijk", dat geschreven werd door Delbeke en Walschap, zorgde ervoor dat Het Vlaamsche Land een radicaler tintje kreeg.
Medewerkers van het eerste uur waren onder meer Van Cauwelaert en Alfons van de Perre
Van de Perre, Alfons De vermogende geneesheer Alfons van de Perre (1872-1925) speelde als actor in het flamingantische middenveld, als medeoprichter, beheerder en commentator van de krant De Standaard en als ... Lees meer (voor de V.B.), Floris Prims
Prims, Floris Floris Prims (1882-1954) was een Vlaamsgezinde priester en historiograaf. Hij stond mee aan de wieg van de christelijke sociale beweging en schreef tal van historiografische werken over A... Lees meer en pater Petrus Claes
Claes, Petrus Petrus Claes (1884-1958) was een Antwerpse priester, die onder andere secretaris was van de Katholieke Vlaamse Landsbond, redacteur van De Morgenpost en een nauwe medewerker van Frans van... Lees meer (voor maatschappelijke aangelegenheden), Maria Belpaire
Belpaire, Marie-Elisabeth Marie-Elisabeth Belpaire (1853-1948) was een welgestelde Vlaamsgezinde auteur die verschillende projecten realiseerde ter promotie van de literatuur (zoals het tijdschrift Dietsche Warand... Lees meer , Louise Duyckers, Maria Baers, Maria Lees meer en Margriet Baers Baers, Margriet Margriet Baers (1889-1922) was als katholieke vrouw een pionier in het universitair onderwijs. Ze studeerde wijsbegeerte en experimentele psychologie in Zwitserland en was mede-oprichtste... Lees meer en Juliette de Groodt-Adant
Adant, Juliette Lees meer (voor vrouwenleven), Jozef Muls
Muls, Jozef Jozef Muls (1882-1961) was een Vlaamsgezinde kunsthistoricus, die onder meer de drijvende kracht was van het culturele tijdschrift Vlaamsche Arbeid en tussen 1929 en 1940 als conservator ... Lees meer , Huib Hoste Hoste, Huib Huib Hoste (1881-1957) was een vernieuwende architect en stedenbouwkundige, die onder meer deel uitmaakte van de Pelgrimbeweging en publiceerde in het Vlaams-katholieke, pro-federalistisc... Lees meer en Emiel Hullebroeck
Hullebroeck, Emiel Emiel Hullebroeck (1878-1965) was een Vlaamsgezinde componist en dirigent. Hij is van grote betekenis geweest voor de Vlaamse liedbeweging in de 20ste eeuw en voor het sociale statuut van... Lees meer (voor kunst en muziek), J. de Cock, Jules Persyn Persyn, Jules Lees meer , Cyriel Verschaeve
Verschaeve, Cyriel Cyriel Verschaeve (1874-1949) was een West-Vlaamse priester, literair auteur, kunstbeschouwer en publicist, die bekend werd als icoon van de Frontbeweging en het opkomende Vlaams-national... Lees meer , Maurits Sabbe
Sabbe, Maurits Maurits Sabbe (1873-1938), zoon van Julius Sabbe, was een Germaans filoloog, een Vlaamsgezinde liberaal en een vrijzinnige letterkundige, hoogleraar en conservator van het museum Plantin-... Lees meer , Grietens, Jozef Simons
Simons, Jozef Jozef Simons (1888-1948) was een Kempische schrijver, die vooral bekendheid vergaarde met zijn oorlogsroman Eer Vlaanderen vergaat (1927). Lees meer , René Vermandere
Vermandere, René René Vermandere (1857-1944) studeerde aan het Lemmensinistituut. Hij werkte mee aan de Gazet Van Antwerpen en schreef tal van verhalen, gedichten en toneelstukken. Lees meer , Ernest Claes
Claes, Ernest Ernest Claes (1885-1968) was een schrijver van volkse romans en verhalen en een leidend ambtenaar in de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Na de Tweede Wereldoorlog werd hij vervolgd wege... Lees meer en Stefanie Claes-Vetter (voor letterkunde), Frans Daels
