Van Hoeylandt, Karel

Karel van Hoeylandt groeide op als jongste in een diepgelovig gezin met tien kinderen. Vader Bernard was kuiper en baatte samen met zijn broer een middelgroot bedrijf uit. Na even als bakkersgast in Antwerpen gediend te hebben, trok de 16-jarige Van Hoeylandt naar Jette. Geconfronteerd met de precaire toestand van het proletariaat en onder invloed van volksvergaderingen in de kroegen, werd bakkersgast Van Hoeylandt lid van de Belgische Werkliedenpartij Belgische Werkliedenpartij (BWP) Lees meer (BWP) in 1892. Bij zijn terugkeer naar Temse ging hij aan de slag in de zelfstandige winkel van de familie. In november 1894, op 22-jarige leeftijd, stichtte hij samen met Isidoor de Bruyne, Leon Bauwelinckx en Jan van Lombergen de lokale afdeling van de BWP te Temse. Later was hij medestichter van de arrondissementsfederatie Sint-Niklaas. Rond de eeuwwisseling stond hij aan het hoofd van de productiecoöperatie Broederlijke Mandemakers, maar deze was geen lang leven beschoren.

Van Hoeylandts engagement bracht hem herhaaldelijk in de problemen bij het gerecht Gerecht Lees meer . Zo kreeg hij verschillende boetes voor het uithangen van een rode vlag aan het Volkshuis (gehuurd op zijn naam) en werd hij samen met andere partijleden onterecht ervan beschuldigd het Fort van Steendorp te willen opblazen. Het antagonisme van de lokale clerus, die gelovigen opriep om zijn winkel te mijden, maakte van Van Hoeylandt een hevig antiklerikaal. Door tegenstrevers werd hij beschimpt als ‘poeske’, een verwijzing naar de bijnaam van een voorvader met kleine gestalte die petit pouce genoemd werd. De bijnaam bleef echter hangen en ook onder gelijkgezinden stond Van Hoeylandt na verloop van tijd bekend als Poeske.

In 1908 was hij plaatsvervangend volksvertegenwoordiger, van 1919 tot 1946 volksvertegenwoordiger, van 1921 tot en met 1947 gemeenteraadslid in Temse. In 1945-1946 was hij tijdelijk eerste schepen in afwachting van de gemeenteraadsverkiezingen van 1946, waarbij hij een laatste keer herkozen raakte. Eerder dat jaar had de Temsense afdeling van de nieuwe Belgische Socialistische Partij (BSP) het moeten afleggen tegen het grotere Sint-Niklaas in de strijd om het lijsttrekkerschap voor de parlementsverkiezingen en verloor Van Hoeylandt zijn Kamerzetel. Enkele maanden later zette de dan 74-jarige een punt achter zijn politieke carrière.

Van Hoeylandt behoorde tot degenen die de Vlaamse strijd voornamelijk als een element van sociale vooruitgang opvatten. Uit de vroeger zo populaire openbare debatten tussen politieke tegenstanders komt hij naar voren als een fel en strijdlustig spreker. Zijn wetsvoorstellen en interpellaties betroffen hoofdzakelijk sociale en streekproblemen, in het bijzonder betreffende de arbeiders op de scheepswerven, in de textielsector en in de mandenmakerij. Ook ijverde hij voor betere verbindingen tussen de beide Scheldeoevers.

Tijdens het interbellum spande Van Hoeylandt zich in voor amnestie Amnestie Lees meer en de terugkeer van uitgeweken activisten Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer , die uit Temse afkomstig waren: de drukker Jef Hinderdael Hinderdael, Jef Jef Hinderdael (1878-1948) was een Vlaamsgezinde drukker die tijdens de Eerste Wereldoorlog in het radicale, Jong-Vlaamse activisme terechtkwam. Hij werd in de jaren 1930 een overtuigde n... Lees meer , de ‘ Sublieme Deserteur Sublieme Deserteurs De zogenaamde ‘Sublieme Deserteurs’ waren overlopers die in het voorjaar van 1918 door de Frontbeweging naar de Duitse linies werden gestuurd om contact op te nemen met het activisme. ... Lees meer ’ Karel de Schaepdrijver De Schaepdrijver, Karel Karel De Schaepdrijver (1892-1970) was tijdens de Eerste Wereldoorlog betrokken bij de Frontbeweging. In 1918 liep hij over als een van de zogenaamde 'Sublieme Deserteurs' en werd ingesc... Lees meer en Piet van Rossem Van Rossem, Piet (sr.) Lees meer (sr.), activist in het krijgsgevangenkamp van Göttingen. In 1929 was hij, onder meer met Edward Anseele Anseele, Edward Edward Anseele (1856-1938) was een Gents socialist en lag in 1885 mee aan de basis van de Belgische Werkliedenpartij. Hij was decennialang een van de tenoren van het socialisme in België.... Lees meer en Achille van Acker Van Acker, Achille Achille van Acker (1898-1975) was een socialistische politicus uit Brugge, die in het begin van zijn carrière een tijdlang lid was van de Frontbeweging. Na de Tweede Wereldoorlog bekleedd... Lees meer , één van de ondertekenaars van het Compromis des Belges Compromis des Belges Lees meer van Camille Huysmans Huysmans, Camille Camille Huysmans (1871-1968) was een Vlaamsgezinde socialistische politicus, die van 1933 tot 1940 burgemeester van Antwerpen was, tweemaal een ministerpositie bekleedde en een jaar lang ... Lees meer en Jules Destrée Destrée, Jules Jules Destrée (1863-1936) was een kopstuk van de socialistische partij en de Waalse beweging, dat onder meer bekend staat om zijn ophefmakende Lettre au Roi (1912). Lees meer .

In 1915 huwde Van Hoeylandt met Alice Poppe (1884-1969), een rechtstreekse nicht van priester Edward Poppe Poppe, Edward Edward Poppe (1890-1924) was een Vlaamsgezinde priester die in 1999 zalig werd verklaard door Paus Johannes Paulus II. Lees meer . Zoon Bernard van Hoeylandt (1917-1986) trad in zijn vaders voetstappen en was tussen 1961 en 1978 senator voor de BSP en tussen 1965 en 1982 gemeenteraadslid in Temse. Hij erfde ook de flamingantische overtuiging van zijn vader en interesseerde zich in het bijzonder voor de taalkwestie in Brussel Brussel In de geschiedenis van de Vlaamse beweging speelde Brussel een unieke rol vanwege haar hoofdstedelijke functies, economische aantrekkingskracht en als symbool van verfransing, die zich v... Lees meer en de staatshervorming Staatshervorming Tussen 1970 en vandaag werden zes staatshervormingen doorgevoerd die België omvormden van een unitaire in een federale staat met drie gewesten, het Vlaamse, het Waalse en het Brussels Hoo... Lees meer ; vooral bekend is het zogenaamde ‘plan Van Hoeylandt’ voor de taalgrens Taalgrens Het begrip ‘taalgrens’ verwijst in het algemeen naar een grens die twee bevolkingsgroepen die een verschillende taal spreken van elkaar scheidt en in het bijzonder naar de grens tussen he... Lees meer uit 1969.