Van Mierlo, Jan

Jan van Mierlo groeide op in een katholiek en Vlaamsgezind gezin. Hij studeerde aan het Sint-Jozefscollege in zijn geboortestad Turnhout. Tijdens de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer startte hij in Baarle-Nassau een drukkerij op, die hij in 1918 overbracht naar Turnhout. In 1932 verbond hij hieraan een uitgeverij, waarvan hij de leiding toevertrouwde aan Jozef Simons Simons, Jozef Jozef Simons (1888-1948) was een Kempische schrijver, die vooral bekendheid vergaarde met zijn oorlogsroman Eer Vlaanderen vergaat (1927). Lees meer . In 1947 werd de onderneming omgevormd tot de nv Van Mierlo-Proost, waarvan het beheer in handen kwam van de kinderen en die in 1968 in vereffening ging.

Voorzitter van de KVV

Toen Thomas Debacker Debacker, Thomas Oorlogsvrijwilliger Thomas Debacker (1892-1971) was volksvertegenwoordiger voor de Katholieke Vlaamsche Volkspartij. Ook werkte hij mee aan De Nieuwe Kempen. Later trad hij toe tot het VN... Lees meer zich in 1925 afscheurde van de katholieke partij Katholieke partij De katholieke partij, later CVP (vanaf 1945) en CD&V (vanaf 2001) speelde een cruciale rol in de geschiedenis van de Vlaamse beweging. De partij had een belangrijk aandeel in onder m... Lees meer en met een eigen katholieke Vlaamsgezinde lijst naar de verkiezingen Verkiezingen Lees meer trok, steunde Van Mierlo hem financieel in de campagne. Hij werd voorzitter van de nieuwe partij, de Katholieke Vlaamsche Volkspartij ( KVV-Turnhout Katholieke Vlaamsche Volkspartij (KVV) (Turnhout) De Katholieke Vlaamsche Volkspartij Turnhout (1925) werd opgericht door Thomas Debacker, die een parlementszetel veroverde. Orgaan was weekblad De Nieuwe Kempen. In 1937 werd een verbond ... Lees meer ). De partij startte een eigen blad, De Nieuwe Kempen De Nieuwe Kempen De Nieuwe Kempen (1925-1940) was het weekblad van de Katholieke Vlaamsche Volkspartij (KVV) van Thomas Debacker. Lees meer , dat in grote mate financieel bij de gratie van Van Mierlo bestond. Samen met Debacker vroeg hij in mei 1929 schriftelijk aan kardinaal Ernest-Joseph van Roey Van Roey, Ernest-Joseph Ernest-Joseph van Roey (1926-1961) was Kardinaal-Aartsbisschop van Mechelen. Hij aanvaardde geleidelijk de onvermijdelijkheid van een eentalig Vlaanderen en bestreed het Vlaams-nationalis... Lees meer het recht op erkenning van een eigen katholieke Vlaamse partij in het arrondissement Turnhout. Meteen antwoordde de kardinaal ontkennend, waarop de jezuïeten Jozef van Mierlo Van Mierlo, Jozef De jezuïet Jozef van Mierlo (1878-1958) verwierf bekendheid als eminent literatuurhistoricus en als publicist die het Vlaams-nationalisme theoretisch trachtte te onderbouwen. Lees meer (zijn broer), Desiderius A. Stracke Stracke, Desideratus Desideratus (Desideer) A. Stracke (1875-1970) was een jezuïet en literatuurhistoricus, die een invloedrijke rol speelde in de katholieke Vlaamse beweging en het Vlaams-nationalisme. ... Lees meer en Jozef van Opdenbosch Van Opdenbosch, Jozef Jozef van Opdenbosch (1892-1944) was jezuïet, theoloog en geestelijk leider van de katholieke Vlaamse studentenbeweging. Hij was ook theoreticus van het Groot-Nederlandisme. Lees meer samen met priester Eugeen van de Perre Van de Perre, Eugeen Eugeen van de Perre (1876-1952) was onderpastoor van de Antwerpse Heilig Hartparochie. Hij zette zich na de Eerste en de Tweede Wereldoorlog in voor getroffenen door de repressie. Lees meer een verweerschrift voorbereidden. Jan van Mierlo bundelde dit samen in het pamflet Ons Verweer, dat hij over het hele arrondissement verspreidde.

Debacker behaalde in 1929 een grote kiesoverwinning en door een samengaan van katholieken en Vlaams-nationalisten in de Antwerpse provincieraad werd Van Mierlo provinciaal senator. Zijn parlementaire activiteiten stelden niet veel voor. Slechts viermaal hield hij een redevoering en in februari 1931 werd hij uit de Vlaams-nationalistische fractie gestoten, mede doordat hij weigerde het door de Vlaams-nationalistische Kamerleden ingediende Federaal Statuut te ondertekenen (zie Herman Vos Vos, Herman Herman Vos (1889-1952) engageerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog in het activisme. Vanaf 1925 was hij parlementslid voor de Frontpartij. Toen het Vlaams-nationalisme zich in de jaren... Lees meer ). Want hij zag Vlaanderen enkel binnen het Belgische staatsbestel voortbestaan. Daarna bleef hij uit het parlement weg.

