Nederduitsch Taelverbond
Het Nederduitsch Taelverbond was een federatie van letterkundige maatschappijen (1845-1855) die middelen wilde bijeenbrengen om werken uit te geven op het gebied van kunst, wetenschap, geschiedenis en letterkunde.
Oprichting
Al vanaf de oprichting in 1842 van het Nederduitsch Tael- en Letterkundig Genootschap Nederduitsch Tael- en Letterkundig Genootschap Het Nederduitsch Tael- en Letterkundig Genootschap was een Vlaamsgezinde Brusselse letterkundige maatschappij. Ze werd op 3 april 1842 door Michiel van der Voort opgericht en bestond tot ... Lees meer wilde Michiel van der Voort een nationale organisatie voor Vlaamsgezinde culturele verenigingen realiseren. Op 11 februari 1844 werd in Brussel door het Leuvense studentengenootschap Met Tijd en Vlijt
Met Tijd en Vlijt Met Tijd en Vlijt was een Vlaamsgezind Studentengenootschap dat in 1836 aan de Leuvense universiteit werd opgericht en bleef bestaan tot na de Tweede Wereldoorlog. Het speelde tot 1875 e... Lees meer een bijeenkomst van Vlaamsgezinde verenigingen georganiseerd. Het plan van Van der Voort werd er gunstig onthaald. Spoedig bleek dit voornemen echter onder andere bij een Antwerpse groep rond Hendrik Conscience
Conscience, Hendrik Hendrik Conscience (1812-1883) was de eerste auteur die het in België aandurfde een roman in het Nederlands te schrijven en te publiceren. Zijn oeuvre van zo’n 65 romans, dat ook een bred... Lees meer op tegenstand te stuiten. De leden van Met Tijd en Vlijt vreesden eveneens voor een splitsing van de aanwezige krachten in een liberale progressieve en een conservatieve richting. De eerste contactvergadering kon pas op 31 oktober 1845 in Gent plaatshebben. Door deze verdeeldheid leverden de onderhandelingen niets op. In 1847 voltrok zich in de Scheldestad dan ook de scheuring onder de letterkundigen (conflict De Schrobber De Schrobber Lees meer contra De Roskam
De Roskam Antwerps unionistisch weekblad (26 januari 1847 – 27 februari 1848), gesticht door Lodewijk Vleeschouwer, antipode van De Schrobber. Lees meer ).
Pas in 1848 werd in Gent een plan voor een federatie hernomen en op 24 december 1848 kwam in deze stad het Nederduitsch Taelverbond tot stand. Het Taelverbond had een duidelijk liberaal karakter. De zetel was afwisselend in Antwerpen, Brussel of Gent gevestigd en de leiding berustte telkens bij een lid uit een van deze steden. In september 1849 vond in Antwerpen de eerste officiële zitting van het Taelverbond plaats.
Activiteiten
Het verbond wilde de nodige geldmiddelen bijeenbrengen om werken uit te geven op het gebied van kunst Kunst Lees meer , wetenschap Wetenschap Lees meer , geschiedenis en literatuur
Literatuur De literatuur heeft een cruciale rol gespeeld in het ontstaan van de Vlaamse ontvoogdingsstrijd en ook in de daaropvolgende fasen van de Vlaamse natiewording zijn schrijvers vaak richting... Lees meer . Het wilde de schepping van een veelzijdig cultuurleven in de eigen taal stimuleren, waardoor het aanzien van het Vlaams als cultuurtaal zou groeien. Vooraanstaande leden van het Verbond waren: Jan F. Verspreeuwen Verspreeuwen, Jan Jan Verspreeuwen (1807-1860) was dichter en organisator van het liberale Vlaamse cultuurleven in Antwerpen. Lees meer , Pieter F. van Kerckhoven
Van Kerckhoven, Pieter F. Lees meer , August Snieders
Snieders, August August Snieders (1825-1904) was een Nederlands-Belgische journalist en letterkundige. Hij was meer dan vijftig jaar lang hoofdredacteur van Het Handelsblad van Antwerpen en was daarnaast ... Lees meer , Van der Voort, Emmanuel van Driessche Van Driessche, Emmanuel Emmanuel van Driessche (1824-1897) speelde een voorname rol in het Brusselse culturele leven: als leraar Nederlands, als schrijver, als lid van talrijke genootschappen, als politicus en v... Lees meer en Jacob Heremans
Heremans, Jacob Jacob Heremans (1825-1884) was een Gentse hoogleraar taal- en letterkunde, die als publicist en initiatiefnemer een prominente rol speelde in de liberale Vlaamse en Groot-Nederlandse bewe... Lees meer . Het Verbond werd vooral gedomineerd door de Brusselse leden.
Veel heeft het Taelverbond niet gerealiseerd. Het heeft onder andere steun verleend aan de uitgave van de verzamelde werken van Theodoor van Ryswyck, een publicatie die in feite werd gerealiseerd door De Olijftak
De Olijftak De Olijftak was een in 1835 opgerichte Antwerpse rederijkerskamer, die in de context van het ontluikende Vlaamsgezinde cultuurleven wilde aanknopen bij de bewonderde 16de-eeuwse rederijke... Lees meer . Verder liet het Vlaemsch Midden-Comiteit Vlaemsch Midden-Comiteit Het Vlaemsch Midden-Comiteit (1849-1857) was een Vlaamsgezind genootschap in Brussel, dat ijverde voor de volledige vernederlandsing van het lager en middelbaar onderwijs in Vlaanderen.... Lees meer de bevordering van de Nederlandstalige literatuur over aan het Nederduitsch Taelverbond. In 1851 organiseerde het Verbond het derde Nederlandsch Letterkundig Congres, waar werd gediscussieerd over het tekort aan Nederlandse handboeken in België. In 1855 hield het op te bestaan.
Literatuur
- E. Gubin, Bruxelles au XIXe siècle : berceau d'un flamingantisme démocratique (1840-1873), 1979.
- G. Draye, Laboratoria van de natie: literaire genootschappen in Vlaanderen 1830-1914, 2009.
Sam Van Clemen (2023), Sam Van Clemen (1998). Nederduitsch Taelverbond. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/org-002944.