Opsomer, Walter

Persoon
Nico Van Campenhout (2026, aanvulling), Nico Van Campenhout (2024, aanvulling)

Jurist Walter Opsomer (1904-1987) was in de jaren 1950 en 1960 actief in het niet partijpolitiek gebonden flamingantische middenveld.

Geboorte
Lier, 13 oktober 1904
Overlijden
Antwerpen (stad), 23 mei 1987
Suggestie
Citeren
Leestijd: 3 minuten

Walter Opsomer, zoon van kunstschilder Isidoor Opsomer, doorliep het middelbaar onderwijs in Antwerpen en tijdens de Eerste Wereldoorlog in Londen. Tussen 1923 en 1930 studeerde hij rechten in Leuven en diplomatieke wetenschappen in Parijs. Vanaf 1930 was hij advocaat aan de balie van Antwerpen, waar hij in 1949-1950 het voorzitterschap op zich nam van de Vlaamse Conferentie der Balie Vlaamse Conferenties der Balie Vlaamse Conferenties der Balie De Vlaamse Conferenties der Balie waren vrije advocatenverenigingen die werden opgericht in de tweede helft van de 19de eeuw met het oog op de vernederlandsing van het gerecht in Vlaander... Lees meer . Opsomer doceerde in Antwerpen aan het Hoger Instituut voor Bouwkunde en Stedenbouw en aan de Rijkshandelshogeschool, die in 1965 werd geïntegreerd in het Rijksuniversitair Centrum Antwerpen (RUCA). Opsomer manifesteerde zich vanaf de jaren 1950 als een actieve pleitbezorger van een volwaardige universiteit in Antwerpen. In zijn inleiding bij een lezing daarover van de Antwerpse burgemeester Lode Craeybeckx Craeybeckx, Lode Craeybeckx, Lode Lode Craeybeckx (1898-1976) was een socialistische politicus, die zich in zijn jeugd engageerde in het activisme tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hoewel hij later afstand nam van het radic... Lees meer in de Scheldestad op 10 augustus 1959 stelde Opsomer het aldus: ‘Het Algemeen Vlaams Oud-Hoogstudentenverbond Algemeen Vlaams Oud-Hoogstudenten Verbond (AVOHV) Lees meer droomt van een universiteit in Antwerpen, gesterkt na het afsluiten van de schoolvrede en die het levend simbool zou zijn van die verdraagzaamheid’ (zie Hoger onderwijs in Antwerpen Hoger onderwijs in Antwerpen Hoger onderwijs in Antwerpen In Antwerpen klonk vanaf de tweede helft van de 19de eeuw herhaaldelijk de eis om een Vlaamse universiteit. In de jaren 1950 herwon dit pleidooi aan kracht, wat leidde tot de stichting va... Lees meer ).

Vlaamsgezind engagement

Opsomer was van 1952 tot 1962 voorzitter voor de regio Antwerpen van het Algemeen Vlaams Oud-Hoogstudenten Verbond (AVOHV), dat in 1960 werd omgedoopt tot Verbond der Vlaamse Academici Verbond der Vlaamse Academici (VVA) Verbond der Vlaamse Academici (VVA) Het Verbond der Vlaamse Academici was een drukkingsgroep die de Vlaamse hooggeschoolden moest verenigen. Het was de voortzetting van het Algemeen Vlaams Oud-Hoogstudentenverbond, dat mee ... Lees meer (VVA) en vervolgens algemeen voorzitter tot 1968. Hij was medeoprichter van de Vlaamse Volksbeweging Vlaamse Volksbeweging (VVB) Vlaamse Volksbeweging (VVB) De Vlaamse Volksbeweging (VVB) was een Vlaams-nationalistische drukkingsgroep, die werd opgericht in 1956 en tot het begin van de jaren 1970 een breder publiek mobiliseerde voor Vlaamsge... Lees meer (VVB), de Kultuurraad voor Vlaanderen Kultuurraad voor Vlaanderen (KRV) De Kultuurraad voor Vlaanderen was een vereniging zonder winstoogmerk opgericht op 21 april 1959, omgevormd tot Interprovinciale Cultuurraad voor Vlaanderen vzw (ICV) op 31 januari 1976 e... Lees meer (KRV) en het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen (OVV) Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen (OVV) Het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen (OVV) werd officieel opgericht op 13 mei 1966 en overkoepelt een hele reeks Vlaamsgezinde organisaties en verenigingen van uiteenlopende (ideol... Lees meer (OVV). Aan het eind van de jaren 1950 bewerkstelligde Opsomer mee de inplanting van de Orde van de Prince Orde van den Prince (OvdP) Orde van den Prince (OvdP) De Orde van den Prince, opgericht in 1955-1956, is een Vlaams-Nederlands genootschap dat zich op diverse wijzen en via uiteenlopende bedrijvigheden inzet voor de Nederlandse taal en cultu... Lees meer in het Antwerpse. Van 1964 tot 1970 was hij lid van het IJzerbedevaartcomité IJzerbedevaartcomité Lees meer . Opsomer was ook betrokken bij het Lieven Gevaertfonds, dat sociale initiatieven vanuit het bedrijfsleven Bedrijfsleven Bedrijfsleven Onder impuls van intellectuelen, ondernemers en gesalarieerde kaders verkreeg de Vlaamse beweging een economische oriëntatie. De uitbouw van een Vlaams bedrijfsleven behelsde een politiek... Lees meer opzet en faciliteert.

