Reinaert

Redactie

Reinaert werd in 1930 opgericht in Gent als een veertiendaags radicaal Vlaams-nationalistisch satirisch tijdschrift onder leiding van Firmin Parasie Parasie, Firmin Journalist Firmin Parasie (1897-1976) engageerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog in het activisme en tijdens de Tweede in de collaboratie. Lees meer . Naast uitgever en hoofdredacteur was Parasie vermoedelijk ook de auteur van het merendeel van de bijdragen. Hij bouwde voort op zijn eerdere ervaring als redacteur bij het satirische blad Pallieter Pallieter Pallieter (2 april 1922 – 17 juni 1928) was een satirisch en polemisch weekblad van radicaal Vlaams-nationalistische signatuur. Lees meer (1922–1928), zoals onder meer blijkt uit de gelijkaardige vormgeving en de terugkeer van verschillende rubrieken.

Tussen oktober 1930 en augustus 1934 werkte de modernistische kunstenaar Frits van den Berghe Van den Berghe, Frits Parallel aan zijn zoektocht naar esthetische vernieuwing ging de modernistische schilder Frits van den Berghe (1883-1939) tijdens de Eerste Wereldoorlog een heel eind mee in het radicale ... Lees meer op regelmatige basis als tekenaar mee aan Reinaert. Daarna verscheen er nog slechts af en toe werk van hem in het blad. Hij ondertekende zijn bijdragen met het pseudoniem ‘Joost’ en ‘Pallieterken’. Andere tekenaars waren onder anderen George van Raemdonck (Tijl), Leo de Budt (LED) en Joz de Swerts De Swerts, Jozef Beeldend kunstenaar en illustrator Joz de Swerts (1890-1939) ontwierp affiches voor de IJzerbedevaarten en het VOS. Zijn spotprenten voor Pallieter en Nieuw Vlaanderen maakten hem tot ee... Lees meer (Joz).

Politiek, internationale actualiteit en cultuur

Met bittere humor en een polemische stijl becommentarieerde Reinaert de politieke actualiteit. Het eerste nummer verscheen voor het eerst op 4 januari 1930. Datzelfde jaar werd de honderdste verjaardag van de Belgische revolutie Belgische Revolutie De Belgische Revolutie is de naam van de opstand van 1830-1831 in de zuidelijke provincies van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden van koning Willem I. De opstand leidde tot de splits... Lees meer gevierd. In deze context maakte het blad een uitgesproken negatieve balans op van een eeuw België België Geen Vlaamse beweging zonder België. Het is ook onmogelijk om België te begrijpen zonder de geschiedenis van de Vlaamse beweging erbij te betrekken. Tussen het ontstaan van een culturele ... Lees meer en riep het op tot de onafhankelijkheid van Vlaanderen.

Het blad hekelde ook systematisch de Belgisch-loyale Vlaamsgezinden Frans van Cauwelaert Van Cauwelaert, Frans Frans van Cauwelaert (1880-1961) was een Vlaamsgezinde katholieke politicus, die een hoofdrol speelde in de vernederlandsing van het openbare leven in Vlaanderen. Van Cauwelaert lag in 19... Lees meer , Camille Huysmans Huysmans, Camille Camille Huysmans (1871-1968) was een Vlaamsgezinde socialistische politicus, die van 1933 tot 1940 burgemeester van Antwerpen was, tweemaal een ministerpositie bekleedde en een jaar lang ... Lees meer , Gustaaf Sap Sap, Gustaaf Gustaaf Sap (1886-1940) was een invloedrijk en controversieel katholiek politicus, die op verschillende momenten in zijn leven een ministerpost bekleedde en vanaf 1929 tot zijn overlijden... Lees meer , later ook Herman Vos Vos, Herman Herman Vos (1889-1952) engageerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog in het activisme. Vanaf 1925 was hij parlementslid voor de Frontpartij. Toen het Vlaams-nationalisme zich in de jaren... Lees meer , en stelde de radicale Jong-Vlaamse Jong-Vlaanderen (1914-1918) Jong-Vlaanderen (1914-1918) was een in Gent opgerichte activistische drukkingsgroep, die tijdens de Eerste Wereldoorlog een radicaal Vlaams-nationalistisch en anti-Belgisch politiek progr... Lees meer activisten Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer als voorbeeld. Verder schaarde Reinaert zich van bij aanvang achter het integrale Dietse Diets Het woord ‘Diets’ stamt uit het Middelnederlands. In de context van de Vlaamse beweging dook deze term voor het eerst op in de loop van de 19de eeuw, meestal als equivalent voor Nederlan... Lees meer nationalisme. Daarbij had in het bijzonder Wies Moens Moens, Wies Lees meer een grote invloed op Parasie. Mede in navolging van deze dichter en oud-activist gaf het blad een völkisch-raciale, anti-parlementaire en autoritaire invulling aan het Groot-Nederlandse gedachtegoed.

