Sonnenschein, Carl

Sonnenschein studeerde tussen 1894 en 1901 theologie in Bonn en Rome en was van 1902 tot 1906 kapelaan in het Rijnland. Daarna was hij verbonden aan het hoofdbestuur in Mönchen-Gladbach van de Volksverein für das katholische Deutschland, de grote katholieke lekenorganisatie in het Duitse keizerrijk. Hier richtte hij in 1908 een studentenafdeling op, het Sekretariat Sozialer Studentenarbeit. De onderliggende bedoeling was de studerende jeugd in contact te brengen met de arbeiderswereld en zodoende de klassenverschillen te doen vervlakken.

Het was de sociale en de katholieke bezieling van de Vlaamse beweging die de belangstelling van Sonnenschein opwekte voor Vlaanderen. Hij zag hier een ideale synthese verwezenlijkt van Germaanse cultuur en katholicisme. Al in Rome had Sonnenschein enkele Vlaamse medestudenten, onder wie Jules Persyn Persyn, Jules Lees meer . Vanaf 1909 kwam er een regelmatige uitwisseling tot stand tussen zijn studenten-secretariaat in Mönchen-Gladbach en het Algemeen Katholiek Vlaamsch Studentenverbond Algemeen Katholiek Vlaamsch Studentenverbond (AKVS) Het Algemeen Katholiek Vlaams Studentenverbond (1903-1935) was de organisatorische vormgeving van de katholieke Vlaamse studentenbeweging: een jeugdbeweging met plaatselijke bonden van ka... Lees meer (AKVS). In april 1911 nam Sonnenschein samen met enkele Duitse studenten deel aan de derde landdag van het AKVS. Waarschijnlijk maakte hij toen ook kennis met Lodewijk Dosfel Dosfel, Lodewijk Lodewijk Dosfel (1881–1925) was een jurist die in de Vlaamse beweging bekendheid verwierf door zijn engagement in de Vlaamse katholieke studentenbeweging en in de campagne voor Vlaamse ta... Lees meer en Frans van Cauwelaert Van Cauwelaert, Frans Frans van Cauwelaert (1880-1961) was een Vlaamsgezinde katholieke politicus, die een hoofdrol speelde in de vernederlandsing van het openbare leven in Vlaanderen. Van Cauwelaert lag in 19... Lees meer

In september 1913 organiseerde het studenten-secretariaat een studiereis door België. De deelnemers ontmoetten onder meer in Brussel de latere activist Emiel ver Hees Ver Hees, Emiel Jurist en staatsambtenaar Emile ver Hees (1864-1928) nam tijdens de Eerste Wereldoorlog leidinggevende bestuursfuncties op in het activisme. Lees meer en brachten in Antwerpen een avond door met Van Cauwelaert en een groep Vlaamse studenten. Tot de kennissen van Sonnenschein in die jaren behoorden ook Jan Belpaire, pater Georges Rutten Rutten, Georges Georges Rutten (1875-1952) was priester en doctor in de theologie en politieke en sociale wetenschappen. Hij legde de grondslag voor het christelijk syndicalisme in België. Lees meer , Dries Devos Devos, Dries Dries Devos (1894-1960) speelde tijdens de jaren 1920 en begin jaren 1930 een prominente rol in het politieke Vlaams-nationalisme. Eind jaren 1930 en tijdens de Tweede Wereldoorlog was hi... Lees meer , Prosper Thuysbaert Thuysbaert, Prosper Jonkheer Prosper Paul Thuysbaert (1889 - 1965) was notaris in en burgemeester van zijn geboortestad Lokeren en hoogleraar aan de Leuvense universiteit. Wat de Vlaamse kwestie betreft spee... Lees meer , Valerius Claes Claes, Petrus Petrus Claes (1884-1958) was een Antwerpse priester, die onder andere secretaris was van de Katholieke Vlaamse Landsbond, redacteur van De Morgenpost en een nauwe medewerker van Frans van... Lees meer , Jozef Cardijn Cardijn, Jozef Jozef Cardijn (1882-1967) was een Vlaamse rooms-katholieke priester en kardinaal. Hij was de stichter van de Katholieke Arbeidersjeugd (KAJ) en verwierf grote bekendheid als grondlegger v... Lees meer en Floris Prims Prims, Floris Floris Prims (1882-1954) was een Vlaamsgezinde priester en historiograaf. Hij stond mee aan de wieg van de christelijke sociale beweging en schreef tal van historiografische werken over A... Lees meer .

Tijdens de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer poogde Sonnenschein de vooroorlogse contacten tussen Vlaamse en Duitse katholieken ten dienste te stellen van de Flamenpolitik Flamenpolitik Met het begrip ‘Flamenpolitik’ wordt verwezen naar de politiek die de Duitse bezetter voerde ten aanzien van de Vlaamse beweging tijdens de Eerste en de Tweede Wereldoorlog. Sommige aute... Lees meer . Met die bedoeling maakte hij in het voorjaar van 1915 een reis door België en Nederland. Van zijn opzet een bijeenkomst tot stand te brengen van politici van de katholieke Duitse Zentrum-partij met Vlaamse geestverwanten uit het bezette gebied en Nederland, kwam echter niets in huis. Tot en met het voorjaar van 1916 bracht Sonnenschein vijf bezoeken aan België. In maart 1915 publiceerde hij een opstel over de Vlaamse kwestie waarin hij het sociale karakter van de Vlaamse beweging beklemtoonde, en hield in de loop van de oorlog tal van spreekbeurten over dit onderwerp. Vanaf 1916 publiceerde zijn studenten-secretariaat een reeks brochures van katholieke Duitse en Vlaamse auteurs, met als eerste een werkje van Dosfel over de Vlaamse studentenbeweging. In februari was Sonnenschein met Konrad Beyerle Beyerle, Konrad Konrad Beyerle (1872-1933) was een Duitse jurist die als medewerker van het bezettingsbestuur tijdens de Eerste Wereldoorlog belast was met het onderhouden van contacten tussen Duitse en ... Lees meer betrokken bij een vergeefse poging om Van Cauwelaert warm te maken voor het activisme Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer .

Gezien deze menigvuldige activiteiten tijdens de oorlog vond Sonnenschein het eind 1918 aangeraden naar Berlijn te verhuizen toen Mönchen-Gladbach in de Belgische bezettingszone kwam te liggen. Als grote-stadsapostel in Berlijn had hij nog in de jaren 1920 contact met uitgeweken activisten, onder wie Marcel R. Breyne Breyne, Marcel Dichter en filoloog Marcel Breyne (1890-1972) evolueerde tijdens de Eerste Wereldoorlog als krijgsgevangene in het kamp van Göttingen in de richting van het activisme. Na de oorlog bleef ... Lees meer , Godfried Rooms Rooms, Godfried Godfried Rooms (1893-1968) was vanaf 1915 de kopman van de kern activistische krijgsgevangenen in het kamp van Göttingen en bleef als activistische balling in Duitsland ook in het interbe... Lees meer en Michiel van de Kerckhove.