Kristen-Vlaamsche Taalgrensaktie

Flor Grammens Grammens, Flor Onderwijzer Flor Grammens (1899-1985) verwierf tijdens zijn leven grote bekendheid door zijn herhaalde en soms spectaculaire acties tegen de schendingen van de taalwetgeving. Lees meer , die toen in de Oost-Vlaamse taalgrens Taalgrens Het begrip ‘taalgrens’ verwijst in het algemeen naar een grens die twee bevolkingsgroepen die een verschillende taal spreken van elkaar scheidt en in het bijzonder naar de grens tussen he... Lees meer stad Ronse woonde, hield zich sinds het midden van de jaren 1920 actief bezig met de taalgrensproblematiek. In 1929 verzorgde hij op een vergadering van de Katholieke Vlaamsche Landsbond Katholieke Vlaamse Landsbond (KVL) (1919-1964) De Katholieke Vlaamsche Landsbond (1919-1955) was de federatie van de Katholieke Vlaamsche Arrondissementsbonden, die als drukkingsgroep streed voor de vernederlandsing van Vlaanderen met... Lees meer een lezing over ‘De Wetenschappelijke Regeling van het Taalgrensvraagstuk’, die daarna als brochure werd verspreid. Intussen was hij wegens zijn eigengereidheid en zijn onwil om met niet-katholieken samen te werken geroyeerd door het comité Taalgrens Wakker! Taalgrens Wakker! Taalgrens Wakker! (1912-1931) was een vereniging voor taalgrensactie, die gedragen werd door prominente Vlaamsgezinden als Jozef Goossenaerts en Staf de Clercq. Spreekbuis was het halfmaa... Lees meer . Als reactie  richtte Grammens in 1930 een nieuwe vehikel op voor zijn taalgrenswerk, de Kristen-Vlaamsche Taalgrensaktie. Het Davidsfonds Davidsfonds (DF) Het Davidsfonds is een katholieke Vlaamse cultuurvereniging, die werd opgericht in januari 1875. Lees meer , dat die werking financierde, eiste dat het vertegenwoordigd zou zijn in een comité dat toezicht hield op de financiën. Daarom werd de taalgrenswerking van Grammens georganiseerd onder de naam Kristen-Vlaamsche Taalgrensaktie, waarbinnen het financieel comité werkzaam zou zijn. Dit comité bestond echter slechts voor de schijn, aangezien Grammens geen interne controle toestond en nooit bijeenkomsten belegde.

Sinds 1929 beschikte hij als inspecteur van de Beroepsleergangen en de Naschoolse Werken in de provincie Oost-Vlaanderen over veel vrije tijd en reismogelijkheden, wat hem in staat stelde om zich te focussen op zijn taalgrensactiviteiten. Jozef Langhor, een filoloog die veel publiceerde over de geschiedenis van de taalgrens, trad soms op als wetenschappelijk adviseur van Grammens.

