Van den Berghe, Constant
Constant van den Berghe (1808-1895) pleitte als arrondissementscommissaris van Roeselare-Tielt voor de versterking van het Nederlands in de eerste wet op het middelbaar onderwijs (1 juni 1850).
Romain Vanlandschoot (2023), Filip Boudrez (1998). Van den Berghe, Constant. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-012509.
GekopieerdConstant van den Berghe begon zijn loopbaan als gemeentebediende in Aarsele (1824) en klom op tot arrondissementscommissaris van Roeselare-Tielt (vanaf 1847). Beïnvloed door de verlichtingsideeën en door figuren als Claude-Henri de Saint-Simon en J. Ferdinand Toussaint steunde hij volop het Hollandse regime wat hem en zijn gezin na de Belgische Revolutie 
Belgische Revolutie De Belgische Revolutie is de naam van de opstand van 1830-1831 in de zuidelijke provincies van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden van koning Willem I. De opstand leidde tot de splits... Lees meer in moeilijkheden bracht. Ook na 1830 bleef de orangist Van den Berghe voorstander van progressieve ideeën zoals kosteloos onderwijs, algemeen stemrecht en een rechtvaardig belastingstelsel (zie Orangisme Orangisme Het orangisme is de verzamelterm voor het verzet tegen de Belgische afsplitsing van het Koninkrijk der Nederland onder leiding van Willem I van Oranje. Lees meer ). Later zou hij dan ook aanleunen bij de radicaal-progressieve liberalen.
In 1835 tot stadssecretaris benoemd ijverde Van den Berghe voor de realisatie van belangrijke dossiers: allereerst al de aansluiting van Tielt op het beginnende Belgische spoorwegnet; de oprichting van een stedelijke kunstacademie, waar onder zijn leiding de leerlingen de moedertaal bestudeerden en toneel speelden; de stichting on 1843 van een gematigd liberaal weekblad De Thieltenaer, waarin hij de nijpende economische 
Economie Dit artikel gaat over de relatie tussen economie en Vlaamse beweging. Daarmee beoogt deze tekst geen economische geschiedenis te schetsen van wat we vandaag Vlaanderen noemen. Integendee... Lees meer teruggang van de regio bestreed. Tot de belangen van het Vlaamse volk rekende hij naast de taalrechten ook de noodzakelijke heropleving van de textiel- en de landbouwsector. Hij werkte daarvoor samen met de uit Meulebeke afkomstige liberale volksvertegenwoordiger Jozef Toussaint Toussaint, Jozef Jozef Toussaint (1807-1895) was de auteur van één van de vroegste publieke protesten tegen de verfransingspolitiek van de regering. Hij werd volksvertegenwoordiger en ijverde in die func... Lees meer , voor de periode 1840-1850. In 1847 werd Van den Berghe door de liberale regeringsleider Charles Rogier 
Rogier, Charles Charles Rogier (1800-1885) was een liberale politicus die meermaals een functie als minister of regeringsleider bekleedde. In zijn streven naar een sterke, geünificeerde en op termijn een... Lees meer benoemd tot arrondissementscommissaris voor Roeselare-Tielt. In die hoedanigheid pleitte hij, evenals Toussaint voor de versterking van het Nederlands in de eerste wet op het middelbaar onderwijs 
Middelbaar onderwijs De geschiedenis van het middelbaar onderwijs is nauw verweven met die van de Vlaamse beweging. Tot diep in de 20ste eeuw bleef de middelbare school een grotendeels Franstalig bastion van ... Lees meer (1 juni 1850).
Vanaf 1863 leende hij zijn pen voor De Stem van de Vlaemsche Landbouwer en vanaf 1970 voor het liberale weekblad De Volksvriend 
De Volksvriend De Volksvriend was het weekblad van de christelijke arbeidersbeweging in het arrondissement Brussel en verscheen van mei 1933 tot april 1940. Lees meer . Bij de parlementsverkiezingen van 1878 weigerde hij evenwel om onbekende redenen een plaats op de liberale lijst in het arrondissement Roeselare-Tielt.
Werken
– Artikelen in Den Vaderlander; L'Émancipation; Kunst- en Letterblad; De Thieltenaer; De Volksvriend; Maendelyksche Bydragen ten dienste der Landbouwconferencien; Revue de l'administration et du droit administratif de la Belgique; De Stem der Vlaemsche Landbouwers.
– Over het nut, de noodzakelykheyd en de toekomst eener school voor teeken- en bouwkunde, 1840.
– Receuil des lettres sur l'industrie linière, précédé d'une adresse aux Chambres législatives, 1843.
– Boekske van de Vlaemsche Landbouwer, 1858.
– De Stem van de Vlaemsche Landbouwer, 1863.
– Questions administratives. Quelques réflexions au sujet du contrôle adminstratif des commissions d'arrondissement, 1877.
– De Volksbanken of cooperatieve krediet-vereenigingen, 1880.
– Stad Thielt. Bestuurlijke en Historische Herinneringen, 1890.
Literatuur
– J. Huyghebaert, De jonge Constant van den Berghe van 1818 tot 1847: “Ieveraer voor volksgeluk”, in: De Roede van Tielt, jg. 2, 1971, p. 4-21.
– Id., Arrondissementscommissaris (Roeselare-Tielt) Constant van den Berghe en zijn aktie ten bate van de landbouw, in: Rollariensia, jg. 5, 1973, p. 114-125.
– P. Desmytere, De Gazette van Thielt 1850-1893. De ideologische ontwikkeling van een katholieke plattelandskrant, licentiaatsverhandeling, KU Leuven, 1982.
– J. Devogelaere, De slechte jaren 1840-1850 in het arrondissement Roeselare-Tielt, Roeselare, 1982, p. 25, 33, 36, 62, 73, 86, 96, 118, 147, 156, 162, 180, 181, 190, 191, 192, 228, 234.
– J.M. Lhermyte, Voor de ziel van het kind. De schoolstrijd in het klerikale arrondissement Roeselare, 1878-1887, Brugge, 1985.
– R. Vanlandschoot, Ideologische minderheden in de regio Tielt 1830-1835, in: De Roede van Tielt, jg. 20, 1989, nr. 1, p. 2-23.
– L. Van Molle, Katholieken en Landbouw. Landbouwpolitiek in België 1884-1914, Leuven, 1989, p. 114.
– R. Vanlandschoot, Albrecht Rodenbach. Biografie, Tielt, 2002, p. 88, 101, 119.
– Id., De lange negentiende, in: J. Billiet e.a., De geschiedenis van Tielt. Een nieuwe kijk op een rijk verleden, Tielt, 2009, p. 200-216.
Romain Vanlandschoot (2023), Filip Boudrez (1998). Van den Berghe, Constant. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-012509.
Gekopieerd
Redactiegeschiedenis
Redactiegeschiedenis
1998: Filip Boudrez (pdf)
2023: Romain Vanlandschoot