Breuk met Debacker en het radicale Vlaams-nationalisme

Van Mierlo was inmiddels in open conflict geraakt met Debacker, mede als gevolg van het feit dat Van Mierlo vanaf maart 1930 in een polemiek verzeilde met het weekblad Vlaanderen Vlaanderen (1922-1933) Vlaanderen was een radicaal Vlaams-nationalistisch weekblad dat verscheen tussen 1922 en 1933. Het stond voor het grootste deel onder leiding van Robrecht de Smet en Josué de Decker. Het ... Lees meer . Hij verzette zich hevig tegen het Groot-Neerlandisme Groot-Nederland Groot-Nederland is een politiek en cultureel begrip dat respectievelijk staat voor een staatkundige vereniging van België of Vlaanderen met Nederland en de culturele en taalkundige samen... Lees meer . Ons nationalisme, verklaarde hij, is in eerste instantie van culturele aard. De katholieke godsdienst is de belangrijkste factor van die Vlaamse cultuur en daarom is de Groot-Nederlandse gedachte in strijd met de ambities van de Vlaamsgezinden. ‘Wij willen alleen volbloed Vlaams zijn en ons volk Vlaams houden, om des te beter katholiek te blijven’, voerde hij aan. Debacker daarentegen bekende zich op 7 juni 1930 in De Nieuwe Kempen De Nieuwe Kempen De Nieuwe Kempen (1925-1940) was het weekblad van de Katholieke Vlaamsche Volkspartij (KVV) van Thomas Debacker. Lees meer openlijk voor Groot-Nederland. Voor partijvoorzitter Van Mierlo gingen de uitspraken van de Turnhoutse volksvertegenwoordiger het KVV-programma te buiten. Hij wenste dat Debacker zich achter het partijstandpunt schaarde. Debacker kon zich echter grotendeels van de partijsteun verzekeren. In december 1931 verzoende Van Mierlo zich na lang aarzelen met het radicalere Vlaamse standpunt van de KVV-Turnhout, maar toen August Borms Borms, August August Borms (1878-1946) speelde een prominente rol in de activistische collaboratie tijdens de Eerste Wereldoorlog en groeide nadien uit tot hét symbool van de amnestiebeweging, die een ... Lees meer in maart 1932 op een partijmeeting in Mol het woord voerde, haakte hij definitief af. In mei 1932 nam hij officieel ontslag en zocht voortaan toenadering tot de katholieke partij Katholieke partij De katholieke partij, later CVP (vanaf 1945) en CD&V (vanaf 2001) speelde een cruciale rol in de geschiedenis van de Vlaamse beweging. De partij had een belangrijk aandeel in onder m... Lees meer . Hij stichtte een nieuw regionaal katholiek weekblad, De Week De Week (1932-1944) De Week. Katholiek Vlaamsch Weekblad voor de Kempen was een flamingantisch blad uit Turnhout dat verscheen van eind augustus 1932 tot eind oktober 1944. Het werd opgericht door Jan van Mi... Lees meer , dat tot 1944 verscheen, en was vanaf 1934 de uitgever van Nieuw Vlaanderen Nieuw Vlaanderen (1934-1944) Nieuw Vlaanderen (1934-1944) had als uitgangspunt de eentaligheid van Vlaanderen. Door zijn federalistische stellingname midden jaren 1930 was het blad radicaler dan de katholieke partij ... Lees meer .

Tweede Wereldoorlog en nasleep

In mei 1940 werd Van Mierlo op last van de Belgische regering als verdachte opgepakt en naar Frankrijk Frankrijk & Vlaanderen De verhouding tussen Vlaanderen en Frankrijk werd altijd gekenmerkt door een aanzienlijke dubbelzinnigheid. Hoewel er lange tijd een grote affiniteit met de Franse cultuur bestond, werd d... Lees meer weggevoerd (zie Spooktreinen). Na zijn vrijlating en terugkeer naar Turnhout ondertekende hij in augustus 1940 de oproep voor de Volksbeweging van het Vlaamsch Nationaal Verbond Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (1933-1945) was een rechts-radicale Vlaams-nationalistische partij die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse nationaalsocialistis... Lees meer . Na de bevrijding werd hij niet vervolgd. Na de Tweede Wereldoorlog was hij nog actief in een aantal Kempische economische Economie Dit artikel gaat over de relatie tussen economie en Vlaamse beweging. Daarmee beoogt deze tekst geen economische geschiedenis te schetsen van wat we vandaag Vlaanderen noemen. Integendee... Lees meer organisaties.