Leirens, Constant

Constant Leirens was de zoon van de handelaar François Louis Leirens en Charlotte van Aelbroeck. Hij volgde waarschijnlijk privéonderwijs, studeerde daarna rechten in Gent en vestigde er zich als advocaat.In 1866 verhuisde hij naar Schaarbeek en in 1883 naar Vevey, na zijn huwelijk met de Zwitserse Emilie Nicole.

Progressieve flamingant en krantenuitgever

Leirens was ondervoorzitter van de Société Huet Société Huet De Société Huet was een progressieve denkgroep (1846-1851) in Gent onder de leiding van de Franse filosoof en hoogleraar François Huet (1814-1869). Lees meer , een socialistische denktank die in 1846 in Gent werd opgericht door de Franse hoogleraar filosofie François Huet en salons organiseerde over progressieve vraagstukken zoals armoede, de vrouwenemancipatie, het algemeen stemrecht en de socialistische theorievorming van onder anderen Pierre-Joseph Proudhon. In 1848 was hij stichter, geldschieter en tot 1850 hoofdredacteur van De Broedermin De Broedermin De Broedermin (1848-1859) begon als een christendemocratisch geïnspireerd dagblad met republikeinse inslag, maar evolueerde naar een doctrinair liberalisme. Lees meer (1848-1859), het blad van deze studiekring. Daarnaast nam Leirens ook de hoofdredactie van het progressief, flamingantisch weekblad Artevelde, ‘den Burger Demokraet’, voor zijn rekening en was hij (met zijn bedrijf P. Cagny) eigenaar van het in 1854 gestichte Het Zondagsblad (van Gent), dat ook belangstelling toonde voor de Vlaamse taalgrieven, en van L’Echo des Flandres (20 maart 1856 – 30 juni 1864).

In 1857 werd de liberaal georiënteerde, flamingantische democraat Leirens lid van Vlamingen Vooruit Vlamingen Vooruit Vlamingen Vooruit was een Vlaamse en vrijzinnige organisatie in Brussel die in 1858 onder impuls van Eugène van Bemmel in Brussel werd opgericht. Het programma eiste de gelijkberechtiging... Lees meer , waar hij noch bij de liberaal-democratische noch bij de flamingantische fractie hoorde, maar een soort middenpositie innam.

Verder was hij actief binnen de Ligue de l’Enseignement Ligue de l'Enseignement De Ligue de l’Enseignement (1864) werd opgericht door hoofdzakelijk Brusselse progressistische liberalen die niet onverschillig stonden tegenover de ‘Vlaamse zaak’. De historische relatie... Lees meer .

Initiatiefnemer van het Vlaamsch Verbond

In april 1861 plaatste Leirens in zijn Zondagsblad een oproep ter oprichting van een ‘Vlaamsch Verbond’. Dit verbond zou ‘natiewijd alle ware Vlamingen verzamelen die nog steeds democratisch en tolerant liberaal waren’. Bedoeling van Leirens en zijn medestanders François Haeck Haeck, François François Haeck (1818-1889) was een Belgische ambtenaar en politicus. Hij pleitte als militante socialist voor economische en democratische hervormingen, wat onder andere tot uiting kwam i... Lees meer , Michiel van der Voort Van der Voort, Michiel Michiel Van der Voort (1812-1867) woonde achtereenvolgens in Antwerpen en Brussel en was in beide steden een pionier in Vlaamsgezinde acties. Hij was betrokken bij vele organisaties, zoal... Lees meer en Raymond Dedeyn Dedeyn, Raymond Raymond Dedeyn (1834-1902) was een liberale advocaat en schepen van Sint-Joost-Ten-Node. Verder was hij secretaris van Vlamingen Vooruit en de Ligue de l’Enseignement. Lees meer was de flaminganten op politiek vlak in een eenheidsfront te verenigen. Leirens stelde voor bij de volgende verkiezingen alleen te stemmen voor kandidaten die ernstige waarborgen boden wat de 'Vlaamse zaak' betrof. Vlamingen Vooruit engageerde zich meteen om Leirens initiatief te realiseren. Met succes: op 19 mei 1861 ondertekenden meer dan 300 vertegenwoordigers van Vlaamse literaire genootschappen (waaronder De Olijftak De Olijftak De Olijftak was een in 1835 opgerichte Antwerpse rederijkerskamer, die in de context van het ontluikende Vlaamsgezinde cultuurleven wilde aanknopen bij de bewonderde 16de-eeuwse rederijke... Lees meer ) zijn verdrag. Leirens legde de strijdpunten van het Vlaamsch Verbond Vlaamsch Verbond (1861-1869) Het Vlaamsch Verbond was een flamingantische politieke drukkingsgroep in Gent. Lees meer vast in een programma en manifest. Het verbond streefde naar ‘de wezenlijke gelijkheid van Vlamingen en Walen in alles wat de regeling van hun zedelijke en stoffelijke belangen betrof’. Het concrete doel van de vereniging was de gelijkheid van Vlaams en Frans als bestuurs Bestuur Het taalgebruik in het bestuur is een centraal aspect van de Belgische taalkwestie. Het omvat het proces van het afdwingen van taalrechten voor Vlamingen evenals de bestuurstaalwetgeving ... Lees meer - en onderwijstaal Onderwijs Lees meer . Op 13 mei begon Leirens, met de bedoeling zijn initiatief te bevorderen en het programma te verspreiden, met de publicatie van Het Vlaemsch Verbond (tot 1862). Midden september 1861 werd hij aangesteld als voorzitter ad interim.