Grammens zette op en rond de Nederlands-Franse taalgrens actiegroepen op in Edingen, Komen Komen-Moeskroen Komen-Moeskroen was oorspronkelijk een regio in de provincie West-Vlaanderen, die bij de vastlegging van de taalgrens in 1962 naar Henegouwen overgeheveld werd. Zowel vooraf als nadien l... Lees meer , Landen, Moeskroen, Montzen en de Voerstreek Voeren Lees meer , met respectievelijk Jozef Cogneau Cogneau, Jozef Jozef Cogneau (1891-1948) was schoolhoofd in Edingen. Hij leidde de Edingse afdeling van de Kristen-Vlaamsche Taalgrensactie. Hij was ook lid van het VNV. Lees meer ,  Joseph Streulens, Lambert Lemkens Lemkens, Lambert Lambert Lemkens (1876-1945) was spoorwegbeambte en schepen in Landen en leider van de Landense kern van de Kristen-Vlaamsche Taalgrensaktie. Lees meer , Maurits Roelstraete Roelstraete, Maurits Maurits Roelstraete (1901-1965) was een onderwijzer en leider van de Moeskroense actiegroep de Kristen-Vlaamsche Taalgrensaktie. Tijdens de Tweede Wereldoorlog fungeerde hij als inspecteu... Lees meer , Jozef Franssens Franssens, Jef Jozef Franssens (1899-1973) stichtte in Montzen een afdeling van het Davidsfonds. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte hij voor de commissie voor Taaltoezicht. Na de Tweede Wereldoorlog ... Lees meer en Hendrik Veltmans Veltmans, Hendrik Hendrik Veltmans (1866-1954) was van 1920 tot 1948 pastoor in Sint-Martens-Voeren en verwierf bekendheid als pleitbezorger van het Vlaams karakter en de belangen van de Vlamingen van de V... Lees meer als plaatselijke verantwoordelijken. Via deze lokale kernen, die hij zonder veel inspraak dirigeerde, probeerde Grammens in deze en andere gemeenten - onder ander via meetings, studiedagen, protestacties en petities - een strikte toepassing van de taalwetten Taalpolitiek en -wetgeving Situaties van taalonderdrukking vindt men wereldwijd. Daarom besteedt deze bijdrage eerst aandacht aan gehanteerde taalpolitieke strategieën. Ook in België verzette een gedomineerde taalg... Lees meer af te dwingen. Het eerste succes van de Kristen-Vlaamsche Taalgrensaktie was dat in maart 1930 in 25 dorpen in de Franstalige provincies Henegouwen en Luik een voldoende aantal van de kiesgerechtigden een verzoekschrift ondertekende om de respectieve gemeentebesturen te verplichten om niet alleen in het Frans maar ook in het Nederlands met het publiek te communiceren. Tijdens de volgende jaren slaagde hij erin om de bestuurlijke taalsituatie voor Nederlandssprekenden in beide provincies verder te doen verbeteren. Meer in het algemeen vestigde de Kristen-Vlaamsche Taalgrensaktie de aandacht op de onduidelijke taalsituatie op en rond de taalgrens en de problemen die daaruit resulteerden.

Vanaf midden september 1932 werd het maandblad De Taalgrenswacht De Taalgrenswacht De Taalgrenswacht (1932-1937) was het maandblad van de Kristen-Vlaamsche Taalgrensaktie van Flor Grammens. Lees meer . Orgaan der K.V.T.A.  uitgegeven. In het openingsnummer luidde het als volgt: ‘Vooral en vooraf dient hier op de taalgrens een nieuwe geest geschapen. Wij zijn geen knechten meer, of we willen het niet langer blijven. (…) En nu… vooruit tot de eindzege, die geen andere kan zijn dan de oplossing van het taalgrensprobleem, in dien zin dat Vlamingen en Walen hun onbetwiste grondgebied ter weerszijden der taalgrens wordt toegekend’. Vanaf half februari 1933, toen de titel werd gewijzigd tot De Taalgrenswacht. Gratis verspreid maandblad der K.V.T.A., telde elke editie 4 pagina’s. Behalve taalgrensberichten uit de zes gemeenten waar actiegroepen waren gevormd en uit andere lokaliteiten in taalgemengde entiteiten in de omgeving van de taalgrens, bevatte elk nummer een hoofdartikel, meestal in de vorm van een open brief aan een (politieke) personaliteit.

Nadat enkele jaren voordien vier van de zes door Grammens geformeerde plaatselijke taalgrensactiegroepen hadden opgehouden te bestaan, werd in 1937 de uitgave van De Taalgrenswacht stopgezet en stierf de Kristen-Vlaamsche Taalgrensaktie een stille dood. Ondertussen was Grammens overgestapt op een meer radicale vorm van actievoeren, met name het overschilderen van onwettelijke Franstalige straatnaamborden Straatnamen Straatnamen kunnen als monumenten fungeren die een bepaalde nationalistische of andere politiek-ideologische agenda reflecteren. In de geschiedenis van de Vlaamse beweging dienden straatn... Lees meer in tal van gemeenten.