Na 1934, het jaar van de zogenoemde Nieuwe Marsrichting, de pro-Belgische wending van het Verdinaso Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) Het Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) (1931-1941) was een fascistisch geïnspireerde beweging onder leiding van Joris van Severen, die een staats- en maatschappijherv... Lees meer , keerde Parasie zich in Reinaert ook tegen Joris van Severen Van Severen, Joris Joris van Severen (1894-1940) is vooral bekend als de oprichter en leider van het fascistisch geïnspireerde Verdinaso (Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen). Medio jaren 1930 verru... Lees meer , wie neobelgicisme werd verweten. Even kritisch was het blad echter voor Staf de Clercq De Clercq, Staf Staf de Clercq (1884-1942) was een Vlaams-nationalistische politicus, die zijn politieke carrière begon als kamerlid voor de Frontpartij. Hij staat vooral bekend als stichter en eerste l... Lees meer : het beschuldigde de VNV Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (1933-1945) was een rechts-radicale Vlaams-nationalistische partij die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse nationaalsocialistis... Lees meer -leider van opportunisme.

Behalve de binnenlandse politiek besprak het blad ook de internationale actualiteit. Parasie betreurde daarbij dat ‘zelfs’ voormalige kolonies, die hij als minderwaardig beschouwde, zelfstandigheid verwierven en Vlaanderen niet. Europese nationale bewegingen zoals de Ierse en de Bretoense genoten wel zijn steun en golden als voorbeeld voor het Vlaams-nationalisme. Tegenover de Nieuwe Orde-regimes in Italië en Duitsland stelde Parasie zich in toenemende mate positief op, waarbij hij steeds explicieter dweepte met revolutionair geweld en een afkeer van parlementaire en democratische methoden.

Verder besteedde Reinaert veel aandacht aan cultuur, met bijdragen over actuele en historische kunst, literatuur, theater en film. Daarbij werd gewaarschuwd voor de verfransing van de Vlaamse cultuur en ‘volksverbonden’ kunst (onder meer het werk van René de Clercq De Clercq, René René de Clercq (1877-1932) was een Vlaamsgezinde en sociaal georiënteerde dichter, die tijdens de Eerste Wereldoorlog een sleutelrol speelde bij het ontstaan en de radicalisering van het ... Lees meer en Peter Benoit Benoit, Peter Peter Benoit (1834-1901) was een Vlaamsgezinde componist en muziekpedagoog. Lees meer ) werd op een voetstuk geplaatst.

Bereik en doelpubliek

Reinaert bereikte geen groot publiek en in de loop van zijn elf jaargangen ging de productiekwaliteit merkbaar achteruit. Ook veranderde Reinaert viermaal van drukker. Na een eerste drukjaar bij de vooraanstaande Gentse drukkerij Erasmus ging Parasie samenwerken met kleinere ondernemingen: Maurits Spriets’ drukkerij Aurora in Tielt (1931), drukker Pieter Nieuwenhuyse in Wetteren (1932 -1935) en, ten slotte, drukker Ph. Laerne in Gent (1936-1940).

Het veelvuldige gebruik van eigenzinnige humor, bijnamen en insiders wijst erop dat Reinaert zich tot een relatief beperkte en ingewijde lezerskring richtte. Zoals het nieuws over de academische wereld, de oproepen tot dienstweigering Dienstweigering Van het eind van de jaren 1920 tot het midden van de jaren 1930 weigerden een aantal Vlaamse jongeren hun militaire dienstplicht te vervullen uit protest tegen de taalverhoudingen in Belg... Lees meer en de vele culturele en historische referenties laten vermoeden, bestond het doelpubliek wellicht vooral uit Gentse universiteitsstudenten Hoger onderwijs in Gent Met de vernederlandsing in 1930 als hoogtepunt is de Gentse universiteit een belangrijk strijdpunt geweest in de Vlaamse beweging. Van het Latijn uit 1817 tot het Engels van vandaag: het ... Lees meer .