Daels, Frans Frans Daels (1882-1974) vormde de spil van de Vlaamsgezinde organisaties aan het IJzerfront en groeide in het interbellum als voorzitter van het IJzerbedevaartcomité en voorvechter van N... Lees meer , Frans Meeuw Meeus, Frans Arts Frans Meeus (1869-1953) stimuleerde met zijn publicaties het Vlaamse wetenschappelijke leven. Hij was ook stichter en voorzitter van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Geneeskunde.... Lees meer en Arthur de Groodt
De Groodt, Arthur Arthur de Groodt (1883-1952) was een arts, hoogleraar en mecenas van Vlaamse wetenschapsbeoefening. Lees meer (voor geneeskunde). Verder verschenen er rubrieken van Marcel Cordemans Cordemans, Marcel De Vlaamsgezinde journalist-publicist, leraar, kabinetsmedewerker en ambtenaar Marcel Cordemans (1891-1991) was van 1922 tot 1929 hoofdredacteur van de krant De Standaard. Lees meer (over buitenlandse politiek) en J. Eeckhout (over literatuur), terwijl Jan Hammenecker
Hammenecker, Jan Jan Hammenecker (1878-1932) was een Vlaamse priester, leraar, dichter en schrijver, die invloed uitoefende op de Vlaamse scholieren- en studentenbeweging en de katholieke vlaamse meisjesb... Lees meer er zijn Colloquia en Claes, onder het pseudoniem van E. van Cleef, geestige schetsen over parlementsleden in publiceerden. In tegenstelling tot wat eerder geschreven werd, heeft Odiel Spruytte Spruytte, Odiel Odiel Spruytte (1891-1940) was een ‘petit vicaire’ en een dwarsdenker in het bisdom Brugge. Als Vlaams-nationalist behoorde hij tot de kernredactie van het weekblad Jong Dietschland, en w... Lees meer nooit zijn medewerking verleend aan dit weekblad.
Het wekelijkse hoofdartikel, waarin dikwijls van leer werd getrokken tegen het politieke beleid van de Vlaamse bisschoppen, lokte een geheim leesverbod van de Mechelse aartsbisschop uit. Aangezien priesters zowat de helft van het leespubliek uitmaakten, ging Het Vlaamsche Land in 1926 failliet. Door onenigheid binnen de redactie kreeg het blad twee opvolgers: Hooger Leven
Hooger Leven (1927-1938) Hooger Leven (1927-1938) was een algemeen katholiek Vlaams weekblad opgericht door Gerard Walschap. Nadat het blad initieel een politiek neutrale voer, steunde het de Katholieke Vlaamsche... Lees meer en Jong Dietschland Jong Dietschland (1926-1933) Jong Dietschland (1926-1933) was een radicaal Vlaamsgezind en Groot-Nederlands weekblad met veel interesse voor kunst en literatuur en met aandacht voor de Nieuwe Orde-stromingen. Het bla... Lees meer . Walschap kon zich niet vinden in een radicaal Vlaams-nationalistisch blad, tot ongenoegen van Delbeke, en werd hoofdredacteur van het culturele blad Hooger Leven; Victor Leemans
Leemans, Victor Victor Leemans (1901-1971) was een politiek en sociaaleconomisch theoreticus, die het gedachtegoed van de revolutie van rechts introduceerde in de Vlaamse beweging. Tijdens de Tweede Were... Lees meer , die in 1925 zijn intrede in de redactie deed, werd hoofdredacteur van het radicale Jong Dietschland.
Literatuur
– I. de Vooght, Het weekblad Het Vlaamsche Land, KUL, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1995.
Ilse De Vooght (2023), Ilse De Vooght (1998). Het Vlaamsche Land (1919-1926). In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/pub-000045.