Leurs, Stan
Bernard Van Causenbroeck (1998). Leurs, Stan. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 1998. https://devb.be/id/per-008111.
Stan Leurs groeide op in een ambtenarengezin en liep school in Turnhout, Mechelen en Antwerpen. Daarna ging Leurs voor de opleiding burgerlijk ingenieur-architect naar de Leuvense universiteit, maar hij moest deze studie door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog onderbreken. Samen met zijn familie vluchtte hij naar Bergen-Op-Zoom en 's Hertogenbosch. Daar gaf hij voor de Belgische vluchtelingen les aan het Collège Catholique belge. Na de oorlog zette hij zijn ingenieursstudies voort. Hij behaalde zijn diploma in 1919 en doctoreerde in 1922 in de archeologie en de kunstgeschiedenis. In 1925 werd hij benoemd tot docent in de kunstgeschiedenis aan de Gentse universiteit. In 1936 werd hij bevorderd tot hoogleraar.
Als student was Leurs lid van het Algemeen Katholiek Vlaamsch Studentenverbond
Algemeen Katholiek Vlaamsch Studentenverbond (AKVS) Het Algemeen Katholiek Vlaams Studentenverbond (1903-1935) was de organisatorische vormgeving van de katholieke Vlaamse studentenbeweging: een jeugdbeweging met plaatselijke bonden van ka... Lees meer en medeorganistor van het Groot-Nederlands Studentencongres
Groot-Nederlandse Studentencongressen De Groot-Nederlandse Studentencongressen waren bijeenkomsten van Vlaamse en Nederlandse studenten, gericht op het versterken van de onderlinge banden - vanuit de overtuiging dat Vlamingen... Lees meer in 1920. Reeds in 1914 lanceerde hij de idee van een Vlaamse toeristenbond. Doel van deze organisatie zou zijn door middel van voordrachten, wandelingen en reizen de Vlamingen bewust te maken van hun eigen cultuur. Op 9 juni 1921 belegde hij samen met Chris de Does en Frits Henderickx een eerste vergadering waar de krachtlijnen van de Vlaamse Toeristenbond
Vlaamse Toeristenbond (VTB) VTB-VAB (1922) was een cultureel-toeristische organisatie die bijdroeg aan de ontwikkeling van het toerisme en de mobiliteit in Vlaanderen. Ze was door haar financiële en culturele slagkr... Lees meer (VTB) werden vastgelegd. Het jaar daarna was de VTB een feit. Leurs was algemeen secretaris (1926), voorzitter (1928) en erevoorzitter (1948) van de VTB. In die periode (1924-1938) was hij ook actief als architect van woningen, scholen en kerken. In 1938 stichtte hij samen met Huib Hoste Hoste, Huib Huib Hoste (1881-1957) was een vernieuwende architect en stedenbouwkundige, die onder meer deel uitmaakte van de Pelgrimbeweging en publiceerde in het Vlaams-katholieke, pro-federalistisc... Lees meer de Vlaamsche Architectenvereniging. Hetzelfde jaar werd hij lid van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België
Koninklijke Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België (KAWLSKB) De Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten (KVAB) is een van de drie Vlaamse academiën, naast de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren en de... Lees meer (KVAWLSKB).
Leurs, die zich ideologisch tussen het Vlaamsch Nationaal Verbond Vlaamsch Nationaal Vakverbond Lees meer (VNV) en de Katholieke Vlaamsche Volkspartij
Katholieke Vlaamsche Volkspartij (KVV) De Katholieke Vlaamsche Volkspartij was de Vlaamse vleugel van het Blok der Katholieken van België, opgericht op 11 oktober 1936 met als Franstalige tegenhanger de Parti catholique social... Lees meer (KVV) bewoog, ondertekende na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog mee het manifest van de Volksbeweging (augustus 1940). Hij leidde de afdeling Monumentenzorg van het Commissariaat-Generaal voor 's lands wederopbouw. Daarnaast werd hij voorzitter ad interim van de Hoge Raad voor Toerisme, was hij actief bij de Federatie van Vlaamsche Kunstenaars Vlaamsche Kunstenaarsgilde De Federatie van de Vlaamsche Kunstenaars(1940-1944) was een corporatistische organisatie van Vlaamsgezinde kunstenaars die tijdens de bezetting aanleunde bij de collaboratie. Lees meer en trad hij op als gids bij de Duits-Vlaamse Kultuurdagen van de Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap
Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap (DeVlag) De Duitsch-Vlaamsche Arbeidersgemeenschap (DeVlag) (1935-1945) was vóór de Tweede Wereldoorlog een organisatie van Vlaamse en Duitse studenten. Tijdens de oorlog ontpopte de DeVlag zich ... Lees meer in 1941. Voor deze feiten werd hij na de oorlog uit zijn ambt van hoogleraar ontzet en vervielen zijn andere benoemingen en lidmaatschappen. In 1947 werd hij opnieuw lid van de KVAWLSKB en vanaf 1950 kreeg hij zijn pensioenswedde van hoogleraar. Ondertussen was in 1946, na een beroerte, de rechterhelft van zijn lichaam verlamd geworden. Hij trok zich uit het publieke leven terug en schreef tot een jaar voor zijn dood bijdragen over architectuur en kunstgeschiedenis.
Archief
– Vlaams Architectuurinstituut: Archief van Stan Leurs [BE/653717/0046-SL]
– Letterenhuis: Archief van Stan Leurs [isad:lh:7125]
Literatuur
– Rijksuniversiteit te Gent. Liber Memorialis 1913-1960, I, 1960.
– F. de Smidt, 'In memoriam prof. dr. Constant Leurs', in Jaarboek van de KAWLSKB (1973), pp. 383-386.
– P.J.A. Nuyens, 'Leurs, Constant', in NBW, VII, 1977.
– E. Boddez, Stan Leurs (1983-1973), tussen restauratie en modernisme, 1989.
– K. Swerts, 100 jaar trippen. De Vlaamse Toeristenbond, 1922-2022, 2022.
Bernard Van Causenbroeck (1998). Leurs, Stan. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 1998. https://devb.be/id/per-008111.