Toen de liberalen in juli 1861 op aandringen van Julius Vuylsteke Vuylsteke, Julius De Vlaamsgezinde advocaat, dichter en uitgever Julius Vuylsteke (1836-1903) was het boegbeeld van het Vlaamsgezinde liberalisme. Hij lag aan de basis van de Gentse studentenvereniging ’T ... Lees meer in de schoot van het Verbond een eigen liberale afdeling oprichtten, werd Leirens er voorzitter van. Begin september 1861 wilden Ferdinand A. Snellaert Snellaert, Ferdinand A. Ferdinand Augustijn Snellaert (1809-1872) was arts en filoloog, een van de leidende figuren van de jonge Vlaamse beweging en pleitbezorger voor culturele eenheid met Nederland. Lees meer en Karel F. van Acker Van Acker, Karel Karel van Acker (1830-1912) was een sociaal voelende en Vlaamsgezinde advocaat, die mee aan de basis lag van de Vlaamse Conferentie der Balie, zich engageerde in de arbeidersbeweging en e... Lees meer een overkoepelende ‘Algemeene Afdeeling’ oprichten, maar Leirens en Vuylsteke blokkeerden dit initiatief. Hoewel Leirens oorspronkelijk van het Verbond een overkoepelende eenheidsvereniging had willen maken, volgde hij nu de visie van Vuylsteke, die stelde dat het behoud van de liberale onafhankelijkheid binnen het Verbond belangrijker was dan de eenheid over de partijgrenzen heen.Op 30 september reageerde de groep-Snellaert met de oprichting van een ‘Hoofd-Afdeeling’ van het Vlaamsch Verbond, die door de liberalen onder impuls van Vuylsteke echter als klerikaal werd gedoodverfd. Inmiddels was Leirens ook in mei 1861 in de plaats van Snellaert bestuurslid geworden van de De Tael is gan(t)sch het Volk De Tael is gansch het Volk De Tael is gansch het Volk (1836) was een Gents letterkundig genootschap, dat een prominente rol speelde in de literaire Vlaamse beweging van de 19de eeuw. Eind jaren 1860 ging De Tael ge... Lees meer ; een benoeming die kaderde in de pogingen deze maatschappij liberaal te maken.

Liberale coöperaties

Na zijn verhuizing naar Schaarbeek speelde Leirens geen rol meer in de Vlaamse beweging. In 1866 was hij – mede onder invloed van de Hongaarse econoom Ignatz Horn – medestichter (samen met Léon Walras en Paul Voituron), eigenaar, uitgever en opsteller van het economische en politieke blad Le Travail, ‘Organe international des intérêts de la classe laborieuse. Revue du mouvement coopératif’, dat via een goedkope massapers de coöperatiebeweging als emancipatiemiddel voor de arbeiders wilde propageren. Maar het blad was te duur en het taalgebruik en de behandelde onderwerpen voor de arbeiders te moeilijk. Na een ideologisch geschil met Walras zetten Leirens en Paul Voituron het blad voort onder de titel Le Travailleur Associé, ‘Propagateur international des doctrines coopératives’. In 1867 hield het op te bestaan.