Melis, Hubert
Hubert Melis (1872-1949) was een Vlaamse auteur en ambtenaar. Hij was van 1895 tot 1918 ambtenaar bij de stad Antwerpen, waarna hij werd geschorst op beschuldiging van activisme.
Redactie (2023), Marc Somers (1998). Melis, Hubert. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-008787.
Hubert Melis was de zoon van een timmerman. Hij ging naar school in het Antwerpse atheneum, waar hij les kreeg van Pol de Mont
De Mont, Pol Pol de Mont (1857-1931) was een dichter, essayist, folklorist, journalist, kunstcriticus en redenaar. In al zijn activiteiten gaf hij de Vlaamse strijd absolute prioriteit. Decennialang w... Lees meer . Hij kwam op 23-jarige leeftijd in 1895 in dienst van de stad Antwerpen Antwerpen (stad) Lees meer , op voorspraak van Max Rooses
Rooses, Max Max Rooses (1839-1914) was kunsthistoricus en directeur van het Plantin-Moretusmuseum en als letterkundige actief in de Vlaamse beweging. Lees meer , voor wie hij een grote verering koesterde. Melis maakte snel carrière, eerst als privé-secretaris van burgemeester Jan van Rijswijck
Van Rijswijck, Jan De liberaal Jan van Rijswijck (1853-1906) was burgemeester van Antwerpen. Zijn inzet voor de rol van het Nederlands in de lokale politiek en het verenigingswezen alsook zijn volksgezinde ... Lees meer en als kabinetschef van diens twee opvolgers, Alfons Hertogs (1843-1908) en Jan de Vos (1844-1923).
Activisme tijdens de Eerste Wereldoorlog en gevolgen
Kort na de bezetting van Antwerpen in het begin van de Eerste Wereldoorlog
Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer werd Melis tot stadssecretaris benoemd (28 december 1914), wat bij menigeen in minder goede aarde viel, gezien Melis' Vlaamsgezindheid. Deze gezindheid liet hij tijdens de bezetting blijken door als bestuurslid van de V ereniging van Vlaamse Letterkundigen Vereniging van Vlaamse Letterkundigen (VVL) De Vereniging van Vlaamse Letterkundigen, opgericht in 1907, stelt zich tot doel de Vlaamse schrijvers te verenigen in één auteursorganisatie en hun belangen te behartigen. Lees meer het manifest ter vernederlandsing van de Gentse universiteit te ondertekenen (zie Hoger onderwijs Gent
Hoger onderwijs in Gent Met de vernederlandsing in 1930 als hoogtepunt is de Gentse universiteit een belangrijk strijdpunt geweest in de Vlaamse beweging. Van het Latijn uit 1817 tot het Engels van vandaag: het ... Lees meer ). Bovendien zond hij zijn zoon naar deze universiteit. Ook tekende hij in op de uitgave van de gedichten van René de Clercq
De Clercq, René René de Clercq (1877-1932) was een Vlaamsgezinde en sociaal georiënteerde dichter, die tijdens de Eerste Wereldoorlog een sleutelrol speelde bij het ontstaan en de radicalisering van het ... Lees meer , allemaal daden die na het eind van de bezetting beschouwd werden als zoveel uitingen van activisme
Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer . De gevolgen voor Melis waren ernstig: op 16 december 1918 werd hij in zijn ambt geschorst en hoewel hij in 1922 een wachtgeld kreeg en in 1925 een pensioen, is hij nooit in zijn ambt hersteld.
Na de ontzetting uit zijn secretarisambt werd Melis door toedoen van Lieven Gevaert
Gevaert, Lieven (1868-1935) Lieven Gevaert was een Vlaamsgezind ondernemer. Hij richtte in Mortsel een bedrijf op gespecialiseerd in fotopapier. Zijn leven lang zette hij zich in voor Vlaamse rechten en onderwijs, o... Lees meer algemeen secretaris van het Vlaams Economisch Verbond
Vlaams Economisch Verbond (VEV) Het Vlaams Economisch Verbond (VEV) is een Vlaamsgezinde belangengroep en patronale organisatie, die werd opgericht in 1926. Tijdens het interbellum zette het VEV zich in voor algemeen ec... Lees meer . De titel van eresecretaris werd hem geweigerd. Die bekwam hij eind 1940 van de Antwerpse gemeenteraad. Dit verklaart wel waarom Melis tijdens de Tweede Wereldoorlog
Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer aanspraak meende te mogen maken op de vergoedingen door de Bormscommissie
Bormscommissie De Bormscommissie was een commissie die tijdens de Tweede Wereldoorlog schadevergoedingen uitkeerde aan door de Belgische overheid gestrafte activisten van de Eerste Wereldoorlog. Lees meer , waarvan hij trouwens plaatsvervangend lid was. Dit bracht voor hem na het eind van de Duitse bezetting weer vervolging en inbeslagneming van goederen mee.
Letterkundige activiteiten
Sedert zijn jeugd was Melis als letterkundige actief en uitte zich in gelegenheidsverzen (in De Vlaamse Gids
De Vlaamse Gids (met) Boek & Biliotheek De Vlaamse Gids (1905-2000) was een flamingantisch en liberaal tijdschrift. Het werd gesticht door Max Rooses, met medewerking van Paul Fredericq en Jozef Vercoullie. Het blad was feiteli... Lees meer , Vlaamsch en Vrij
Vlaamsch en Vrij (1893-1897) Lees meer (1893-1897), De Schelde (1919-1936), Het Nederlandsch Tooneel), dichtbundels (Gedichten, 1894; Zonnige dreven, 1904), toneelwerk (Koning Hagen, 1897; Een nieuw leven, 1905) en een bewerking van Reinaart de Vos (1926). Ettelijke van zijn verzen zijn op muziek gezet (onder meer door Jan Blockx
Blockx, Jan Componist Jan Blockx (1851-1912) was een leerling van Peter Benoit, die hij bovendien opvolgde als directeur van het Koninklijk Conservatorium Antwerpen. Hij componeerde Nederlandstalige ... Lees meer en Flor Alpaerts
Alpaerts, Flor Flor Alpaerts (1876-1954) was een Antwerpse componist en dirigent, die zich ontpopte als een invloedrijke promotor van het werk en gedachtegoed van Peter Benoit. Lees meer ).
Archief
– Letterenhuis: Archief van Hubert Melis [isad:lh:45391]
Werken
– Onafhankelijk België (1830-1905), z.j..
– Peter Benoit. Eenige woorden over zijn leven, zijne werken en zijne school, 1892.
– Frans Gittens, 1894.
– Reizen te water en te land, in: Toerisme, 16 november 1934, pp. 815-819.
Literatuur
– L. Opdebeek, Hubert Melis en zijn nieuwe verzenbundel 'Zonnige Dreven', 1904.
– L. Scheltjens, Bij de 70 jaar van Hubert Melis, in: Het Laatste Nieuws, 5 maart 1942.
– Tolo (= A. Goovaerts), Hubert Melis 70 jaar, in: De Dag, 25 maart 1942
Redactie (2023), Marc Somers (1998). Melis, Hubert. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-008787.