Na de Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer trad Opsomer op als raadsman van Jef de Langhe De Langhe, Jef De Langhe, Jef Mijningenieur Jozef (Jef) de Langhe (1907-1998) ontwikkelde zich tijdens het interbellum tot een ideoloog van het antisemitisme, het biologisch racisme en het nationaalsocialisme in Vlaan... Lees meer , Felix Timmermans Timmermans, Felix Timmermans, Felix Felix Timmermans (1886-1947) is de auteur van een omvangrijk en veelgelezen oeuvre. Tot zijn bekendste romans horen Pallieter (1916) en Boerenpsalm (1935). Tijdens de Eerste Wereldoorlog ... Lees meer , Jan Vanderheyden Vanderheyden, Jan Filmproducent en regisseur Jan Vanderheyden (1890-1961) maakte samen met Edith Kiel De Witte (1934), de eerste succesvolle Vlaams gesproken klankfilm. Vele films volgden, ze bewezen dat e... Lees meer en andere beklaagden die zich voor de rechtbank moest verantwoorden vanwege hun optreden tijdens de oorlogsjaren. Later pleitte hij op diverse fora voor amnestie Amnestie Lees meer .

Opsomer stelde meermaals de onevenwichtige taalverhoudingen in België aan de kaak in onder meer de ambtenarij, de justitie, het Rode Kruis en de bedrijfs- en commerciële wereld. In een interview met het Nederlandse weekblad De Nieuwe Linie motiveerde hij in 1965 zijn optreden aldus: ‘In dit land hebben ze meer dan de helft van de eigen bevolking verfomfaaid, tot een soort bastaardwezen gemaakt’. ‘U moogt weten dat ik voor de Volksunie Volksunie (VU) Volksunie (VU) Tussen 1954 en 2001 bepaalde de Volksunie (VU) als Vlaams-nationalistische partij mee de politieke evolutie in België, van unitaire staat tot federaal koninkrijk. Ze groeide uit tot de tw... Lees meer een grote sympathie heb’, voegde hij er aan toe. In het lange prozagedicht ‘Vive Bruxelles’, dat hij in 1962 publiceerde in het Mededelingenblad van het Verbond van Vlaamse Academici, hekelde Opsomer – even fel als ironiserend – de verfransing van Brussel Brussel In de geschiedenis van de Vlaamse beweging speelde Brussel een unieke rol vanwege haar hoofdstedelijke functies, economische aantrekkingskracht en als symbool van verfransing, die zich v... Lees meer en de denigrerende houding van nogal wat Franstalige Brusselaars ten opzichte van Vlaanderen en de Vlamingen.

Archief

– ADVN | archief voor nationale bewegingen: Archief Walter Opsomer [AC 90]

Literatuur

– J. Verdonck, ”België is een schijn-democratie”. Gesprek met prof. Walter Opsomer, in: De Nieuwe Linie, 20 november 1965.
– Baron Walter Opsomer overleden, in: De Standaard, 25 mei 1987.
– H. Todts, Walter Opsomer: een flamingant die baron werd, in: Gazet van Antwerpen, 27 mei 1987.
– G. Durnez, Herinneringen aan en van Walter Opsomer, in: De Standaard, 5 december 1987.
– A. Coussement, Universiteit van ‘t Stad: een ontstaansgeschiedenis van de Universiteit Antwerpen 1954-2003, Universiteit Antwerpen, onuitgegeven doctoraatsverhandeling, 2023.

Suggestie
Citeren

1975: Frans Verstreken (pdf)

1998: Frans Verstreken (pdf)

2024: Nico Van Campenhout

2026: Nico Van Campenhout

Databanken

Inhoudstafel